Słownik terminów giełdowych

Prezentujemy alfabetyczny spis terminów giełdowych wraz z ich objaśnieniami.

A-D

Analiza fundamentalna – ocena kondycji finansowej firmy oraz dalszych perspektyw jej rozwoju na podstawie informacji ze sprawozdań finansowych oraz otoczenia makroekonomicznego.

Analiza techniczna – prognozowanie kształtowania się przyszłych zmian kursów instrumentów finansowych na podstawie informacji o kursach i obrotach w przeszłości. Wykorzystuje się tu powtarzające się regularnie formacje oraz wskaźniki, których określone konfiguracje i wartości prowadzą do podobnych zmian na rynku.

Analiza portfelowa – technika inwestycyjna polegająca na budowie portfela inwestycyjnego wykorzystującego korelacje stóp zwrotu między instrumentami finansowymi.

Akcja – papier wartościowy emitowany w serii będący dowodem udziału w kapitale zakładowym spółki akcyjnej.

Alternatywny system obrotu – wielostronny system obrotu dokonywanego poza rynkiem regulowanym, którego przedmiotem są papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego, zapewniający koncentrację podaży i popytu w sposób umożliwiający zawieranie transakcji pomiędzy uczestnikami tego systemu.

Benchmark – wskaźnik będący punktem odniesienia, służący do oceny efektywności zarządzania portfelem inwestycyjnym.

Bessa – trwające dłuższy czas spadki cen większości papierów wartościowych notowanych na rynku giełdowym.

Bon skarbowy – krótkoterminowy dłużny papier wartościowy emitowany na okres do 52 tygodni przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministra Finansów.

Cena emisyjna – cena po której papiery wartościowe są sprzedawane inwestorom.

Cena rynkowa – cena, po jakiej instrument finansowy jest sprzedawany na rynku wtórnym.

Członek giełdy – dom maklerski dopuszczony do działania na giełdzie zawierający transakcje w imieniu swych klientów.

Depozytariusz - bank, który zajmuje się przechowywaniem aktywów funduszy inwestycyjnych oraz otwartych funduszy emerytalnych poprzez prowadzenie ich rejestru.

Dom maklerski – firma inwestycyjna świadcząca usługi pośrednictwa w obrocie instrumentami finansowymi (działalność brokerska), zarządzanie portfelem instrumentów finansowych, doradztwo inwestycyjne, prowadzenie rachunków papierów wartościowych klientów, oferowanie maklerskich instrumentów finansowych, pełnienie funkcji subemitenta finansowego i usługowego.

Doradca inwestycyjny - osoba fizyczna, upoważniona do zarządzania portfelami instrumentów finansowych na zlecenie oraz świadczenia usług doradztwa w zakresie inwestycji na rynku kapitałowym.

Dywidenda – kwota z podziału zysku netto wypłacana akcjonariuszom po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego.

E-M

Emitent papierów wartościowych - podmioty dokonujący emisji papierów wartościowych (akcji i obligacji) we własnym imieniu, celem pozyskania kapitału.

Firma inwestycyjna - dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczna firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczna osoba prawna z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. – spółka prowadząca giełdowy rynek obrotu instrumentami finansowymi oraz odpowiadająca za jego bezpieczeństwo, rozwój i promocję.

Hossa – trwające dłuższy czas wzrosty cen większości papierów wartościowych notowanych na rynku giełdowym.

Instrumenty finansowe – akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, instrumenty pochodne na akcje i obligacje, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne i na stopy procentowe, swapy walutowe, instrumenty pochodne, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.

Instrumenty finansowe maklerskie – instrumenty finansowe z wyjątkiem pochodnych instrumentów towarowych.

Instrument pochodny – instrument, którego cena zależy bezpośrednio od ceny innego instrumentu finansowego - instrumentu bazowego.

Inwestor - osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, zawierająca transakcje w obrocie instrumentami finansowymi.

Komisja Nadzoru Finansowego - naczelny organ administracji państwowej, sprawujący bezpośredni nadzór nad rynkiem kapitałowym, sektorem bankowym, sektorem emerytalnym, sektorem ubezpieczeniowym, instytucjami pieniądza elektronicznego, instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratów finansowych.

Kontrakt terminowy - umowa, na mocy której kupujący kontrakt zobowiązuje się do zakupienia, a sprzedający kontrakt zobowiązuje się do sprzedaży w przyszłości aktywów po ustalonej cenie w określonym dniu wygasania kontraktu.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. - centralna instytucja, której zadaniem jest prowadzenie i nadzorowanie systemu depozytowo-rozliczeniowego w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce.

Makler papierów wartościowych - osoba fizyczna, upoważniona do wykonywania czynności maklerskich polegających m.in. na przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych składanych przez inwestorów.

MTS-CeTO S.A. - podmiot nadzorujący i organizującym pozagiełdowy rynek obrotu papierami wartościowymi w Polsce.

N-R

NewConnect - platforma wtórnego obrotu instrumentami finansowymi pozwalającą na notowanie spółek poza rynkiem regulowanym, stanowiąca alternatywny system obrotu.

