Rośnie popularność najmu okazjonalnego

Najem okazjonalny jest formą wynajmu, która skuteczniej chroni właściciela mieszkania przed ewentualnymi problemami z eksmisją lokatorów. Jednak mimo wzrostu popularności w dalszym ciągu jego udział w najmie ogółem utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie – w zależności od urzędu skarbowego wynosi ok. 2-5 proc.                   

Z danych prezentowanych przez Izby Administracji Państwowej wynika, że coraz więcej osób deklaruje przychody z najmu. Tendencję wzrostową widać niemal we wszystkich regionach Polski. Ma związek m.in. z bogaceniem się społeczeństwa oraz wzrostem zapotrzebowania, głownie w dużych miastach, na mieszkania pod wynajem.

Rośnie popularność najmu okazjonalnego
Rośnie popularność najmu okazjonalnego (fot. Filip Radwanski / FORUM)

Wynajem lokali mieszkalnych to sposób na dodatkowy zarobek nie tylko dla osób prowadzących działalność gospodarczą. W 2009 r. do polskiego porządku prawnego został wprowadzony najem okazjonalny, który - jako szczególny rodzaj najmu - gwarantuje właścicielom nieruchomości skuteczniejszą ochronę ich własności. Ta forma jest jednak przewidziana wyłącznie dla osób nieprowadzących działalności. Praktyka jednak pokazuje, że rzadko korzystają one z tego rozwiązania.

W 2014 r. Polska Federacja Rynku Nieruchomości przeprowadziła badanie „Bezpieczny najem”, które wskazywało, że wśród najczęściej podpisywanych umów były standardowe. Natomiast konsumenci, chcąc uniknąć dodatkowych kosztów, nie podpisywali umów najmu okazjonalnego. Dodatkowo aż 38 proc. ankietowanych wskazało, że nie posiada wystarczającej wiedzy na temat tego typu umowy, co hamowało ich przed jej zawarciem. Pomimo że ta forma daje większą ochronę właścicielom nieruchomości, 80 proc. badanych przygotowało mniej niż 5 proc. tego rodzaju dokumentów. Postanowiliśmy sprawdzić jak sytuacja wygląda obecnie. W tym celu zapytaliśmy Izby Administracji Państwowej ile zgłoszeń najmu okazjonalnego wpłynęło do urzędów skarbowych w latach 2015-17.

Rośnie znaczenie najmu okazjonalnego

Dane liczbowe spływające do Izb Administracji Skarbowej z podległych im urzędów skarbowym świadczą o systematycznym wzroście liczby osób, które wynajmują swoją nieruchomość na podstawie umowy najmu okazjonalnego.

Przyrost jest widoczny we wszystkich województwach. Przykładowo w woj. mazowieckim w 2015 r. do urzędów skarbowych wpłynęło 1530 zgłoszeń dotyczących najmu okazjonalnego, kiedy w 2017 r. ich liczba wynosiła 4190. Analizując poniższe dane, widać, że w większości województw przyrost najmu okazjonalnego w 2017 r. był co najmniej trzykrotny w stosunku do 2015 r.

Liczba umów najmu okazjonalnego zgłoszonych do Izb Administracji Skarbowych poszczególnych województw za lata 2015-17

Izba Administracji Skarbowej

Rok

2015

2016

2017

Białystok

30

71

109

Bydgoszcz

290

554

809

Gdańsk

518

782

1261

Katowice

1025

1763

2215

Kielce*

36

70

104

Kraków

616

934

1505

Łódź

529

837

1323

Olsztyn

16

32

34

Opole

224

358

469

Poznań

598

1406

1528

Rzeszów

120

195

259

Szczecin

270

594

849

Warszawa

1530

2833

4190

Wrocław

442

645

1088

Zielona Góra

115

132

251

Źródło: Bankier.pl na podstawie informacji pozyskanych z Izb Skarbowych, stan na 12.06.2018 r.
* dane zebrane z dwóch największych urzędów skarbowych woj. Świętokrzyskiego, tj. Pierwszego i Drugiego US w Kielcach

I choć coraz więcej osób decyduje się na wynajęcie lokalu mieszkalnego na zasadach najmu okazjonalnego, to okazuje się, że w dalszym ciągu jego udział w najmie ogółem jest znikomy.

