Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski podał w poniedziałek, że chce zastąpić szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) gen. Wasyla Maluka w ramach szerszych zmian personalnych w strukturach władzy. Szef Centrum Operacji Specjalnych „A” SBU gen. Jewhenij Chmara będzie tymczasowo pełnił obowiązki szefa SBU.
„Spotkaliśmy się z Wasylem Malukiem. Podziękowałem mu za działania bojowe i zaproponowałem, aby skupił się właśnie na takiej pracy. Powinno być więcej ukraińskich operacji asymetrycznych przeciwko okupantowi i państwu rosyjskiemu, więcej naszych silnych wyników w niszczeniu wroga. Wasyl Wasylowicz potrafi to najlepiej i właśnie tym będzie się zajmował w strukturach SBU” - przekazał Zełenski na platformie X.
Prezydent omówił z Malukiem kandydatury na nowego szefa SBU. „Zleciłem Wasylowi Malukowi, aby uczynił kierunek naszych asymetrycznych operacji najsilniejszym na świecie. Są do tego zasoby i odpowiednie wsparcie polityczne” - podkreślił Zełenski.
„Odchodzę ze stanowiska szefa Służby Bezpieczeństwa. Pozostaję w strukturach SBU, aby realizować asymetryczne operacje specjalne na światowym poziomie, które nadal będą wyrządzać wrogowi maksymalne szkody” - napisał Maluk w komunikatorze Telegram.
Według Maluka silne i nowoczesne służby specjalne stanowią gwarancję bezpieczeństwa państwa, a zmiany wprowadzane przez prezydenta w obszarze obronności służą właśnie temu celowi. „Wierzę w sprawiedliwy pokój i rozkwit Ukrainy” - dodał Maluk.
Następnie Zełenski przekazał, że spotkał się z szefem Centrum Operacji Specjalnych „A” SBU gen. Jewhenijem Chmarą. „Będziemy rozszerzać doświadczenie ukraińskich sił specjalnych i Centrum Operacyjnego »A« SBU. Dzisiaj omówiliśmy z Jewhenijem również inne możliwości systemowego rozwoju SBU Ukrainy oraz specjalne operacje, które obecnie przygotowujemy” – zaznaczył prezydent.
Cytowany przez agencję Interfax-Ukraina doradca prezydenta ds. komunikacji Dmytro Łytwyn przekazał, że Chmara będzie tymczasowo pełnił obowiązki szefa SBU. Odpowiedni dekret pojawił się na stronie internetowej szefa państwa.
Gen. Wasyl Maluk - jeden z architektów najgłośniejszych operacji SBU przeciw Rosji
Generał Wasyl Maluk, który w poniedziałek opuścił stanowisko szefa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU), był jednym z architektów najgłośniejszych operacji specjalnych Ukrainy przeciwko Rosji od początku wojny, którą rozpoczęła się w lutym 2022 r.
SBU jest obecnie jedną z najbardziej aktywnych formacji w siłach, które bronią Ukrainy, prowadząc zarówno działania kontrwywiadowcze, jak i operacje bojowe oraz uderzenia na zapleczu wroga.
Do najgłośniejszych akcji SBU pod kierownictwem Maluka należały ataki na Most Krymski – z użyciem ciężarówki z materiałami wybuchowymi w 2022 r., z zastosowaniem morskich dronów Sea Baby w 2023 r. oraz podwodnego ładunku w 2025 r.
SBU przeprowadzała także skuteczne ataki morskimi dronami na rosyjskie okręty na Morzu Czarnym. „Wynikiem jest 14 trafionych rosyjskich okrętów i powstrzymanie dominacji Federacji Rosyjskiej na Morzu Czarnym” – ogłosiła SBU w poniedziałkowym komunikacie.
Maluk kierował też zespołem przygotowującym przez ponad półtora roku operację specjalną „Pajęczyna”. Na początku czerwca 2025 r. SBU przeprowadziła jednoczesne uderzenia na cztery rosyjskie lotniska wojskowe, uszkadzając 41 samolotów lotnictwa strategicznego, w tym maszyny A-50, Tu-95, Tu-22M3 i Tu-160.
W czasie pełnowymiarowej wojny SBU pod kierownictwem Maluka zdemaskowała setki osób podejrzanych o zdradę stanu oraz wykryła ponad sto rosyjskich siatek agenturalnych. Zatrzymywano urzędników, wojskowych, funkcjonariuszy służb i polityków oskarżanych o współpracę z rosyjskim wywiadem.
Jednym z odrębnych kierunków były działania kontrwywiadowcze wobec struktur podległego Rosji Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego, które doprowadziły do dziesiątków postępowań karnych oraz inicjatyw ustawodawczych, ograniczających działalność podmiotów powiązanych z Rosją.
„Wśród osób objętych śledztwami są agenci FSB (rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa) w sutannach, wobec których toczy się ponad 180 postępowań” – podkreśliła SBU.
Maluk brał udział w działaniach bojowych, ma stopień generała porucznika. W maju 2025 r. otrzymał tytuł Bohatera Ukrainy wraz z Orderem Złotej Gwiazdy.
42-letni Maluk pochodzi z miasta Korosteń w obwodzie żytomierskim. Ukończył Narodową Akademię Służb Specjalnych, a służbę w organach bezpieczeństwa rozpoczął w 2001 r. W styczniu 2020 r. trafił do centralnego aparatu SBU, a już w marcu został pierwszym zastępcą szefa tej instytucji i szefem pionu ds. zwalczania korupcji i przestępczości zorganizowanej. W lipcu 2022 r. objął obowiązki szefa SBU, a w lutym 2023 r. Rada Najwyższa oficjalnie mianowała go na to stanowisko.
Z Kijowa Iryna Hirnyk (PAP)
ira/ akl/ jjk/ kar/
