Praca na niepełny etat bywa przywilejem, ale też zmorą osób, które nie mogą znaleźć zatrudnienia w pełnym wymiarze. Wyjątkowo w Polsce odsetek osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze jest stosunkowo niski, bo wynosi tylko 7,1%. Średnia dla krajów OECD to 16,7%.
| Odsetek zatrudnionych w niepełnym wymiarze w wybranych państwach OECD |
||
|---|---|---|
| Kraj | Ogółem | Kobiety |
| Polska | 7,1% | 10,7% |
| Niemcy | 22,3% | 37,5% |
| Francja | 14,2% | 22,3% |
| Holandia | 38% | 60,6% |
| Czechy | 4,8% | 7,7% |
| Hiszpania | 14,7% | 23,6% |
| Grecja | 11,2% | 16,2% |
| Słowacja | 4,9% | 6,4% |
| Szwecja | 14,2% | 18,3% |
| Wielka Brytania | 24,1% | 38,1% |
| Włochy | 18,8% | 32,9% |
| OECD | 16,7% | 25,9% |
| Źródło: OECD, opracowanie Bankier.pl. | ||
Z danych OECD wynika, że odsetek zatrudnionych w Polsce pracujących w niepełnym wymiarze czasu wynosi tylko 7,1%. Dla porównania w Niemczech wynosi on 22,3%, we Francji – 14,2%, a w Holandii – 38%.
Często praca w krótszym wymiarze godzin jest wynikiem wyboru, np. gdy chcemy mieć więcej wolnego, lub mamy inne obowiązki wobec rodziny. Zwykle dotyczy to kobiet, które chcą pogodzić pracę z wychowywaniem dzieci – wśród pań odsetek pracujących w niepełnym wymiarze w Polsce wynosi 10,7%. Wśród krajów uwzględnionych przez OECD niższy jest tylko na Słowacji, Czechach i Węgrzech.
| Odsetek zatrudnionych "zmuszonych" do pracy w niepełnym wymiarze w wybranych państwach OECD | ||
|---|---|---|
| Kraj | Ogółem | Kobiety |
| Polska | 2,3% | 3,3% |
| Niemcy | 3,7% | 5,7% |
| Francja | 7% | 11,4% |
| Holandia | 4,8% | 6,7% |
| Czechy | 1,3% | 2,1% |
| Hiszpania | 10,3% | 15,9% |
| Grecja | 6,3% | 8,6% |
| Słowacja | 3,3% | 3,9% |
| Szwecja | 7,3% | 10,6% |
| Wielka Brytania | 4,6% | 5,6% |
| Włochy | 11,7% | 19,2% |
| OECD | 4,1% | 6,1% |
| Źródło: OECD, opracowanie Bankier.pl. | ||
Etat to etat
Nie da się jednak zaprzeczyć, że bardzo wielu ludzi pracuje w niepełnym wymiarze czasu nie z powodu własnego wyboru (lub uwarunkowań kulturowych), ale w wyniku przymusu ekonomicznego.
OECD prowadzi badania również w tej kwestii. Wynika z nich, że w Polsce, nieumyślnie, na niepełny etat pracuje 2,3% pracowników. W Niemczech odsetek ten wynosi 3,7%, we Francji – 7%, a w Holandii – 4,8%. Zauważalnie częściej, problem ten dotyczy pracujących kobiet niż mężczyzn. W Polsce nieumyślnie, w niepełnym wymiarze godzin, pracuje 3,3% kobiet.
Prawdopodobnie Polacy rzadziej pracują na niepełny etat po prostu z powodu... niskich płac. Holender zatrudniony na pół etatu w dalszym ciągu zarabia więcej niż przeciętny Polak pracujący 40 godzin tygodniowo. Kolejna sprawa to dostępność miejsc pracy w niepełnym wymiarze - w Polsce jest ich wyraźnie mniej niż np. w Holandii czy Wielkiej Brytanii, gdzie job-sharing (dzielenie pracy) jest popularniejszy.
| Odsetek zatrudnionych na umowach czasowych w wybranych krajach OECD | ||
|---|---|---|
| Kraj | Ogółem | Udział kobiet wśród zatrudnionych na czas określony |
| Polska | 28,4% | 46,3% |
| Niemcy | 13% | 48,4% |
| Francja | 15,8% | 52,9% |
| Holandia | 21,7% | 49,8% |
| Czechy | 10,2% | 53.3% |
| Hiszpania | 24% | 49,2% |
| Grecja | 11,7% | 48,3% |
| Słowacja | 8,9% | 45,9% |
| Szwecja | 17,5% | 55,3% |
| Wielka Brytania | 6,4% | 52,7% |
| Włochy | 13,6% | 47,3% |
| OECD | 11,1% | 46,1% |
| Źródło: OECD, opracowanie Bankier.pl. | ||
Przy okazji danych dotyczących odsetka osób pracujących na niepełny etat warto zwrócić uwagę na zatrudnionych na czas nieokreślony. Pod tym względem Polska należy do niechlubnych liderów zestawienia, bo aż 28,4% zatrudnionych ma umowę czasową. Od 2013 roku odsetek ten wzrósł o 1,5 p. proc. Dla porównania, w Niemczech wynosi on – 13%, we Francji – 15,8%, a w Holandii - 21%. Wynik wyraźnie zawyżają nam osoby młode, bo aż 6 na 10 pracowników w wieku do 24 lat ma umowę czasową.