Jak wskazuje Anita Kruczkowska-Lassak z Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, udział najmu okazjonalnego w najmie ogółem, w zależności od urzędu skarbowego, najczęściej kształtuje się na poziomie od 2 do 5 proc. Na jeszcze mniejszy udział najmu okazjonalnego wskazuje Izba Administracji Skarbowej w Gdańsku – w 2015 r. stanowił 1,31 proc. opodatkowanego najmu ogółem, w 2016 r. - 1,83 proc., w 2017 r. - 2,76 proc. W poznańskiej Izbie Administracji Skarbowej udział ten kształtuje się na poziomie ok. 2 proc. Natomiast Izba Administracji Skarbowej w Zielonej Górze informuje, że zgłoszenia najmu okazjonalnego stanowią ok. 5 proc. ogółu zgłoszeń dotyczących najmu.

Ponadto osoby decydujące się na tego typu formę najmu najczęściej wybierają ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – ok. 90 proc. zgłaszających. – Podatnicy, którzy zawarli umowy najmu okazjonalnego, najczęściej opodatkowują osiągane z tego tytułu dochody ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych – wskazuje Marta Tarnowska z Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu.

Najem okazjonalny, czyli co w praktyce oznacza dla właściciela

Umowa najmu okazjonalnego może zostać zawarta wyłącznie przez osobę fizyczną będącą właścicielem lokalu mieszkalnego. Dodatkowo nie może ona prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali. Wykluczone jest również wykorzystywanie niniejszej umowy w celu podnajmu lokalu bądź jego części.

Sama umowa najmu okazjonalnego natomiast ma za zadanie łagodzenie wymogów ustawy o ochronie praw lokatorów. Nakłada bowiem na najemców obowiązek złożenia oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego. W związku z czym w przypadku wystąpienia jakichkolwiek problemów, po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy właściciel nieruchomości ma możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego niemal natychmiast w przeciwieństwie do zwykłej umowy, która wiąże się z procesem sądowym czy oczekiwaniem na decyzję w kwestii przyznania przez gminę lokalu tymczasowego.

Aby jednak można było mówić o umowie najmu okazjonalnego, musi zostać spełniony podstawowy warunek, a mianowicie właściciel musi dokonać zgłoszenia jej zawarcia naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce jego zamieszkania w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu. Dodatkowo, w odróżnieniu od zwykłej umowy najmu, najem okazjonalny musi być zawarty na czas określony nie dłuższy niż 10 lat.

Wynajem mieszkania - prawa i obowiązki najemcy i właściciela

Wynajem mieszkania - prawa i obowiązki najemcy i właściciela

Naprawa i konserwacja, drobne remonty oraz obowiązek utrzymania lokalu we właściwym stanie technicznym, to niektóre z obowiązków spoczywających na najemcy. Wynajmując mieszkanie, warto poznać prawa i obowiązki obu stron umowy, dzięki czemu będziemy wiedzieć, czego możemy oczekiwać oraz co jest od nas wymagane. Czytaj dalej...

Co powinna zawierać umowa najmu okazjonalnego?

Umowa najmu okazjonalnego jest alternatywą dla osób, które wahają się przed wynajęciem lokalu w związku z obawą przed ewentualnymi problemami z eksmisją lokatora. Jednak rygorystyczne wymogi co do zabezpieczenia innego miejsca zamieszkania, wykluczają pewną grupę potencjalnych najemców. Nie każdy bowiem posiada lokal, który może wskazać jako mieszkanie, w którym będzie mógł zamieszkać, gdy zostanie wykonana egzekucja obowiązku opróżnienia i opuszczenia wynajmowanej nieruchomości.

Osoby, które rozważają zawarcie umowy najmu okazjonalnego, powinny pamiętać o poniższych kwestiach:

  • umowa powinna zachować formę pisemną pod rygorem nieważności,
  • do umowy powinno zostać dołączone oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym poddaje się egzekucji i zobowiązuje się do opróżnienia i wydania lokalu przez niego używanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego w terminie wskazanym w żądaniu właściciela (art. 19d ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego),
  • najemca powinien wskazać inny lokal, w którym będzie mógł zamieszkać w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia wynajmowanego lokalu,
  • do umowy powinno zostać dołączone oświadczenie właściciela lokalu lub osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu, o wyrażeniu zgody na zamieszkanie najemcy i osób z nim zamieszkujących w lokalu wskazanym w oświadczeniu,
  • zawarcie umowy najmu okazjonalnego lokalu można uzależnić od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej, nie może jednak przekraczać 12-krotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu okazjonalnego lokalu.

