Gęstość złota jest wysoka (15,5-19,3 g/cm3), a twardość niska (2,5-3,0). Złoto cechuje duża kowalność, giętkość i ciągliwość. Jego barwa i barwa rysy jest złocista, połysk metaliczny o niezwykłym blasku. Nie wykazuje łupliwości, cechuje je przełam haczykowaty. Mylone jest z przeobrażonym biotytem ("kocie złoto"), złocistożółtym pirytem ("złoto głupców") oraz złocistoczerwonawym chalkopirytem.
Zazwyczaj zawiera powyżej 2 % srebra (elektrum), do 20 % miedzi (złoto miedziowe), do 11 % palladu (palladowe), do 4 % bizmutu (bizmutowe). Z domieszką ołowiu jest kremowobiałe, srebra - bladożółte, miedzi - różowawe lub czerwonawe. Najczęściej towarzyszą złotu: antymonit, chalkopiryt, arsenopiryt, piryt, kwarc, tellurki (złota, srebra, miedzi), a także siarczki srebra.
Złoto rozpuszcza się w wodzie królewskiej oraz w roztworach cyjanku potasu i cyjanku sodu. Nie rozpuszcza się w kwasie azotowym. Z rtęcią tworzy stopy naturalne - amalgamaty. Prażone złoto stapia się na małe, lśniące kuleczki. Ma dobre przewodnictwo elektryczne i cieplne. Jest ciepłe w dotyku.
Złoto występuje w skałach powstałych w procesach magmowych, osadowych i metamorficznych, gromadzi się w złożach pierwotnych i wtórnych. Złoża pierwotne związane są głównie z żyłami kwarcowymi i strefami tektonicznymi w obrębie prekambryjskich skał metamorficznych powstałych wskutek przeobrażeń zasadowych skał wulkanicznych. Wraz ze złotem występuje w nich arsenopiryt i piryt, rzadziej: pirotyn, chalkopiryt, galena i sfaleryt. Przykładem tego typu złóż są słynna kalifornijska Mother Lode ("macierzysta żyła"), wzdłuż której eksploatacja prowadzona przez 20 kopalń trwała 100 lat, Homestake w południowej Dakocie oraz Berezowsk na Uralu. Złoża pierwotne złota występują też w skałach wulkanicznych i towarzyszących im tufach. Wraz ze złotem występują w nich: kwarc, węglany, baryt, fluoryt, minerały manganowe, kruszce srebra oraz tellurki złota. Przykładem takich złóż są związane z kenozoicznym wulkanizmem złoża Karpat Słowackich (Bańska Bystrzyca, Bańska Szczawnica) oraz złoża Siedmiogrodu (Sacaramb, Rosia Montana, Baia Mare).
W Polsce ślady złota związane z karpackim wulkanizmem znane są z pienińskich andezytów. Na świecie tego typu złoża występują w Nevadzie (Comstock), Kolorado (Cripple Creek), na Nowej Gwinei, Nowej Zelandii, Wyspach Fidżi.
Kolejnym typem złóż pierwotnych są te, w których drobno rozproszone złoto towarzyszy minerałom siarczkowym - głównie miedzi. Przykładem ich są, w Polsce, cechsztyńskie osadowe złoża miedzi monokliny przedsudeckiej, a na świecie, złoża Kordylierów obu Ameryk.
Złoża wtórne, rozsypiskowe powstały w wyniku wietrzenia i rozmywania złóż pierwotnych. Okruchy złota mają zdolność koncentracji (w dnie potoku, rzeki) ze względu na dużo większą gęstość niż ziarna piasku i żwir, które woda porywa dalej. Wraz ze złotem koncentrują się minerały ciężkie (magnetyt) zabarwiające na ciemno materiał okruchowy. Przykładem niezwykłej zdolności koncentracji złota była działka o powierzchni 200 m kwadratowych w Klondike nad Jukonem w Kanadzie, z której pozyskano 774 kg tego metalu.
Źródło:
