Kto jest uprawniony do otrzymania emerytury
Warunkiem nabycia prawa do świadczenia jest osiągnięcie wymaganego minimalnego wieku i stażu pracy. I tak dla osób:1. Urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
| Wiek | Okres składkowy i nieskładkowy | |
| Podstawowy wiek emerytalny | ||
| Kobiety | 60 lat | 20 lat |
| Mężczyźni | 65 lat | 25 lat |
| Wcześniejsza emerytura | ||
| Kobiety | 55 lat | 30 lat |
| Kobiety z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy | 55 lat | 20 lat |
| Mężczyźni z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy | 60 lat | 25lat |
| Emerytura o skróconym okresie składkowym i nieskładkowym | ||
| Kobiety | 60 lat | 15 lat |
| Mężczyźni | 65 lat | 20 lat |
W przypadku emerytury o skróconym okresie składkowym i nieskładkowym o 5 lat należy liczyć się z brakiem gwarancji podwyższenia jej do wysokości najniższego świadczenia, gdy wyliczona wysokość emerytury będzie mniejsza niż najniższej emerytury.
Jeżeli ubezpieczony urodzony przed 1 stycznia 1949 r. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, w drodze do lub z pracy, bądź przyznanej z tytułu choroby zawodowej, to jest uprawniony do skorzystania z emerytury przed osiągnięciem wieku wymaganego dla podstawowej grupy ubezpieczonych, tj.:
| Wiek | Okres składkowy i nieskładkowy | |
| Emerytura po okresie pobierania renty | ||
| Kobiety | 55 lat | 20 lat |
| Mężczyźni | 60 lat | 25 lat |
W przypadku, m.in.: inwalidów wojennych i wojskowych, kombatantów, pracowników urzędów państwowych, pracowników samorządowych, żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu, nauczycieli akademickich, pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze istnieje możliwość wcześniejszego nabycia prawa do emerytury na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Bez względu na wiek mogą przejść na emeryturę (na zasadach określonych w odrębnych przepisach): nauczyciele urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., posłowie i senatorzy, którzy do dnia 31 grudnia 1997 r. spełnili warunki do przyznania świadczenia, tj. udowodnili okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 30 lat - dla kobiet i co najmniej 40 lat - dla mężczyzn oraz górnicy. Uprawnienia do emerytury nabywają też osoby bez względu na wiek, jeżeli opiekują się dzieckiem wymagającym stałej opieki. Powinny jednak do 31 grudnia 1998 r. spełnić warunki wymagane do uzyskania emerytury.
2. Urodzonych po 31 grudnia 1948 r.
Osoby te mogą przechodzić na emeryturę na ogólnych warunkach określonych dla grupy osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., w tym korzystać również z wcześniejszych emerytur. Możliwe jest to, o ile osoba uprawniona nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego oraz spełniła warunki do uzyskania emerytury na dotychczasowych warunkach do dnia 31 grudnia 2006 r. Ponadto wymagane jest, aby nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy wobec ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Niespełnienie warunków wymaganych do uzyskania emerytury do dnia 31 grudnia 2006 r. umożliwia tej grupie ubezpieczonych, zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze skorzystanie z tzw. emerytur pomostowych.
Jeżeli jednak została podpisana umowa o członkostwo z funduszem emerytalnym lub nie spełnione zostały warunki do uzyskania emerytury na dotychczasowych warunkach do dnia 31 grudnia 2006 r., to do uzyskania prawa do emerytury wystarcza osiągnięcie wieku 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Brak jest wymogu posiadania minimalnego okresu ubezpieczenia. Dotyczy to w szczególności osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ponieważ oni nabywać będą prawo do emerytury na nowych warunkach.
Okresy składkowe, nieskładkowe i uzupełniające
Do obliczenia stażu ubezpieczeniowego bierze się pod uwagę:- okresy składkowe - są nimi m.in.: okresy ubezpieczenia, opłacania składki na ubezpieczenie społeczne oraz np. zasadniczej służby wojskowej, działalności kombatanckiej, pracy przymusowej, internowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Szczegółowo wymienione są w art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dokumentowane są m.in. przez: świadectwa pracy, wpisy do legitymacji ubezpieczeniowej w przypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, potwierdzenie ubezpieczenia przez ZUS, potwierdzenie opłacania składek, książeczkę wojskową lub zaświadczenie Wojskowej Komisji Uzupełnień, zaświadczenia wydawane przez Instytut Pamięci Narodowej lub Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, zaświadczenia i decyzje Urzędu Pracy, dokumenty wydawane przez inne podmioty oraz zeznania świadków.
- okresy nieskładkowe - są nimi m.in. okresy: pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego (chorobowego i opiekuńczego), świadczenia rehabilitacyjnego, okresu nauki w szkole wyższej, niewykonywania pracy na skutek represji politycznych, pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. Szczegółowo wymienione są w art. 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dokumentowane są m.in. przez: zaświadczenia pracodawcy, decyzje ZUS, dyplomy ukończenia szkoły wyższej, zaświadczenia wystawione przez szkoły wyższe, zaświadczenia i decyzje Urzędu Pracy, dokumenty wydawane przez inne podmioty oraz zeznania świadków.
Uwaga!
Długość okresów nieskładkowych nie może przekraczać 1/3 z udowodnionych okresów składkowych. Gdy okresy składkowe i nieskładkowe zbiegają się w czasie, przyjmuje się do ustalenia prawa do świadczenia okres korzystniejszy dla ubezpieczonego.
- okresy uzupełniające - to okresy mogące zostać uwzględnione, jeżeli suma okresów składkowych i nieskładkowych nie wystarcza do uzyskania prawa do emerytury i traktuje się je jako okresy składkowe. Są nimi:
* okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki;
* przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia;
* przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia.
Jeśli wymienione okresy uzupełniające zostały już uwzględnione do nabycia prawa do świadczenia z tytułu ubezpieczenia rolników, to nie mogą być już uwzględniane przy ustalaniu okresu wymaganego do przyznania emerytury z ZUS.
Przykład:
Ubezpieczony 65 letni mężczyzna złożył wniosek o przyznanie emerytury. Zdołał udokumentować 3 lata i 2 miesiące okresów składkowych oraz 19 lat i 6 miesięcy okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W tym wypadku do wymaganego stażu ubezpieczeniowego zostanie zaliczony pełny udowodniony wymiar okresu składkowego, tj. 3 lata i 2 miesiące oraz 16 lat i 10 miesięcy okresów uzupełniających, do jakich zaliczana jest praca w gospodarstwie rolnym. W sumie daje to 20 lat stażu ubezpieczeniowego wymaganego dla uzyskania emerytury o skróconym okresie składkowym i nieskładkowym. Emerytura taka nie ma jednak gwarancji podwyższenia jej wysokości do kwoty najniższej emerytury.
Ustalone tak okresy od ukończenia 15 roku życia powinny zostać wpisane do kwestionariusza dotyczącego okresów składkowych i nieskładkowych, tj. do druku ZUS RP-6.
Co to jest podstawa wymiaru emerytury
Podstawę wymiaru emerytury stanowi ustalona przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne w okresie:1. Kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę. Wybierając 10 kolejnych lat pamiętać trzeba, że muszą to być lata bezpośrednio następujące po sobie. Może to być niekorzystne dla osoby nie pozostającej w ubezpieczeniu w czasie niektórych lat, a wchodzących do tego okresu.
Gdy osoba pobierała zasiłek przedemerytalny przez okres dłuższy niż 10 lat w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłosiła wniosek o emeryturę, to przeciętna podstawa składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne z okresu kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym nabyła prawo do tego zasiłku, stanowi podstawę wymiaru emerytury.
2. 20 lat kalendarzowych dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Przykład:
Ubezpieczona w 2003 r. ukończy 60 lat. Ma 35 lat stażu pracy. Jak liczona będzie podstawa wymiaru emerytury z kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę.
Jeżeli wniosek o emeryturę zostanie zgłoszony w 2003 r., to 10 kolejnych lat kalendarzowych ustala się od 1 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 2002 r. Należy przy tym porównać wysokość osiągniętych zarobków z kwotą przeciętnego wynagrodzenia za dany rok. Pomoże to w wybraniu lat, w których osiągnięto najkorzystniejsze zarobki.
Do podstawy wymiaru wlicza się także kwoty przysługujące ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym:
1. Wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy, wypłaconych na podstawie przepisów Kodeksu pracy
2. Kwoty zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego
3. Wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt. 3 załącznika do ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent.
Kwoty pobranych zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy są również wliczane do podstawy wymiaru.
