Dane Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych, pokazują, że w listopadzie odpływ z PPK wynosił blisko 2 mld zł. To ponad 10 razy więcej, niż we wszystkich innych miesiącach 2024 r. Zanim pokaże się raport KNF o odpływach za czwarty kwartał i podniesie się larum o kolejnym rekordowym kwartale wypłat, tłumaczymy, z czego wynika tak istotne odchylenie za jeden miesiąc.
Dane na temat Wartości Aktywów Netto w PPK (30,24 mld zł na koniec 2024 r.), co miesiąc podaje w swoim biuletynie PFR Portal PPK, czyli ustawowy operator portalu informacyjnego PPK. Dokładne dane o wartości zgromadzonych aktywów, ale w ujęciu kwartalnym publikuje KNF. Nadzorca pokazuje w innym raporcie kwartalnym także więcej szczegółowych liczb np. na temat kwot wpłat i wypłat w PPK.
Raport za IV kwartał 2024 r. jeszcze się nie ukazał, natomiast na podstawie już opublikowanych, w przeszłości media alarmowały o rekordowych wypłatach z PPK sięgających blisko 500 mln zł kwartalnie. Jakież może być zdziwienie, gdy raport KNF za IV kwartał pokaże, że wypłaty sięgnęły ponad 2,2 mld zł?
Ponad 2 mld zł wypłat z PPK w IV kwartale?
Pomińmy na chwilę aspekt zasadności nominalnego podawania kwot wpłat i wypłat, przy coraz większej popularności PPK, o czym więcej w artykule „Czarna magia w temacie wypłat Polaków z PPK” i sprawdźmy, dlaczego w IV kwartale w raporcie KNF, opracowywanym na bazie sprawozdań kwartalnych zarządzających mogą pojawić się (jeśli nie zostaną przekształcone) tak ogromne sumy istotnie odbiegające od średnich.
Wiemy to na podstawie danych miesięcznych zbieranych przez Izbę Zarządzających Funduszami i Aktywami (IZFiA). W listopadzie według tych danych zaraportowano odpływy z PPK rzędu 1,925 mld zł, przy średniej z wszystkich pozostałych 11. miesięcy 2024 r. wynoszącej 172,66 mln zł. Oznaczałoby to, że w listopadzie wypłaty były ponad 11. razy większe, niż zwykle miało to miejsce średnio w każdym miesiącu 2024 r.
Tu należy poczynić jedno zastrzeżenie, bowiem dane IZFiA dotyczą PPK prowadzonych przez TFI i nie obejmują statystyki takich Powszechnych Towarzystw Emerytalnych jak PTE Pocztylion-Arka, PTE Nationale-Nederlanden oraz Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Compensa. Dane KNF obejmują wszystkie instytucje, jednak to właśnie raporty od TFI pokazują istotne odchylenie od średnich.
Jak widać na wykresie wypłaty, jako procent aktywów wystrzeliły w listopadzie do 7,4 proc. z 0,7 proc. w październiku. Z kolei wskaźnik wypłat jako procent wpłat podniósł się w listopadzie ze średniej na poziomie około 25 proc. do 80,3 proc. Tym samym uwagę zwraca także sam nominalny napływ środków do PPK, który według raportów TFI zbieranych przez IZFiA wyniósł w listopadzie ubiegłego roku blisko 2,4 mld zł wobec 685 mln zł w październiku i średnio 700 mln zł w okresie od początku roku. Przy tym napływy netto pozostały dośc stabilne i wyniosły 472,7 mln zł, przy średnio 495 mln zł za wcześniejsze 10 miesięcy.
Wszystkiemu "winnien" Allianz TFI
Wytłumaczeniem takiego stanu rzeczy są konsekwencje dokonanego ponad dwa lata temu przejęcia Avivy Investors TFI przez TFI Allianz. Była to jedna z największych transakcji na rynku funduszy inwestycyjnych. Wciąż oddziałuje na zmieniającą się ofertę oraz strukturę funduszy. Allianz TFI postanowił dokonać w listopadzie połączenia wewnętrznego swoich subfunduszy zdefiniowanej daty, o czym informował w komunikacie.
- W listopadzie miało miejsce połączenie funduszy PPK zarządzanych przez Allianz TFI. Po połączeniu z Aviva Inestors TFI w Allianz TFI funkcjonowały dwa „komplety” funduszy PPK. Technicznie operacja połączenia polegała na wypłaceniu kapitału z przejmowanych funduszy i wpłaceniu ich do przejmujących funduszy. Stąd zwiększone wartości po obu stronach, tłumaczy redakcji Bankier.pl Tomasz Jankowski, doradca zarządu oraz ekspert ds. raportowania i analiz w IZFiA.
Dane za grudzień wróciły do normy. Oczyszczone z tego jednorazowego wydarzenia i czysto technicznej operacji, statystyki przedstawiono już w najnowszym biuletynie PPK za grudzień. W nim ujęto też dane od wszystkich 17 instytucji prowadzących Pracownicze Plany Kapitałowe. Wynika z nich, że listopadzie wpłaty wyniosły 731,07 mln zł, natomiast wypłaty 202,36 mln zł.
W ciągu całego 2024 r. wpłaty do PPK wyniosły średnio 774 mln zł miesięcznie przy 189 mln zł wypłat. Wypłaty stanowiły średnio 25 proc. wpłat, przy średniej w 2023 r. wynoszącej około 23 proc. Wyraźnie wyższa wartość wpłat w marcu – jak co roku – wynika z zaewidencjonowania dopłaty rocznej na rachunkach uczestników PPK.
Warto pamiętać o tej okresowej zależności analizując dane dotyczące funduszy zdefiniowanej daty prowadzonych w ramach PPK. Tym bardziej warto zapisać uwagę, jaka dotyczy danych za listopad 2024 r. i operacji dokonanych przez Allianz TFI.
Michał Kubicki
