Już 1 czerwca usługa zastrzeżenia numeru PESEL działać będzie w pełnym zakresie. Dostęp do rejestru będą mieli także notariusze i w pewnych sytuacjach odmówią obsługi klienta, który zablokował swoje dane. Przypominamy, kiedy „zamrożony” PESEL okaże się przeszkodą.
Usługa zastrzeżenia PESEL ruszyła jesienią 2023 r., ale dopiero od 1 czerwca 2024 r. wyliczone w ustawie instytucje będą musiały weryfikować, czy klient widnieje w rejestrze. Użytkownikami tegoż rejestru zastrzeżeń są notariusze, którzy będą mieli obowiązek zweryfikować, czy obsługiwani przez nich klienci nie widnieją w bazie danych.
– Aby proces weryfikacji przebiegał sprawnie, w prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną systemie teleinformatycznym Rejestry Notarialne utworzony został dodatkowy moduł, który pozwoli notariuszom i ich zastępcom na szybką łączność z Rejestrem Zastrzeżeń Numerów PESEL – informuje not. Magdalena Arendt, rzeczniczka prasowa Krajowej Rady Notarialnej.
Ogólne zasady działania mechanizmu, który ma chronić przed kradzieżą tożsamości, przedstawiliśmy na łamach Bankier.pl. Przypominamy także, jakie konsekwencje ma zastrzeżenie PESEL w przypadku korzystania z usług finansowych, w bankach, instytucjach pożyczkowych i płatniczych.
Kiedy zastrzeżony PESEL przeszkodzi w umowie?
Zgodnie z ustawą notariusz ma odmówić dokonania czynności:
- nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości, lub udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w nich,
- sporządzenia pełnomocnictwa do nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości, lub udziału w nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub udziału w nich,
gdy stroną jest osoba fizyczna, której numer PESEL został zastrzeżony. Jedną z korzyści, które może przynieść takie rozwiązanie, jest zwiększony poziom ochrony osób, które narażone są w szczególności na wyłudzenia, oszustwa i manipulację.
„W przypadku innych często dokonywanych w kancelariach notarialnych czynności – takich jak poświadczenie dziedziczenia, umowa przedwstępna czy umowa majątkowa małżeńska – notariusze będą mogli dokonać weryfikacji zastrzeżenia numeru PESEL i odmówić dokonania czynności, jeśli weryfikacja wykaże zastrzeżenie numeru PESEL” – wskazuje Krajowa Rada Notarialna.
Przygotuj się przed wizytą u notariusza
Warto podkreślić, że weryfikacja dotyczy obu stron umowy np. nabycia nieruchomości. W naszym interesie przykładowo jako kupującego należy przypomnienie partnerowi transakcji o tym, że zastrzeżony PESEL uniemożliwi dalsze kroki.
W odróżnieniu od mechanizmu przewidzianego w przypadku wypłat większych kwot gotówki, przy czynnościach przed notariuszem nie ma określonego „okresu karencji” dla odwołania zastrzeżenia PESEL. Czynności prawnej można dokonać od razu po zdjęciu blokady. Dlatego warto mieć pod ręką, chociażby smartfona z aplikacją mObywatel.
– Wystarczy przed umówioną wizytą odwołać zastrzeżenie – online jest to możliwe także w trakcie wizyty, gdyż odbywa się w czasie rzeczywistym – korzystając z serwisu mObywatel.gov.pl, aplikacji mObywatel lub osobiście w urzędzie gminy. Po dokonaniu czynności notarialnej numer PESEL będzie można ponownie zastrzec – radzi rzeczniczka Krajowej Rady Notarialnej.