Liczymy podstawę wymiaru emerytury
Ubezpieczony we wniosku o przyznanie emerytury wybrał zarobki z kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych z 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłosił wniosek o emeryturę. Pierwszym krokiem jest obliczenie sumy kwot osiągniętego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym w okresie wybranych 10 lat kalendarzowych.Następnie oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy. Wynik wyrażony jest w procentach z dokładnością do setnych części. Wysokości kwot przeciętnego wynagrodzenia dla lat 1950-2002 niezbędnych do obliczenia podstawy wymiaru podana została w załączniku nr 1.
Dla powyższego przykładu:
| Lata | Średnia płaca | Roczne zarobki ubezpieczonego | Procentowy wskaźnik wysokości podstawy (tj.: Roczne zarobki/Średnia płaca) |
| 1993 r. | 47 940 000,00 | 60 227 022,00 | 125,63% |
| 1994 r. | 63 936 000,00 | 76 723 200,00 | 120,00% |
| 1995 r. | 8 431,44 | 9 717,23 | 115,25% |
| 1996 r. | 10 476,00 | 13 468,99 | 128,57% |
| 1997 r. | 12 743,16 | 19 145,32 | 150,24% |
| 1998 r. | 14 873,00 | 20 117,22 | 135,26% |
| 1999 r. | 20 480,00 | 28 495,87 | 139,14% |
| 2000 r. | 23 085,72 | 32 809,43 | 142,12% |
| 2001 r. | 24 742,20 | 33 468,77 | 135,27% |
| 2002 r. | 25 598,52 | 35 661,30 | 139,31% |
Mając procentowy wskaźnik wysokości podstawy oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów.
Średnia arytmetyczna: 125,63% + 120,00% + 115,25% + 128,57% + 150,24% + 135,26% + 139,14% + 142,12% + 135,27% + 139,31% = 1330,79% : 10 = 133,08%
Uwaga!
Istnieje ograniczenie wysokości wskaźnika wysokości podstawy ustalone na poziomie 250 %.
Ostatnią czynnością jest pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wynoszącego w tym przykładzie 133,08 % przez kwotę bazową.
Podstawę wymiaru emerytury ustala się mnożąc indywidualny wskaźnik wynoszący w tym przykładzie 133,08% wymiaru przez obowiązującą kwotę bazową, tj.1862,62 zł (obowiązuje od marca 2003 r.). Podstawa wymiaru emerytury wynosi więc 2 478,77 zł.
Uwaga!
Obowiązującą zasadą jest stosowanie kwoty bazowej obowiązującej w dniu złożenia wniosku o emeryturę. Pamiętać trzeba, że jeżeli wniosek o emeryturę złożony zostanie przed terminem nabycia prawa do emerytury, to bierze się zawsze pod uwagę tę kwotę bazową, która obowiązuje w chwili powstania prawa do świadczenia, a nie w chwili złożenia wniosku.
Liczymy wysokość emerytury
Przy obliczaniu wysokości emerytury bierzemy pod uwagę:1. 24% kwoty bazowej;
2. Po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok okresów składkowych;
3. Po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy pełny rok okresów nieskładkowych.
Poszczególne okresy zatrudnienia, udowodnione przez ubezpieczonego są dodawane z uwzględnieniem lat, miesięcy i dni. Pamiętać należy, że, okres zatrudnienia niepełnego miesiąca wyraża się w dniach. Suma dni zamieniana jest na miesiące, a te na lata. Przeliczając przyjmuje się, że miesiąc ma 30 dni kalendarzowych. Zamieniając liczbę miesięcy w lata przyjmuje się pełne 12 miesięcy za jeden rok. Jeżeli w zaświadczeniu stwierdzającym okresy zatrudnienia podane są dniówki robocze, a nie okresy zatrudnienia, sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc 22 dni robocze, a za okresy przed dniem 1 stycznia 1981 r. - 25 dni roboczych.
Przykład
Osoba ubiegająca się o emeryturę wykazała łącznie 30 lat okresów składkowych oraz 5 lata okresów nieskładkowych. Staż tej osoby wynosi 35 lat. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 10 kolejnych lat kalendarzowych to 133,08%. Obliczona zgodnie z powyższym przykładem podstawa wymiaru do obliczenia emerytury wynosi 2478,77 zł.
