Pierwotnie korona miała formę wieńca laurowego, przeważnie splecionego z lauru. Później obręcz korony wykonywano ze złota, natomiast zdobienie elementami roślinnymi pozostało.
Korony były przygotowywane z bardzo wielką skrupulatnością, zawierały dużą ilość cennych kamieni: szafirów, pereł, diamentów. Raz wykonana korona dla jednego władcy przechodziła na jego następców. Ponadto głowy królewskie w zależności od rodzaju uroczystości były inaczej przyozdobione. Znane są korony koronacyjne inne dla króla i inne dla królowej, do przyjmowania hołdów, osobiste, grobowe. Korony miały różne kształty np. płytowa, obręczowa, liliowa. Od schyłku średniowiecza obowiązują natomiast tylko dwie formy koron: otwarta i zamknięta.
Otwarte mają otwarte obręcze w formie kolistej, albo też złożone są z odrębnych płytek. Z obręczy tych wyrastają heraldyczne lilie albo liście, co nawiązuje do biblijnej symboliki czystości i życia wiecznego. Korona zamknięta różni się od otwartej spiętymi obręczami, na których przecięciu znajduje się jabłko z krzyżem. Taki typ korony wykorzystywany był początkowo tylko przez cesarzy i papieży. Przyjęcie takiej korony oznaczało pełnię władzy suwerennej. Polscy królowie używali takiej korony dopiero od czasów Zygmunta Starego (1506-1548).
Nałożenie korony na głowę pomazańca było najważniejszą czynnością procesu koronacyjnego. Był to obrzęd zarówno liturgiczny, jak i polityczny, sakralny oraz świecki.
Przyjęcie korony oznaczało "chwałę świętości oraz cześć i dzieło mocy" czyli symbolizowało związek monarchy z Bogiem. Polska pierwsze insygnia królewskie uzyskała w roku 1000, kiedy to Otto III włożył diadem cesarski na głowę Bolesława Chrobrego. Pierwsza koronacja tego władcy, odbyła się w Archikatedrze Gnieźnieńskiej w 1025 roku. Korona ta została zrabowana przez Prusaków w czasach rozbiorów w 1794 roku. Polscy nukowcy odtworzyli w 2003 roku w Nowym Sączu tzw. replikę korony Chrobrego. Były to bardzo pracochłonne prace, ponieważ naukowcy musieli odtworzyć wizerunek dawnych szlifów kamieni i opraw. Jedną z takich zagadek był szmaragd w kształcie tarczy, na którym widniał wizerunek lwa. Ostatecznie udało się wykonać taki wizerunek zgodny ze średniowiecznymi przedstawieniami. W koronie tej wszystkie oprawy zarówno kamieni jak i pereł wykonane są ze złota - ciekawostką jest fakt, że do rekonstrukcji użyto monety pruskie. Korona jest srebrna, złocona. Obecnie trwają prace nad odtworzeniem jabłka i berła.
Pierwszym przedstawieniem króla w koronie jakie znamy, był wizerunek Stanisława Augusta Poniatowskiego. Korona z XVIII wieku składała się wówczas z dziewięciu segmentów równej wielkości i jednego mniejszego. Elementy korony łączone były zawiasami i sztyftami. Dzięki czemu można było ją rozkładać, a co za tym idzie zmniejszać bądź powiększać. Od góry koronę zamykały dwie gładkie, złote, spięte obręcze. Pośrodku na ich skrzyżowaniu zamocowany był glob z krzyżem. Insygnium ozdobione było wieloma kamieniami i perłami, których ilość zmianiała się na przestrzeni wieków.
Źródło:
