Dane GUS i Ministerstwa Cyfryzacji potwierdzają znaczący wzrost urodzeń dzieci cudzoziemców w Polsce. Jednak eksperci podkreślają, że choć jest to zauważalne zjawisko, może tylko nieco złagodzić problem demograficzny, jakim jest spadek liczby urodzeń w naszym kraju.
W 2025 r. w Polsce urodziło się 18 170 dzieci rodziców z co najmniej jednym obcym obywatelstwem (według stanu z 9 grudnia) – przekazało Ministerstwo Cyfryzacji. To prawie dwukrotny wzrost od 2020 r., gdy według resortu liczba ta wyniosła 10 720.
Wyniki podobnych badań opublikował wcześniej Główny Urząd Statystyczny. Od 2015 r. do 2024 r. dziesięciokrotnie wzrosła liczba urodzeń przez matki bez obywatelstwa polskiego na stałe mieszkające w Polsce, do 17 169 w 2024 r. – zaznaczono w raporcie „Sytuacja demograficzna Polski do 2024 r.”.
"To nie rozwiąże problemu demograficznego"
Prof. Irena E. Kotowska, demografka z SGH, honorowa przewodnicząca Komitetu Nauk Demograficznych PAN i członkini Rządowej Rady Ludnościowej, zwróciła w rozmowie z PAP uwagę, że choć to zjawisko jest ważnym czynnikiem spowolnienia spadającej liczby urodzeń w Polsce, to nie rozwiąże tego problemu demograficznego.
Podkreśliła, że należy wziąć pod uwagę to, że mamy do czynienia z historyczną zmianą, jeśli chodzi o pojawienie się dodatniego bilansu migracyjnego. W jej ocenie w kontekście rosnącej liczby cudzoziemców osiedlających się na stałe w Polsce rosnąca liczba urodzeń przez matki cudzoziemki i rodziców z obcym obywatelstwem nie powinna dziwić.
– Trzeba jednak zaznaczyć, że spadkowa tendencja ogólnej liczby urodzeń jest silna, więc nie możemy tego zjawiska traktować w kategorii cudzoziemcy nas uratują – powiedziała prof. Kotowska.
"Plasterek na ranę"
Dodała, że liczba dzieci urodzonych przez imigrantów może być traktowana jako plasterek na ranę, ale nie rozwiąże zasadniczego problemu związanego z malejącą liczbą kobiet w wieku 15-49 lat i ich bardzo niską dzietnością.
– Musimy być na cudzoziemców otwarci, ponieważ ze względów ludzkich, ekonomicznych czy społecznych potrzebujemy imigrantów w Polsce. To jest czynnik, którego nie można pomijać, podobnie jak rosnącej liczby urodzeń dzieci z in vitro, które nie tylko umożliwiają spełnienie zamierzeń rodzicielskich, ale także spowalniają nieco tendencję spadkową liczby urodzeń – zaznaczyła demografka.
Zwróciła uwagę, że obecnie dostępne statystyki nie określają liczby urodzeń przez cudzoziemców, którzy nie mieszkają w Polsce na stałe, a taka liczba może być znacznie wyższa. Takie dane są pozyskiwane w karcie urodzenia o typie pobytu w Polsce, więc w opinii ekspertki warto je poznać, dyskutując o możliwym wkładzie imigracji w dynamikę urodzeń.
Demografka dodała także, że nie ma wątpliwości, że liczba dzieci urodzonych przez matki cudzoziemki będzie w Polsce rosnąć bez względu na to, czy będą to matki mieszkające na stałe, czy mające pobyt czasowy.
– I trzeba o tym mówić, bo imigranci, zarówno ci, którzy się osiedlają, jak i ci, którzy przebywają u nas czasowo, są nam po prostu bardzo potrzebni – dodała.
Prof. Piotr Szukalski, demograf z Uniwersytetu Łódzkiego, ocenił, że coraz większa liczba dzieci rodziców z obcym obywatelstwem jest całkowicie naturalnym następstwem rosnącej liczby migrantów w Polsce, jednak podobnie jak prof. Kotowska zaznaczył, że nie rozwiąże to obecnego problemu demograficznego.
– Najczęściej szacuje się, że liczba cudzoziemców w Polsce stanowi ok. 6-7 proc. ludności. Trzeba pamiętać, że są oni często średnio młodsi niż dorosła ludność Polski, co predysponuje ich do większej liczby urodzeń – ocenił demograf. – Ale, z drugiej strony, patrząc na dane GUS, widać, że dzieci cudzoziemców nie stanowią dużej części wszystkich urodzeń – dodał.
Według GUS urodzenia żywe przez cudzoziemki mieszkające w Polsce na stałe w 2024 r. wynosiły 6,8 proc. wszystkich urodzeń żywych. W 2023 r. było to 6,7 proc., a w 2022 r. – 5,5 proc.
– Nie jest to wcale taka duża liczba, jak mogłoby się wydawać, i nie będzie miała dużego wpływu na obecny kryzys demograficzny – ocenił prof. Szukalski.
Demograf dodał, że warto się za to przyjrzeć temu, jak te dzieci, choć nie rozwiążą problemu ogólnej malejącej liczby urodzeń, są w Polsce traktowane. Szczególnie gdy posiadanie przynajmniej jednego rodzica spoza kraju jest widoczne na pierwszy rzut oka.
Dzieci cudzoziemców nie mają w Polsce lekko
– W sytuacji narastających ksenofobicznych nastrojów w naszym kraju dzieci imigrantów, szczególnie wyróżniające się wyglądem, są narażone na przeróżne ataki i okrutne traktowanie, zwłaszcza w szkołach podstawowych i średnich. A szkoły często sobie z tym zupełnie nie radzą – zaznaczył.
Według danych resortu cyfryzacji do trzech najpopularniejszych obywatelstw rodzica cudzoziemca dzieci urodzonych w Polsce w 2025 r., mającego od urodzenia obywatelstwo polskie oraz rodzica cudzoziemca, zaliczają się Ukraińcy, którzy otwierają podium, z Białorusinami na drugim miejscu i Turkami na trzecim. Identyczna kolejność była w 2024 r., podczas gdy w 2023 r. na trzecim miejscu byli Włosi. Dane te pochodzą z rejestru PESEL według stanu na 3 grudnia 2025 r. Statystyka obejmuje tylko te dzieci, które w rejestrze PESEL mają numery PESEL obojga rodziców.
Z kolei według danych GUS, które biorą pod uwagę tylko cudzoziemki mieszkające w Polsce na stałe, w 2024 r. głównym krajem pochodzenia matek była Ukraina, następnie Białoruś, a potem Wietnam. Kobiety z obywatelstwem ukraińskim zdecydowanie przeważały pod względem liczebności nad innymi cudzoziemkami mieszkającymi i rodzącymi dzieci w Polsce (ponad 78 proc.).
Agata Gutowska (PAP)
agg/ joz/