Kalkulacja świadczenia emerytalnego:
24% x 1862,62 zł = 447,03 zł
(360 mies. x 1,3%) : 12 mies. x 2478,77 zł = 966,72 zł
(60 mies. x 0,7%) : 12 mies. x 2478,77 zł = 86,76 zł
Po zsumowaniu wszystkich składników, tj. 447,03 zł + 966,72 zł + 86,76 zł, kwota emerytury wynosi 1500,51 zł miesięcznie.
Uwaga!
Jeżeli tak obliczona emerytura byłaby niższa od najniższej emerytury to ZUS zwiększyłby ją do kwoty najniższego świadczenia. Obecnie najniższa emerytura wynosi 552,63 zł.
Co powinni wiedzieć przyszli emeryci kontynuujący pracę zawodową
Emeryt ma prawo uzyskiwać dochody poza dochodami z tytułu emerytury. Jeżeli wynoszą one od 70 % do 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. od 1512,10 zł do 2808,10 zł świadczenie emerytalne ulega zmniejszeniu. Przekroczenie dodatkowego dochodu o kwotę ponad 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, tj. kwoty 2808,10 zł, powoduje całkowite zawieszenie wypłaty emerytury.Nie wolno jednak zapomnieć o poinformowaniu ZUS o podjęciu zatrudnienia i wysokości osiąganego z tego tytułu dochodu.
Zasady zmniejszania i zawieszania świadczeń ze względu na wysokość osiąganego dochodu nie obowiązują w przypadku kobiet po ukończeniu 60 roku życia i mężczyzn po ukończeniu 65 roku życia.
Uwaga!
Świadczenie emerytalne ulega całkowitemu zawieszeniu, jeżeli ubezpieczony po nabyciu uprawnień emerytalnych kontynuuje pracę u dotychczasowego pracodawcy bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy.
Dokumenty niezbędne do wystąpienia z wnioskiem o emeryturę
Podstawą do rozpoczęcia przez ZUS postępowania w sprawie świadczenia emerytalnego jest poprawnie wypełniony wniosek dostępny w ZUS (ZUS RP-1). Wniosek emerytalny może zgłosić do ZUS sam ubezpieczony lub jego pełnomocnik. Wniosek musi zostać złożony do jednostki ZUS właściwej ze względu na miejsce zameldowania wnioskodawcy.Ubezpieczony ubiegający się o emeryturę ma zagwarantowane prawo do wymagania od pracodawcy pomocy w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia. Pracodawca nie może odmówić wydawania pracownikowi zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do emerytury lub jej wysokości.
Wniosek o emeryturę przyjmują uspołecznione zakłady pracy od pracowników, a zakłady karne lub areszty śledcze od osób pozbawionych wolności. Wniosek o emeryturę powinien zostać dostarczony do ZUS za zgodą ubezpieczonego do 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia na emeryturę. Natomiast od pracowników nie uspołecznionych zakładów pracy oraz od osób nie będących pracownikami wniosek o emeryturę przyjmują jednostki ZUS, właściwe ze względu na miejsce stałego pobytu wnioskodawcy.
Istnieje możliwość wycofania zgłoszonego przez siebie wniosku o emeryturę, jednak jedynie do dnia uprawomocnienia się decyzji, czyli w miesiąc od dnia jej doręczenia.
Do wniosku o emeryturę (ZUS RP-1) należy dodatkowo dołączyć:
1. Dokument stwierdzający datę urodzenia;
2. Kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (ZUS RP-6), w którym należy podać posiadane przez ubezpieczonego okresy składkowe i nieskładkowe na podstawie posiadanych dokumentów potwierdzających istnienie tych okresów;
3. Dokumenty potwierdzające istnienie okresów składkowych i nieskładkowych wydawane przez zakłady pracy i inne uprawnione do tego instytucje i organizacje (np.: świadectwa pracy, wpisy do legitymacji ubezpieczeniowej, książeczka wojskowa, dyplomy ukończenia szkół);
4. Zaświadczenie o wynagrodzeniu w kolejnych latach pracy (ZUS RP-7) wydawane tylko przez pracodawcę. Powinno ono być pobrane od każdego z pracodawców. Innym dokumentem może być legitymacja ubezpieczeniowa z wpisami o okresach zatrudnienia i osiąganych wynagrodzeniach.
W przypadku gdy przyznanie emerytury uzależnione jest od zaliczenia do grupy inwalidzkiej, niezbędne jest dołączenie zaświadczenia o istnieniu inwalidztwa.
Uwaga!
