Październik przerwał długą serię spadku realnej sprzedaży detalicznej w Polsce. Dane GUS wpisały się w scenariusz „przebudzenia” polskiego konsumenta, który wreszcie przestał zaciskać pasa.
Sprzedaż liczona w cenach stałych w październiku była o 2,8% wyższa niż w rok temu – poinformował Główny Urząd Statystyczny. To pierwszy w tym roku dodatni odczyt rocznej dynamiki tego wskaźnika. Rynkowy konsensus zakładał realny wzrost sprzedaży o 1,5% rdr. Względem września obroty sieci handlowych realnie podniosły się o 3,2%.
Październik przerwał serię dziewięciu miesięcy, w którym realna (czyli po uwzględnieniu wzrostu cen) wartość sprzedaży detalicznej była niższa niż rok wcześniej. Najgorszym miesiącem tegorocznej konsumenckiej recesji był kwiecień, kiedy to odnotowano największe realne spadki sprzedaży od maja 2020 roku.
Ogółem przez pierwsze dziesięć miesięcy 2023 roku sprzedaż detaliczna liczona w cenach stałych była o 2,6 proc. niższa niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Było to pochodną wysokiej bazy z ubiegłego roku, gdy do Polski przybyli uchodźcy z Ukrainy. Przez pierwsze 10 miesięcy roku 2022 sprzedaż liczona w cenach stałych wzrosła bowiem aż o 6,0% rdr. Po drugie na skutek realnego spadku wynagrodzeń Polacy zostali zmuszeni do ograniczenia wydatków w sklepach. Ten drugi efekt w ostatnich miesiącach przestał działać.
Październikowe dane potwierdzają optymistyczny scenariusz kreślony już od jakiegoś czasu przez ekonomistów. Wygląda na to, że obserwowany od sierpnia wzrost realnych wynagrodzeń zaczął przekładać się na wyższe wydatki w sklepach. Na taki scenariusz od kilku miesięcy wskazywały też systematycznie poprawiające się nastroje gospodarstw domowych.
Przyspiesza także dynamika sprzedaży w ujęciu nominalnym. Licząc w cenach bieżących październikowe obroty handlowców były o 4,8% wyższe niż rok wcześniej – podał GUS. To najwyższa od marca roczna dynamika tego wskaźnika. Oznacza to także dalszy spadek delatora sprzedaży detalicznej – czyli miary wzrostu cen sprzedawanych produktów.
Według obliczeń Bankier.pl w październiku ceny w sieciach handlowych były już tylko o 1,95% wyższe niż rok temu. Dla porównania, we wrześniu deflator sprzedaży detalicznej przyjął wartość 3,91% wobec 5,96% w sierpniu, 6,35% w lipcu i 7,1% w czerwcu. Rekordowe tempo wzrostu cen w sklepach GUS odnotował w październiku 2022 roku – wyniosło ono 17,48%.
Auta i paliwa napędziły statystyki sprzedaży
W strukturze sprzedaży detalicznej nadal widoczny był głęboki spadek sprzedaży dóbr trwałego użytku. W kategorii meble, rtv i agd realna wartość sprzedaży była o 10,9% niższa niż rok temu. Obroty w księgarniach i pozostałych sklepach wyspecjalizowanych spadły o 11,1% rdr. Sprzedaż w pozostałych sklepach była o 8,8% niższa niż przed rokiem.
Za to wyraźnie zmalał regres w sklepach z odzieżą i obuwiem, gdzie sprzedaż liczona w cenach stałych była już tylko o 1,9% niższa niż w październiku 2022 roku. Jeszcze we wrześniu w tej kategorii GUS notował spadek aż o 16,3% rdr. W ujęciu miesięcznym odnotowano tu wzrost o 14,5% mdm. Nieco zaskakuje fakt, że sprzedaż żywności, napojów i wyrobów tytoniowych była niższa (o 0,8%) niż rok temu. Nieznacznie (o 2,3% rdr) wzrosły też wydatki na kosmetyki i farmaceutyki.
Statystyki sprzedaży detalicznej napędziła też przedwyborcza promocja na stacjach Orlenu. Dane sugerują, że wielu kierowców zatankowało na zapas, korzystając z „promocyjnej” stawki 5,99 zł/l obowiązującej do połowy zeszłego miesiąca. W rezultacie realna sprzedaż paliw była o 16,7% wyższa niż rok temu. Dobrze sprzedawały się także nowe samochody, gdzie wzrost sprzedaży wyniósł 12,3%.
Udział sprzedaży przez Internet zwiększył się we wrześniu do 9,0% wobec 8,3% we wrześniu i względem 8,2% w sierpniu oraz 7,9% odnotowanych w lipcu i 7,7% w czerwcu. Wartość sprzedaży realizowanej online była aż o 13,4% wyższa niż rok temu. Konsumenci najchętniej przez Internet kupowali dobra zaklasyfikowane do grup: „tekstylia, odzież, obuwie” (19,9% ogółu wartości sprzedaży), „meble, rtv, agd” (17,1%), „prasa, książki, pozostała sprzedaż w wyspecjalizowanych sklepach” (24,8%).
