Producent szklanych butelek wielorazowego użytku zdecyduje, czy powinny one znaleźć się w systemie kaucyjnym – takie zmiany przewiduje poselski projekt. To rewolucyjna zmiana. Według obecnych przepisów takie opakowania mają zostać objęte systemem już 1 stycznia.
Będą znaczące zmiany w systemie kaucyjnym. Według poselskiego projektu zmian - opisanego przez Gazetę Prawną - szklane butelki wielorazowego użytku znajdą się w systemie tylko wtedy, gdy ich producent wyrazi taką chęć. Obecny stan prawny przewiduje, że od nowego roku takie butelki dołączą do państwowego systemu.
System kaucyjny: producenci zdecydują
Nad modyfikacjami obecnej ustawy pracują wspólnie dwie sejmowe komisje - gospodarki i rozwoju oraz ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa. Założenia do poselskiego projektu zmian w zasadach jego funkcjonowania zaprezentowała Gabriela Lenartowicz, posłanka Koalicji Obywatelskiej.
– Przygotowaliśmy rozwiązanie legislacyjne, które będzie konsultowane z ministerstwem. Będziemy je składać jako projekt poselski. To rozwiązanie zasadza się na dobrowolności uczestnictwa, co jest wzorowane na wielu innych krajach. Nigdzie w Europie nie ma obowiązkowego systemu dla szkła wielokrotnego użytku, jeśli nie ma standaryzacji opakowań – powiedziała Gabriela Lenartowicz, cytowana przez Gazetę Prawną.
Jej zdaniem najlepszym rozwiązaniem będzie, jeśli system kaucyjny będzie obejmował tylko butelki standardowe. Natomiast butelki o niestandardowych kształtach powinny być zbierane w już działających prywatnych systemach zbiórek.
– Kolejna propozycja to możliwość samodzielnego realizowania obowiązku zbiórek przy osiąganiu poziomu selektywnego zbierania odpadów i raportowania tego. Jednocześnie będzie procedura notyfikacyjna do Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Dla systemów kontynuowanych będzie trzeba zgłosić ten fakt do 31 marca 2026 roku, a dla systemów nowych – trzy miesiące od wprowadzenia produktu – mówiła Gabriela Lenartowicz.
Według projektu możliwość wyboru przez producenta prowadzenia własnego systemu kaucyjnego zamiast udziału w państwowym modelu powinna być dostępna najpóźniej do końca 2028 r. Ten termin narzucają regulacje wynikające z unijnego rozporządzenia 2025/40, tzw. PPWR.
– Projekt jest gotowy. Chcemy go przedstawić do analiz w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz zaproponować posłom jego poparcie. To racjonalna propozycja, która spełnia oczekiwania producentów i konsumentów – uważa Gabriela Lenartowicz.
Resort klimatu otwarty na zmiany
Ministerstwie Klimatu i Środowiska wyraża chęć współpracy w tym zakresie. Z informacji, które pojawiły się kilka dni temu, wynikało, że resort - do tej pory sprzeciwiający się zmianom w systemie - rozważa poprawki do ustawy kaucyjnej. Prace nad projektem potwierdzają, że stanowisko ministerstwa się zmieniło.
– Jesteśmy otwarci na argumenty branży. Jeśli posłowie i posłanki złożą projekt ustawy do biura legislacyjnego, to jesteśmy gotowi współpracować z biurem w zakresie koniecznych poprawek – zadeklarowała Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska.
Jak wynika z zapowiedzi ministerstwa, możliwe jest przeprowadzenie szybkiej nowelizacji ustawy kaucyjnej jeszcze w tym roku.
System kaucyjny: kontrowersje i wątpliwości
Przypomnijmy, że browary produkujące szklane butelki wielorazowego użytku od początku dyskusji o wprowadzeniu systemu kaucyjnego sprzeciwiały się włączeniu do niego tych opakowań. Jednak Ministerstwo Klimatu i Środowiska było głuche na ich argumenty. Producenci znaleźli jednak sposób – uzyskiwali od samorządów interpretacje przepisów, dzięki którym ich butelki miały pozostać poza systemem zwrotu kaucji.
To był kolejny sposób na ominięcie systemu – wcześniej kreatywni producenci chcieli wprowadzić do sprzedaży opakowania, które dzięki niewielkiemu przekroczeniu pojemności nie podlegałyby systemowi i obniżałyby finalną cenę produktu. Ostatecznie producent wycofał się z tego pomysłu.
System kaucyjny od początku budził wiele wątpliwości. Często pojawiało się pytanie: co się stanie, jeśli konsument nie odda butelki lub puszki i pozbędzie się jej na własną rękę? Do kogo w takim przypadku trafią pieniądze za kaucję? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz tutaj.
Po wejściu w życie nowego mechanizmu kaucyjnego często pojawiała się również kwestia: czy ci, którzy nie chcą oddawać puszek i butelek, mogą zignorować system i wrzucać je do tradycyjnych pojemników segregacji? Czy można być za to ukaranym? Sprawdzisz to tutaj.
