Większość Amerykanów uważa obecny system gospodarczy w USA za niesprawiedliwy i ocenia, że dziś trudniej osiągnąć bezpieczeństwo finansowe niż pokoleniu ich rodziców. Jednocześnie wolny rynek i kapitalizm cieszą się większym poparciem ogółu społeczeństwa niż socjalizm – wynika z sondażu CBS News.
Jak podała w niedzielę CBS News większość badanych (60 proc.) sądzi, że system gospodarczy w USA nie zapewnia ludziom sprawiedliwych szans na poprawę ich sytuacji. Zdaniem respondentów w porównaniu z poprzednim pokoleniem trudniej jest kupić dom, założyć i utrzymać rodzinę oraz osiągnąć poczucie bezpieczeństwa finansowego. Szczególnie pesymistycznie możliwości awansu oceniają młodsi respondenci.
Mimo niezadowolenia z funkcjonowania gospodarki większość Amerykanów (66:34 proc.) uważa wolny rynek za korzystny. Kapitalizm jest w całym społeczeństwie (46:35 proc.) oceniany wyraźnie lepiej niż socjalizm, wobec którego przeważają opinie negatywne (42:33 proc.). Oceny socjalizmu są jednak silnie związane z postrzeganiem obecnego systemu;.osoby traktujące go jako niesprawiedliwy częściej odnoszą się do socjalizmu przychylnie.
Różnice są szczególnie widoczne między elektoratami obu głównych partii. Demokraci mają bardziej pozytywny stosunek do socjalizmu niż do kapitalizmu (58:32 proc.). Republikanie natomiast zdecydowanie preferują kapitalizm.
Zwolennicy Demokratów, zwłaszcza młodsi, bardziej liberalni i posiadający wyższe wykształcenie, częściej pozytywnie oceniają socjalizm niż starsi. Uważają też częściej, że poprawiłby on ich własną sytuację finansową, podczas gdy kapitalizm działa na nią niekorzystnie.
Samo pojęcie socjalizmu jest rozumiane odmiennie. Republikanie i niezależni częściej kojarzą je z kontrolą lub własnością państwową. Demokraci natomiast z równością, sprawiedliwością i usługami publicznymi. Połowa Demokratów pozytywnie ocenia określenie „demokratyczny socjalista”; pogląd ten jest częstszy wśród młodszych i bardziej liberalnych wyborców. Około połowy Demokratów uważa zarazem, że ich partia nie jest wystarczająco progresywna.
Zdecydowana większość Amerykanów, 73 proc., zwraca uwagę na pogłębiającą się przepaść między dochodami ludzi bogatych, a klasą średnią.
CBS News zwraca też uwagę na paradoks, że mimo silnego poparcia Republikanów dla kapitalizmu niewielka większość z nich – podobnie jak większość Demokratów i niezależnych – zaakceptowałaby rządową kontrolę gospodarki i cen. Sondaż przeprowadzono 12–14 sierpnia wśród 2287 dorosłych; margines błędu wynosi 2,6 pkt proc.
Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)
ad/ jm/