Obligacja – papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem wobec właściciela obligacji (obligatariusza) i jednocześnie zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia.

Obligacja skarbowa - dłużny papier wartościowy emitowany przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministra Finansów.

Papier wartościowy – dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego utrwalony w takiej postaci, że może być przedmiotem obrotu. Papierami wartościowymi są akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, instrumenty pochodne.

Rynek giełdowy - miejsce, gdzie obrót instrumentami finansowymi odbywa się przy zachowaniu jednakowego dostępu do informacji wszystkich jego uczestników, a cena jest określana w sposób obiektywny.

Rynek pieniężny - segment rynku finansowego, na którym dokonywane są transakcje, rozliczane w formie gotówkowej lub bezgotówkowej o okresie zapadalności do jednego roku.

Rynek kapitałowy - obejmuje transakcje instrumentami, których okres zapadalności jest dłuższy niż jeden rok, tj. akcje, obligacje, certyfikaty inwestycyjne, listy zastawne, kwity depozytowe, prawa do akcji, prawa poboru, warranty subskrypcyjne.

Rynek pierwotny - segment rynku kapitałowego, gdzie emitent lub subemitent usługowy proponuje nabycie papierów wartościowych nowej emisji.

Rynek wtórny - segment rynku kapitałowego, gdzie transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych są zawierane pomiędzy inwestorami.

Rynek pozagiełdowy - rynek, w którym transakcje odbywają się pomiędzy domami maklerskimi oraz innymi uprawnionymi instytucjami finansowymi przy pomocy środków telekomunikacyjnych środków telekomunikacyjnych.

Rynek regulowany - działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, gdzie wszyscy jego uczestnicy posiadają powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie oraz jednakowe warunki zawierania transakcji. Rynek ten podlega nadzorowi właściwego organu.

T-Z

Transakcja giełdowa – umowa zawarta na giełdzie, gdzie strony zobowiązują się do przeniesienia własności notowanych instrumentów finansowych.

Opcja - umowa, na mocy której kupujący opcję nabywa prawo do zakupienia lub sprzedaży określonych aktywów, a sprzedający opcję zobowiązuje się do sprzedaży lub kupna w przyszłości tych aktywów po ustalonej cenie w ustalonym okresie lub dniu.

Prawo do akcji (PDA) - instrument finansowy wykreowany od dnia zapisu inwestora na akcje nowej emisji do dnia pierwszego notowania, będący w obrocie na rynku wtórnym. Pozwala na obrót akcjami nowej emisji jeszcze przed ich rejestracją przez sąd.

Prawo poboru – instrument finansowy dający możliwość akcjonariuszowi do zakupu akcji nowej emisji po ustalonej przez spółkę cenie emisyjnej.

Prospekt emisyjny – dokument przedstawiający sytuację finansową i prawną emitenta oraz sytuację osób nim zarządzających, a także informacje o objętych ofertą papierach wartościowych, zasadach ich dystrybucji i wprowadzenia do obrotu regulowanego.

Publiczna oferta – oferta nabycia instrumentów finansowych skierowana do więcej niż 99 osób lub do nieoznaczonego adresata.

Rynek finansowy - miejsce, gdzie są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału na różne terminy. Składa się z czterech segmentów: rynku pieniężnego, kapitałowego, walutowego, terminowego.

Rynek kapitałowy – segment rynku finansowego, na którym zawierane są transakcje instrumentami, których okres zapadalności jest dłuższy niż jeden rok. Najbardziej znanymi instrumentami tego rynku są akcje i obligacje.

Rynek walutowy - miejsce, gdzie handluje się walutami. Transakcje są zawierane między instytucjami finansowymi i inwestorami w obrocie pozagiełdowym.

Rynek terminowy – miejsce, gdzie handluje się instrumentami, których ceny zależą bezpośrednio od cen aktywów podstawowych. Najczęściej są to kontrakty terminowe i opcje.

System Rekompensat – administrowany przez KDPW fundusz zapewniający inwestorom wypłaty do ustalonej wysokości środków pieniężnych oraz zrekompensowanie wartości utraconych maklerskich instrumentów finansowych.

Wartość nominalna akcji – wielkość kapitału zakładowego (akcyjnego) przypadająca na jedną akcję.

Wartość księgowa – wartość aktywów netto spółki przypadająca na jedną akcję.

Wskaźnik cena/wartość księgowa (ang. Price – Book Value Ratio, „P/BV”, pol. „C/WK”) – relacja ceny rynkowej akcji do wartości księgowej spółki przypadającej na jedną akcję

Wskaźnik cena/zysk (ang. Price – Earnings Ratio, „P/E”, pol. „C/Z”) – relacja ceny rynkowej akcji do zysku netto przypadającego na jedną akcję.

Związek Maklerów i Doradców - organizacja skupiająca maklerów papierów wartościowych i giełd towarowych oraz doradców inwestycyjnych.

Jan Mazurek

Źródło: