Rosja stanowi duże zagrożenie dla Morza Bałtyckiego, ale Bałtyk prawdopodobnie nigdy wcześniej nie był chroniony lepiej - ocenił premier Szwecji Ulf Kristersson w czwartek przed szczytem przywódców krajów Europy Północnej tworzących Wspólne Siły Ekspedycyjne (JEF).
W ocenie szefa szwedzkiego rządu przeciwdziałanie rosyjskiej flocie cieni jest konieczne i będzie tematem rozmów. - Oczywiście zgodnie z prawem międzynarodowym - zapewnił.
Podkreślił, że na wojnie na Bliskim Wschodzie i irańską blokadą cieśniny Ormuz, kluczowej dla transportu ropy, korzysta jedynie Rosja, zarabiając na wysokich cenach ropy, podczas gdy inni tracą.
Premierka Łotwy Evika Silina podkreśliła, że grupa JEF, tworzona przez 10 państw Europy Północnej pod przywództwem Wielkiej Brytanii, ma zdolności do operowania na morzu i w powietrzu. Wszystkie kraje członkowskie powołanej w 2014 r. grupy należą obecnie do NATO.
– JEF nie ma na celu zastąpienia Sojuszu, ale jest ważnym filarem wewnętrznej obrony Europy – powiedział premier Norwegii Jonas Gahr Stoere. Zaznaczył potrzebę dalszego wspierania militarnego Ukrainy, w tym zabieganie o większe zaangażowanie USA.
Premier Holandii Rob Jetten zapewnił, że wsparcie dla Ukrainy będzie trwać tak długo, jak długo będą trwały rosyjskie ataki. W Helsinkach polityk chwalił też inwestycje Polski w obronność. Jetten, który objął stanowisko szefa rządu pod koniec lutego, na początku kadencji, w marcu, odwiedził Warszawę.
Premierka Islandii Kristrun Frostadottir, zapytana o możliwość utworzenia armii w jej kraju, odparła, że nie widzi takiej potrzeby. – Islandia współpracuje z NATO, pełni rolę kraju przyjmującego i zapewnia swoim sojusznikom lotniska i inne udogodnienia infrastrukturalne – przypomniała.
Podczas posiedzenia przywódców wyemitowane zostało wystąpienie prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który wyraził nadzieję na większe wsparcie Kijowa i podziękował krajom JEF za ich dotychczasową pomoc.
Przypomniał, że Rosja nie zamierza pokojowo odnosić się do swoich sąsiadów i potwierdził, że Ukraina jest gotowa stać się pełnoprawnym członkiem JEF. - Ukraina ma obecnie największe na świecie doświadczenie w wykorzystaniu dronów. Możemy być silniejsi we wszystkich obszarach i chronić nasze terytoria, a obrona powietrzna jest priorytetem – stwierdził, wskazując na ukraińskie know-how w zakresie dronów oraz potencjał finansowy krajów grupy JEF.
Liderzy krajów JEF, którzy przybyli do Helsinek na zaproszenie prezydenta Finlandii Alexandra Stubba, obserwowali w czwartek z pokładu łodzi patrolowej fińskiej straży przybrzeżnej ćwiczenia morskie z wykorzystaniem m.in. śmigłowca.
Wspólne Siły Ekspedycyjne (JEF) tworzy 10 krajów: Dania, Estonia, Finlandia, Holandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania.
Z Helsinek Przemysław Molik (PAP)
pmo/ akl/
