Co trzeci ósmoklasista nie dostał na egzaminie z matematyki nawet 30 proc. punktów. Wyniki potwierdzają, że nauka tego przedmiotu staje się dobrem luksusowym – pisze w czwartkowym wydaniu "DGP".
W środę Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) ogłosiła wyniki tegorocznego egzaminu ósmoklasisty. Są one istotne dla kształtowania polityki oświatowej. Według gazety w tym roku pokazały, że w Polsce pogłębiają się problemy z nauczaniem matematyki.
"Wygląda na to, że mamy do czynienia z matematyką dwóch prędkości" - ocenia dla "DGP" dyrektor CKE Marcin Smolik. Jak podaje dziennik, pokazuje to rozkład wyników. Z jednej strony jest duża grupa dzieci z poważnymi brakami w matematyce - mają problem z najprostszymi zadaniami. Jest też druga wyraźna grupa, dla której spora część zadań na egzaminie okazała się zbyt prosta.
Jak wynika z danych CKE, co trzeci zdający egzamin z matematyki nie osiąga nawet 30 proc. możliwego wyniku. Najlepiej radzą sobie uczniowie z dużych miast: średni wynik z matematyki jest tam wyższy od 11 do 15 punktów procentowych od uzyskiwanego w mniejszych miejscowościach.
Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest obniżenie wymagań egzaminacyjnych po pandemii, kiedy z egzaminu wykreślono najtrudniejsze rodzaje zadań, które dotychczas różnicowały najzdolniejszych uczniów. Inną może być wysforowanie się uczniów w większych miastach z powodu rywalizacji o miejsca w najlepszych szkołach średnich. Wpływ na wyniki mogą mieć też powszechne korepetycje: według CBOS w 2022 roku udział w płatnych zajęciach deklarowało 65 proc. dzieci.
Wyniki egzaminów ósmoklasistów
Uczniowie VIII klas szkół podstawowych, którzy w maju przystąpili do obowiązkowego egzaminu ósmoklasisty, za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 61 proc. punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 52 proc. – podała w środę Centralna Komisja Egzaminacyjna.
Uczniowie klas VIII szkół podstawowych na egzaminie ósmoklasisty musieli przystąpić do trzech pisemnych egzaminów: z języka polskiego, matematyki i języka obcego. Podobnie jak w latach ubiegłych, najczęściej wybieranym językiem obcym był angielski (wybrało go 97,7 proc.), na drugim miejscu niemiecki.
Średni wynik uzyskany przez ósmoklasistów z egzaminu z angielskiego, najczęściej wybieranego języka obcego to 66 proc. punktów, z niemieckiego – 53 proc., z rosyjskiego – 79 proc., z francuskiego – 88 proc., z hiszpańskiego – 72 proc. i z włoskiego – 47 proc.
Jak zaznaczono we wstępnej informacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej o wynikach osiągniętych na egzaminie ósmoklasisty, opublikowanej w środę przez CKE, są to wyniki uczniów będących obywatelami Polski, którzy rozwiązywali zadania w arkuszach standardowych. Nie uwzględniono w nich wyników ósmoklasistów, którzy zdawali egzamin w terminie dodatkowym w czerwcu.
Egzamin ósmoklasisty w terminie głównym przeprowadzono 14-16 maja. Przystąpiło do niego ok. 220,9 tys. uczniów VIII klasy szkoły podstawowej, w tym ok. 11,3 tys. uczniów będących obywatelami Ukrainy.
Średni wynik z egzaminu z języka polskiego uzyskany przez uczniów z Ukrainy to 49 proc., z matematyki – 38 proc., z języka angielskiego – 49 proc., z języka rosyjskiego – 91 proc.
We "Wstępnej informacji o wynikach egzaminu ósmoklasisty" CKE podała, z czym poradzili sobie dobrze, a z czym mieli problemy.
"Wyniki tegorocznego egzaminu pokazują, że z języka polskiego uczniowie dobrze poradzili sobie z zadaniem, które sprawdzało umiejętność wyszukiwania informacji w tekście" – czytamy. Z matematyki uczniowie najlepiej poradzili sobie z zadaniem sprawdzającym umiejętność znajdowania współrzędnych danych punktów w układzie współrzędnych na płaszczyźnie. Na egzaminie z języka obcego nowożytnego ósmoklasiści, którzy przystąpili do egzaminu z angielskiego, uzyskali najwyższy średni wynik za rozwiązanie zadania zamkniętego sprawdzającego znajomość funkcji językowych.
Egzamin wskazał również umiejętności, które ósmoklasiści opanowali słabiej. Z języka polskiego trudność sprawiło uczniom zadanie z zakresu kształcenia językowego, które sprawdzało umiejętność zastąpienia sformułowania charakterystycznego dla polszczyzny użytkowej wyrazem lub sformułowaniem z zakresu polszczyzny wzorcowej.
"Z matematyki najtrudniejsze okazało się zadanie otwarte z geometrii przestrzennej, którego rozwiązanie wymagało umiejętności operowania obiektami matematycznymi – przekształcenia wzoru na objętość ostrosłupa, aby wyznaczyć jego wysokość i obliczyć różnicę wysokości zbudowanych wież" – wskazano. W przypadku języka angielskiego najtrudniejsze dla ósmoklasistów było zadanie otwarte sprawdzające znajomość środków językowych.
Egzamin ósmoklasisty w tym roku po raz ostatni przeprowadzany był na podstawie wymagań egzaminacyjnych, które wprowadzono w związku z pandemią COVID-19. Wymagania egzaminacyjne stanowią zawężony katalog wymagań określonych w podstawie programowej.
