W tym roku planowane jest objęcie ponad 8,2 tys. osób instrumentami osłonowymi wynikającymi ze znowelizowanej ustawy górniczej - poinformował we wtorek w Sejmie wiceminister energii Konrad Wojnarowski.
Podczas wtorkowego posiedzenia sejmowej podkomisji stałej ds. transformacji Wojnarowski relacjonował pierwsze dwa miesiące wdrażania znowelizowanej ustawy górniczej. Przewiduje ona od 1 stycznia br. m.in. system osłon dla odchodzących z pracy pracowników przedsiębiorstw górniczych.
- Łącznie instrumenty osłonowe w roku bieżącym obejmą 8247 osób. Należy mieć na uwadze, że liczba osób korzystających ze świadczeń osłonowych może się zmienić ze względu na to, że przypadek każdego pracownika rozpatrywany jest indywidualnie z uwzględnieniem struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa - podkreślił wiceszef ME.
Kwietniowe wypłaty i techniczne wyzwania
Wiceminister zaznaczył, że obecnie trwają procesy związane z zatwierdzaniem rocznych planów przekazanych przez przedsiębiorstwa górnicze, a po ich zatwierdzeniu i zatwierdzeniu wniosków o dotacje zostaną zawarte odpowiednie umowy.
Według danych Wojnarowskiego zatrudnienie w Polskiej Grupie Górniczej na koniec ub. roku wynosiło 34970 osób. Od 1 kwietnia br. PGG planuje rozpocząć likwidację ruchu Wujek w kopalni Staszic-Wujek, a od 1 lipca likwidację ruchu Bielszowice w kopalni Ruda. Spółka złożyła programy ich likwidacji weryfikowane obecnie przez Agencję Rozwoju Przemysłu.
Pierwsze odejścia na podstawie jednorazowych odpraw pieniężnych (JOP) w PGG planowane są w marcu br., z wypłatą planowaną od kwietnia. Plan zakłada odejście za JOP w 2026 r. z PGG ogółem 738 osób. Z urlopów górniczych i przeróbkarskich mają - według planów - skorzystać w tym roku w PGG 2324 osoby.
W spółce Węglokoks Kraj, do której należy kopalnia Bobrek, która zakończyła wydobycie z końcem ub. roku, zatrudnienie na koniec zeszłego roku wynosiło 1829 osób. Spółka rozpoczęła 1 stycznia br. likwidację Bobrka zgodnie z programem zaakceptowanym przez ME 17 lutego br.
Prowadzona jest tam likwidacja infrastruktury dołowej, zabudowano tamy podsadzkowe, podsadzane są wyrobiska. Trwają przygotowania do likwidacji szybu Ignacy. W tym roku planowana jest też likwidacja ok. 30 obiektów powierzchniowych w rejonie szybów głównych.
Dotąd wszyscy pracownicy Bobrka są zagospodarowani do prac likwidacyjnych. Pod kątem osłon planowana jest wypłata w połowie marca br. pierwszej transzy dotacji ok. 40 mln zł, kiedy planowane są pierwsze odejścia. Ogółem w 2026 r. z Bobrka ma odejść 250 osób, kolejne 246 ma skorzystać z urlopów górniczych. Podpisano już porozumienie ws. alokacji do PGG 150 osób, planowane jest też kolejne, dla 150 następnych pracowników.
Węglokoks Kraj nie planuje dotąd przekazywania nieruchomości w formie darowizny, w pierwszej kolejności planuje zbywać pozostały majątek na zasadach komercyjnych.
JSW i PG Silesia: nowe grupy w systemie wsparcia
Zatrudnienie w Jastrzębskiej Spółce Węglowej na koniec 2025 r. wynosiło 20488 osób. Zgodnie z nowelizacją ustawy górniczej JSW może zostać ujęta systemem wsparcia, jednak wymaga to wskazania tej spółki w strategicznym dokumencie rządowym.
Wojnarowski zaznaczył, że w ME opracowano Program wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego koksującego w Polsce: 19 lutego br. resort złożył wniosek o wpis projektu uchwały Rady Ministrów przyjmującej ten program do wykazu prac legislacyjnych.