Pamiętać należy, że wszystkie dokumenty dołączane do wniosku o emeryturę muszą być oryginalne.
Uzyskanie decyzji i postępowanie odwoławcze
Decyzja o prawie do emerytury lub jej wysokości po raz pierwszy ZUS powinien wydać w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji.Wypłata emerytury następuje niezwłocznie po wydaniu decyzji, o ile ustalone zostało prawo do świadczenia oraz jego wysokość w wyniku decyzji ZUS.
Po wydaniu decyzji ZUS wypłaca emeryturę w najbliższym terminie płatności. Jednak, jeżeli okres między datą wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, a najbliższym terminem płatności jest krótszy niż 30 dni, wypłata następuje w następnym terminie płatności.
Postępowanie odwoławcze
Odwołanie od decyzji emerytalnej może zostać wniesione przez ubezpieczonego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem ZUS.
Zestawienie przeciętnych wynagrodzeń w latach 1950-2002
Przeciętne wynagrodzenie w latach 1950-2002 niezbędne do obliczenia podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych| Przeciętne w ynagrodzenie w wymiarze: | Przeciętne w ynagrodzenie w wymiarze: | ||||
| Lata | rocznym (w zł) | miesięcznym (w zł) | Lata | rocznym (w zł) | miesięcznym (w zł) |
| 1950 | 6 612 | (551 x 12) | 1977 | 55 152 | (4596 x 12) |
| 1951 | 7 188 | (599 x 12) | 1978 | 58 644 | (4887 x 12) |
| 1952 | 7 824 | (652 x 12) | 1979 | 63 924 | (5327 x 12) |
| 1953 | 11 040 | (920 x 12) | 1980 | 72 480 | (6040 x 12) |
| 1954 | 11 700 | (975 x 12) | 1981 | 92 268 | (7689 x 12) |
| 1955 | 12 096 | (1008 x 12) | 1982 | 139 572 | (11 631 x 12) |
| 1956 | 13 416 | (1118 x 12) | 1983 | 173 700 | (14 475 x 12) |
| 1957 | 15 348 | (1279 x 12) | 1984 | 202 056 | (16 838 x 12) |
| 1958 | 16 176 | (1348 x 12) | 1985 | 240 060 | (20 005 x 12) |
| 1959 | 17 436 | (1453 x 12) | 1986 | 289 140 | (24 095 x 12) |
| 1960 | 18 720 | (1560 x 12) | 1987 | 350 208 | (29 184 x 12) |
| 1961 | 19 500 | (1625 x 12) | 1988 | 637 080 | (53 090 x 12) |
| 1962 | 20 160 | (1680 x 12) | 1989 | 2 481 096 | (206 758 x 12) |
| 1963 | 21 156 | (1763 x 12) | 1990 | 12 355 644 | (1 029 637 x 12) |
| 1964 | 21 792 | (1816 x 12) | 1991 | 21 240 000 | (1 770 000 x 12) |
| 1965 | 22 404 | (1867 x 12) | 1992 | 35 220 000 | (2 935 000 x 12) |
| 1966 | 23 208 | (1934 x 12) | 1993 | 47 940 000 | (3 995 000 x 12) |
| 1967 | 24 192 | (2016 x 12) | 1994 | 63 936 000 | (5 328 000 x 12) |
| 1968 | 25 272 | (2106 x 12) | 1995 | 8 431,44 | (702,62 x 12) |
| 1969 | 26 088 | (2174 x 12) | 1996 | 10 476,00 | (873,00 x 12) |
| 1970 | 26 820 | (2235 x 12) | 1997 | 12 743,16 | (1061,93 x 12) |
| 1971 | 28 296 | (2358 x 12) | 1998 | 14 873,88 | (1239,49 x 12) |
| 1972 | 30 108 | (2509 x 12) | 1999 | 20 480,88 | (1706,74 x 12) |
| 1973 | 33 576 | (2798 x 12) | 2000 | 23 085,72 | (1923,81 x 12) |
| 1974 | 38 220 | (3185 x 12) | 2001 | 24 742,20 | (2061,85 x 12) |
| 1975 | 46 956 | (3913 x 12) | 2002 | 25 598,52 | (2133,21 x 12) |
| 1976 | 51 372 | (4281 x 12) | |||
Podstawa prawna:
Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.)
Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. nr 10, poz. 49 z późn. zm.)
Artur Rdzanek
Źródło:Informacja prasowa