Arkusz standardowy na egzaminie z polskiego zawierał 18 zadań. Za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań można było uzyskać maksymalnie 45 punktów, w tym 12 punktów za rozwiązanie zadań zamkniętych i 33 punkty za rozwiązanie zadań otwartych. Arkusz składał się z dwóch części. Pierwsza część zawierała 17 zadań zorganizowanych wokół dwóch tekstów zamieszczonych w arkuszu: tekstu literackiego (fragmentu "Kamieni na szaniec" Aleksandra Kamińskiego) oraz nieliterackiego (fragmentu tekstu "O szczęściu" Frédérica Lenoira). Zadania w tej części arkusza wymagały od ucznia znajomości tematyki, problematyki i treści wybranych lektur obowiązkowych, udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące treści tekstów zawartych w arkuszu egzaminacyjnym, interpretacji tekstu kultury (gry planszowej) oraz napisania ogłoszenia.
W drugiej części arkusza uczeń wybierał jeden z dwóch tematów wypracowania: wypowiedź o charakterze argumentacyjnym – rozprawkę, albo wypowiedź o charakterze twórczym – opowiadanie. Niezależnie od tego, który temat wybrali ósmoklasiści, wypracowanie powinno liczyć co najmniej 200 wyrazów.
Pierwszy z tematów do wyboru brzmiał: "Napisz rozprawkę, w której rozważysz trafność stwierdzenia, że warto pomagać innym. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego." Drugi: "Bez ciebie nie poradziłbym/poradziłabym sobie w tej sytuacji… Napisz opowiadanie o przygodzie z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej, którego pomoc sprawiła, że Wasza przygoda zakończyła się szczęśliwie. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową". Temat pierwszy wybrało 56 proc. uczniów, drugi - 41 proc.
Arkusz standardowy z matematyki zawierał 19 zadań, w tym 15 zadań zamkniętych (zadania wyboru wielokrotnego, zadania prawda-fałsz i zadania na dobieranie) i 4 zadania otwarte. Za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań można było uzyskać maksymalnie 25 punktów. Zadania w arkuszu egzaminacyjnym obejmowały wymagania egzaminacyjne z zakresu m.in. arytmetyki, algebry i geometrii. Wymagały uważnej analizy treści i elementów graficznych, a w przypadku zadań otwartych dodatkowo zaplanowania i zapisania kolejnych etapów rozwiązania oraz podania wyniku.
Arkusz standardowy z języka obcego zawierał 46 zadań, zgrupowanych w 14 wiązek. Za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań można było uzyskać maksymalnie 55 punktów, w tym 34 punkty za rozwiązanie zadań zamkniętych (zadania wyboru wielokrotnego, zadania na dobieranie) oraz 21 punktów za rozwiązanie zadań otwartych. Zadania otwarte wymagały od ósmoklasistów samodzielnego sformułowania odpowiedzi oraz zredagowania krótkiego tekstu użytkowego (wpisu na stronę internetową w języku angielskim oraz e-maila w pozostałych językach).
Przystąpienie do egzaminu ósmoklasisty jest warunkiem ukończenia szkoły podstawowej. Dla tych uczniów, którzy z powodów zdrowotnych lub losowych nie mogli przystąpić do egzaminu w maju przeprowadzono w czerwcu sesję w terminie dodatkowym.
Wynik egzaminu wpływa na przyjęcie ucznia do wybranej przez niego szkoły ponadpodstawowej. Połowa wszystkich punktów do zdobycia – to właśnie punkty za egzamin. Druga połowa to punkty za oceny na świadectwie szkolnym i inne osiągnięcia ucznia.
W środę od godz. 8.30 absolwenci klas VIII szkół podstawowych mogą poznać swoje indywidualne wyniki za pośrednictwem aplikacji ZIU https://ziu.gov.pl/). Logowanie do systemu odbywa się za pomocą loginu i hasła, które uczniowie otrzymali w swoich szkołach. Po zalogowaniu uczniowie mogą poznać zarówno swoje wyniki ze zdawanych przedmiotów, jak i z poszczególnych zadań.
W środę otrzymają też w szkołach zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty. Na zaświadczeniu jest podany wynik procentowy ucznia oraz wynik na skali centylowej dla każdego przedmiotu egzaminacyjnego. Dzięki temu uczeń dowie się jaki odsetek uczniów w kraju uzyskał taki sam, niższy lub wyższy wynik z danego przedmiotu.
W ubiegłym roku uczniowie klas VIII szkół podstawowych na egzaminie ósmoklasisty za rozwiązanie zadań z języka polskiego uzyskali średnio 66 proc. punktów możliwych do otrzymania, a z matematyki – 53 proc. Średni wynik uzyskany przez ósmoklasistów z egzaminu z angielskiego to 66 proc. punktów, z niemieckiego – 53 proc., z rosyjskiego – 68 proc., z francuskiego – 82 proc., z hiszpańskiego – 69 proc. i z włoskiego – 69 proc.
CKE zwraca uwagę, by nie porównywać "surowych" średnich wyników uzyskanych w danym roku z wynikami z lat poprzednich. Związane jest to z tym, że arkusze egzaminacyjne są w całości upubliczniane po przeprowadzeniu egzaminu. Dlatego nie ma na egzaminie tzw. zadań kotwiczących, czyli takich samych w kolejnych latach. (PAP)
Autorka: Danuta Starzyńska-Rosiecka