Według wiceszefa resortu energii JSW złożyła zapotrzebowanie na tegoroczne wsparcie wynikające z ustawy górniczej w wysokości 653 mln zł (podczas gdy w ustawie założono 447 mln zł). Zgodnie z szacunkami w JSW z urlopów górniczych i przeróbkarskich miałoby w tym roku skorzystać 5639 osób, a z JOP 2150 osób.
Wiceszef ME poinformował także, że w resorcie, zgodnie z porozumieniem z 29 grudnia 2025 r. dotyczącym pracowników PG Silesia, przygotowano projekt nowelizacji ustawy górniczej, umożliwiający objęcie osłonami pracowników zakładów górniczych należących do prywatnego przedsiębiorcy.
- Może to nastąpić poprzez alokację tych pracowników do przedsiębiorstwa górniczego objętego systemem wsparcia pod warunkiem upadłości tegoż prywatnego przedsiębiorcy. Przewidywany koszt wypłaty świadczeń w tym przypadku to 49 mln zł - podał Wojnarowski, precyzując, że zatrudnienie w PG Silesia na koniec ub. roku wyniosło 748 osób.
18 lutego br. ME zawnioskowało o wpis tego projektu do wykazu prac legislacyjnych programowych RM.
Wyższe zainteresowanie niż zakładano
Dyrektor departamentu górnictwa i hutnictwa w ME Iwona Malik zastrzegła podczas wtorkowego posiedzenia podkomisji, że do szacowania skutków finansowych ustawy górniczej przyjęto założenia na podstawie danych zbieranych przez ARP. Faktycznie jednak wszystkie spółki górnicze objęte tym wsparciem zwiększyły - na podstawie zgłoszeń - liczby osób zainteresowanych skorzystaniem z osłon.
Malik wymieniła, że początkowo dla PGG planowano urlopy górnicze 2027 osób, obecnie są to 2324 osoby. Urlopy przeróbkarskie zakładano na zero, zgłosiło się do nich 275 osób. JOP-y zaplanowano dla 760 osób, zgłosiło się do nich 738 osób.
W Południowym Koncernie Węglowym, gdzie na ten rok zakładano objęcie wszystkimi osłonami 34 osób, ogółem zgłosiło się 68 osób. W Węglokoksie Kraj skorzystać z JOP ma 250 osób. Pozostali pracownicy będą zaangażowani w likwidację.
Dyrektor Malik wyjaśniła m.in. że kwietniowe wypłaty JOP-ów dla pracowników odchodzących w marcu wynikają z wielu technicznych kwestii związanych np. z organizacją i ewidencjonowaniem wydatkowania środków w kopalniach wieloruchowych czy zabezpieczeniem poszczególnych ruchów.
To rzeczy, które musieliśmy zarówno ze spółką, jak i z Agencją Rozwoju Przemysłu ustalić na etapie Ministerstwa Energii i zweryfikować, żeby one były pod względem technicznym, ale również pod względem prawnym wiarygodne i transparentne. To trochę trwało, przyznaję, ale to są bardzo duże kwoty - zaakcentowała dyrektor Malik dodając, że na kwiecień planowane są też pierwsze wypłaty z tytułu urlopów górniczych i przeróbkarskich.
Dyrektor departamentu górnictwa i hutnictwa w ME podkreśliła, że wszystkie spółki górnicze wystąpiły z dużym wyprzedzeniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o weryfikację uprawnień pracowników w zakresie zdolności do uzyskania emerytur górniczych czy przeróbkarskich. - Wobec tego te procesy są prowadzone równolegle, nikt nie czeka - zapewniła. - Jak będziemy mieć wszystkie dokumenty, będziemy uruchamiać umowy dotacyjne - zadeklarowała.
Prezes PGG Łukasz Deja zasygnalizował we wtorek, że w zakresie ustawowych instrumentów osłonowych średnio ok. 5 proc. pracowników nie dostaje zgód przedsiębiorcy na skorzystanie z nich ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa pracy załogi i zakładu pracy. Deja podkreślił jednocześnie, że w spółce prowadzone są szerokie procesy alokacji pracowników pomiędzy zakładami. (PAP)
mtb/ mmu/
