Referendum na Islandii ws. akcesu do UE, współpraca gospodarcza i wojna w Ukrainie były tematami środowego spotkania w Warszawie premiera Donalda Tuska z Premier Islandii Kristrun Frostadottir. Jak podkreślał Tusk ocena sytuacji w Ukrainie oraz zaangażowania w pomoc jest identyczna w przypadku Polski i Islandii.
W środę w Warszawie wizytę złożyła premier Islandii, z którą spotkał się szef polskiego rządu. Jednym z tematów rozmów była wojna w Ukrainie. Tusk relacjonował, że stanowiska Polski i Finlandii wobec wsparcia Kijowa oraz ocena sytuacji w Ukrainie są identyczne w przypadku obu państw.
- Polska i Islandia są przekonane, że tylko sprawiedliwy pokój, tylko niepodległość Ukrainy, tylko zaprzestanie agresji rosyjskiej daje szansę na pozytywny scenariusz także w przyszłości w Europie i na wschód od Europy - zaznaczył.
Dodał, że rozmawiał z Frostadottir o sytuacji w Europie również w kontekście zbliżającego się referendum w Islandii ws. ewentualnego otwarcia rozmów o przystąpieniu tego kraju do Unii Europejskiej. - Mamy identyczny pogląd na temat potrzeby integrowania naszych wysiłków na rzecz bezpieczeństwa. Byłbym więcej niż szczęśliwy, gdyby Islandia, ale także Norwegia - państwa z którymi i tak współpracujemy tak blisko, jak to tylko możliwe - były częścią tej samej wspólnoty co Polska - podkreślił Tusk.
Mówiąc o bezpieczeństwie, nawiązał do unijnego programu SAFE i debaty na ten temat w Polsce. - I tu zwracam się do pana prezydenta (Karola Nawrockiego). Bardzo bym chciał, żeby w sprawach bezpieczeństwa to myślenie było wspólne, tak jak jest wspólne między Islandią a Polską, jeśli chodzi przede wszystkim o ten wielki program finansowania polskiego bezpieczeństwa SAFE - powiedział Tusk.
Dodał, że „dosłownie kilka minut temu” dotarła do niego wiadomość, że „wszystkie właściwie zorganizowane środowiska gospodarcze w Polsce, przedsiębiorcy, firmy, pracodawcy dołączyli do generałów i oficerów Wojska Polskiego, do polskiego rządu, z apelami o to, aby nie blokować pieniędzy na polski przemysł zbrojeniowy, na polską armię”.
Następnie premier Islandii poinformowała, że przygotowania do referendum ws. ewentualnego ponownego otwarcia negocjacji akcesyjnych Islandii z UE będą trwały przez najbliższe miesiące. Podkreśliła, że Islandczycy chcą być bardziej zintegrowani z Europą, przy poszanowaniu ich odrębnej tożsamości. - Już teraz mamy dużo do zaoferowania. Przede wszystkim chcę jednak podkreślić, że łączy nas poszanowanie dla wyjątkowości każdego kraju w Europie, a także poczucie wspólnego działania w grupie - powiedziała Frostadottir.
Premier Tusk ocenił, że Islandia jest przykładem na to iż UE jest "nadal atrakcyjna dla wielu krajów". - Słyszy się takie stwierdzenia, że UE jest blisko rozpadu. To nieprawda. Islandia pokazuje, że Europa trwa. Bo Islandia to też Europa - powiedział.
Szefowie rządów byli też pytani o możliwości rozwoju bilateralnych stosunków gospodarczych. Frostadottir odparła, że widzi wiele pól do współpracy między oboma krajami. Wskazała, że Islandia specjalizuje się w odnawialnych źródłach energii i jest gotowa podzielić się tym dorobkiem. - Wiem, że na południu Polski toczą się prace nad rozwojem geotermii. Udało nam się opanować energię geotermalną. Umiemy to robić i jest to szansa i możliwość dla Europy - powiedziała Frostadottir. Dodała, że Islandia cały czas szuka kolejnych możliwości, aby nie polegać wyłącznie na tradycyjnych źródłach energii.
Wśród obszarów zacieśnienia współpracy wymieniła też turystykę. - Wiem, że polskie linie lotnicze latają do Islandii i że Polacy są jedną z czterech największych grup odwiedzających Islandię w celach turystycznych - podkreśliła.
Na koniec wspólnej konferencji premier wręczył Frostadottir polski wafelek czekoladowy Prince-Polo. Premier Islandii przyznała, że jej ojciec bardzo ten batonik lubi i kojarzy się jej on z dzieciństwem.
Polacy stanowią największą społeczność wśród cudzoziemców mieszkających na Islandii – ok. 6 proc. ludności kraju. W 2026 r. przypada z kolei 80. rocznica nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych między Polską a Islandią. (PAP)
kl/ kos/ pab/ sza/ kmz/ mro/
