Członek RPP Henryk Wnorowski bierze pod uwagę scenariusz listopadowej podwyżki stóp procentowych. Jego zdaniem najbliższa projekcja NBP może pokazać, jak mogą się ujawnić inflacyjne efekty drugiej rundy. Wnorowski zwraca uwagę na możliwe odkotwiczenie oczekiwań inflacyjnych oraz odnotowuje osłabienie złotego.
"Jak najbardziej biorę pod uwagę scenariusz listopadowej podwyżki stóp procentowych. Nie doszło do niej w październiku, choć argumentem za był wrześniowy odczyt CPI 4,0 proc., wyraźnie powyżej górnego pasma odchyleń. (…) W kontekście tego odczytu restrykcyjność naszej polityki wyraźnie się zmniejszyła. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że za wrześniowym odczytem stały głównie szeroko rozumiane ceny energii, a najbardziej ceny ropy naftowej na rynkach światowych, a więc czynniki, które pozostają poza zasięgiem oddziaływania polityki pieniężnej" – powiedział Wnorowski PAP Biznes.
Wobec powyższego, na początku października ciągle znaczące były przesłanki, aby jeszcze przez miesiąc pozostać w postawie wait and see i poczekać na projekcję, która pokaże jak szeroko i gdzie mogą się ujawnić inflacyjne efekty drugiej rundy – dodał.
Wnorowski ocenia, że bilans ryzyk dla CPI jest z całą pewnością skierowany w górę.
"Musimy obserwować, na ile program obniżek cen paliw okaże się skuteczny, a więc czy w październiku CPI powróci do przedziału odchyleń. Natomiast w mojej ocenie nawet powrót do przedziału nie oznacza, że podwyżka stóp nie będzie rozważana, w aktualnej dynamicznej rzeczywistości potrzeba większej pryncypialności ze strony Rady" – powiedział.
Prezes NBP Adam Glapiński poinformował na październikowej konferencji, że RPP jest gotowa do podwyżek stóp już w listopadzie, przy pojawieniu się niepokojących i narastających sygnałów inflacyjnych w projekcji, choć nie przewiduje on na razie, że to wówczas nastąpi.
Wnorowski ocenia, że na początku października czynniki wewnętrzne nie wzmacniały wyraźnie napięć inflacyjnych. W odniesieniu do koniunktury wskazał, że w III kwartale PKB rósł nieco poniżej ścieżki z lipcowej projekcji (3,8 proc.), przy umiarkowanej konsumpcji.
Członek RPP zwrócił uwagę na "pewną słabość" dla wzrostu ze strony inwestycji, które choć rosną, to głównie za sprawą inwestycji publicznych, czy inwestycji zakupowych za granicą, które jego zdaniem nie budują potencjału rozwojowego na przyszłość, a ich oddziaływanie mnożnikowe będzie znikome.
Ponadto Wnorowski odnotował, że tempo wzrostu płac powróciło do trendu sprzed lipca, w okolice 5 proc. rdr.
"Presja płacowa osłabła, co pozwala patrzeć z pewnym optymizmem, jeśli chodzi o kolejne odczyty inflacji” – dodał.
Wnorowski zauważa jednocześnie przesłanki, które takiego optymizmu względem inflacji nie sugerują, w tym ceny żywności, czy luźną politykę fiskalną.
Wśród negatywnych czynników inflacyjnych należy wskazać żywność, już na rynkach światowych zauważalne są wyższe ceny żywności. Czynnik ten w ostatnim okresie bardzo pomagał RPP, wiele wskazuje, że okres ten się kończy i nie należy oczekiwać już takiego wsparcia dla niższej CPI ze strony żywności. Mamy też projekt budżetu na 2027 r., oznacza on dalsze utrzymywanie ekstremalnie luźnej polityki fiskalnej. Mamy też początek niższych ratingów, co również nie poprawi sytuacji np. kosztów obsługi długu – powiedział członek RPP.
Odnosząc się do wycen rynkowych implikujących ok. 100 pb. podwyżek stóp w Polsce w horyzoncie roku, Wnorowski stwierdził, że ze strony napięć inflacyjnych na dzisiaj nie widzi uzasadnienia "aż na taką skalę reakcji".
"Chociaż rozumiem wyceny rynków, wydaje mi się, że są one spowodowane głównie przesłankami ze strony fiskalnej: deficytem, potrzebami pożyczkowymi, dramatycznie rosnącymi kosztami obsługi długu. Jeśli chodzi o moją optykę, z punktu widzenia kreacji polityki pieniężnej, to koniunktura nie jest najmocniejsza zarówno w kraju, jak i za granicą. PKB w Niemczech zaczyna rosnąć nieco szybciej, ale to są ciągle wzrosty ok. 1 proc. i tylko niewielka część tego impulsu przeniesie się do Polski, za sprawą eksportu” – powiedział Wnorowski.
"Sprzedawcy w Polsce nie zamkną też nagle oczu na wolumeny i nie zaczną forsować wyższych cen ich kosztem, nawet jeżeli początek roku dostarcza impulsów cenowych, a monopoliści naturalni na to wyczekują" – dodał.
W ocenie Wnorowskiego kupujący w Polsce mają dużo wyrozumiałości dla dostosowań cenowych, co może świadczyć o "znacznym odkotwiczaniu oczekiwań inflacyjnych".
"Nawet gdy ceny paliw na stacjach zbliżały się szybko w okolice 10 zł, to nie odstraszało kupujących. Drogie paliwo będzie jednak się z kolei powoli ujawniało w kolejnych cenach i obszarach gospodarki. Zagrożenia oczywiście są, ale nie jest to taka skala, którą widzą rynki finansowe" – dodał.
RPP odnotowuje osłabienie polskiej waluty, przy czym Wnorowski podkreśla, że decyzje Rady nigdy nie były podejmowane ze względu na kurs walutowy.
"Osłabienie złotego, z jakim mamy do czynienia, jest efektem wzmacniania dolara w relacji do euro, a także względnie mniejszej atrakcyjności stóp proc. w Polsce, po podwyżkach stóp w USA i strefie euro. Natomiast w ramach tego, co nazywam geograficzną strukturą restrykcyjności polityki pieniężnej, relacje względne między stopami w różnych obszarach walutowych nie zostały dramatycznie zachwiane" – powiedział członek RPP.
"Odnotowujemy osłabienie polskiej waluty, ale nasze decyzje nigdy nie były podejmowane ze względu na kurs walutowy. Nie korygujemy stóp po to, żeby zmienił się kurs i żeby za sprawą kursu oddziaływać na inflację. Tutaj droga transmisji jest dosyć daleka i ograniczona. Natomiast obserwujemy rynek walutowy i uwzględniamy sytuację na nim w naszych decyzjach” – dodał.
RPP utrzymała w październiku stopę referencyjną na poziomie 3,75 proc., siódmy miesiąc z rzędu.
Rafał Tuszyński (PAP Biznes)
tus/ osz/