W praktyce umowa najmu okazjonalnego ułatwia pozbycie się uciążliwego lokatora. Zawierając zwykłą umowę najmu, właściciel nie może wyrzucić lokatora, który nie chce dobrowolnie opuścić wynajmowanego mieszkania. Ponadto musi on mieć zapewniony lokal socjalny, co powoduje częstą nieskuteczność wyroków eksmisyjnych. Najem okazjonalny likwiduje również okres ochronny uniemożliwiający eksmisję lokatora, który trwa od 1 listopada do 31 marca. Możliwe jest również zastosowanie eksmisji w stosunku do kobiet w ciąży czy małoletnich.

Jednak, jak pokazują dane z Izb Administracji Skarbowych, właściciele nieruchomości mieszkalnych w dalszym ciągu chętniej zawierają standardową umowę niż najmu okazjonalnego. Powodem takiego stanu rzeczy mogą być przede wszystkim dodatkowe formalności oraz koszty, jakie trzeba ponieść zawierając tego typu umowę. Ponadto umowa najmu okazjonalnego wyklucza jako najemców osoby, które nie są w stanie wskazać lokalu, w którym będą mogli zamieszkać w razie wykonana egzekucji obowiązku opróżnienia i opuszczenia wynajmowanej nieruchomości, co znacznie zawęża grono potencjalnych lokatorów.

Katarzyna Rostkowska

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 89 czytacz

Prawie nikt z chcących wynająć nie ma ochoty przynosić notarialnych zaświadczeń.To sranie w banie.Powinna być ustawa,która mówi nie płacisz-wynocha i gówno kogoś obchodzi dokąd pójdziesz0idz tam skąd przyszedłeś.To nie wynajmujący powinien się martwić tym ,gdzie pójdzie nie płacący za wynajem lokator.CHORE OPIEKUŃCZE PAŃSTWO CHRONI CWANIAKÓW KOSZTEM INNYCH UCZCIWYCH OBYWATELI.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 50 trooper

Jasne. Najgorsze jest to, że 'Państwo Opiekuńcze' tylko w teorii. Jakby było opiekuńcze, to by takiemu delikwentowi zapewniło chwilowy lokal zastępczy i pokryło koszty. Ale nie, państwo każe pokrywać koszty poszkodowanemu już właścicielowi mieszkania. Ty biznesmen utrzymuj darmozjada bo my przecież 'państwo opiekuńcze'. KOMUNIZM I SOCJALIZM

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
5 2 hfjdj

Drogie janusze. Jakby taka ustawa byla i bylby to taki slodki biznes to stopa zwrotu bylaby znacznie nizsza i plakalibyscie ze panstwo zabilo wasz januszowy interes na ktory ciulaliscie cale zycie. Chodzilibyscie po protwstach i nic juz w zyciu byscie nie robili tylko pluli na swiat system i panstwo. Dostajecie te marne 5-10% bo normalny czlowiek z parchami sie niechce uzerac.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 35 search

A mieszkanie + nie trzeba miec takiej umowy. NIe placis 3 miechy i OUT z lokalu, bez dyskusji ze wszyskimi zabawkami. A najciekawsze jest to ze przekazuja mieszkania w stanie deweloperskim i tzreba niezle doinwestowac do stanu uzytkowania. A jak cos pujdzie nie tak to jak pani w TV powiedziala WIDZIALY GALY CO PODPISYWALY. A opcje mozliwosc wykupu porownalla do kredytu we Franiach. Ale propaganda idzie pelna para. W Bialej POdlaskiej to przekazanie kluczy istna kopia sceny z filmu Alternatywy 4. Dostali klucze ale nie to tego mieszkania ale do kamerki byly usciski itp.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 2 hfjdj

No nie wytrzymie. Dostaje cos za darmo i jeszcze cos marudzi.

! Odpowiedz
0 0 mhm odpowiada hfjdj

Co za darmo?

! Odpowiedz
1 0 hfjdj odpowiada mhm

A wez sie domysl co.

! Odpowiedz
2 75 jura78

Wszystko ok tylko nie rozumiem po co w tym wszystkim notariusz ... Komplikuje i utrudnia to całą procedurę, nie mówiąc o kosztach.

! Odpowiedz
0 57 trooper

Bo to Polska, u nas każdy musi zarobić. A każdy dodatkowy koszt formalności przekła się na wyższą presję na podnoszenie czynszów.

! Odpowiedz