Agencja Fitch Ratings potwierdziła w piątek długoterminowy rating Polski w walucie obcej na poziomie "A-" z perspektywą negatywną - podała agencja w komunikacie. Negatywna perspektywa odzwierciedla prognozy utrzymania się wysokich deficytów fiskalnych i szybkiego wzrostu długu publicznego.
"Rating „A-” dla Polski wspierają: duża, zróżnicowana i odporna gospodarka, korzyści płynące z członkostwa w UE, wiarygodna polityka pieniężna i kursowa, solidne finanse zewnętrzne w porównaniu z innymi krajami o ratingu „A”. W przeciwnym kierunku działają duże deficyty fiskalne, szybko rosnący dług publiczny, niższy poziom dochodów i wskaźniki governance w porównaniu z innymi krajami z koszyka ratingowego" - podała Fitch.
Dlaczego perspektywa pozostaje negatywna?
"Negatywna perspektywa odzwierciedla prognozy utrzymania się wysokich deficytów fiskalnych, prowadzących do szybkiego wzrostu długu publicznego. Brak wiarygodnego planu konsolidacji fiskalnej w połączeniu z nasilonymi krajowymi wyzwaniami politycznymi zmniejsza przekonanie co do zdolności rządu do wprowadzenia dodatkowych środków fiskalnych i ograniczenia dynamiki wzrostu zadłużenia" - napisano w raporcie.
Wśród czynników, które mogą skutkować obniżką ratingu, Fitch wymienia:
- obniżone zaufanie do zdolności rządu do stabilizacji długu sektora general government w relacji do PKB w średnim terminie, ze względu na niepowodzenie we wdrażaniu dodatkowych środków konsolidacji fiskalnej, niższy wzrost PKB lub znaczny wzrost kosztów obsługi finansowania rządu;
- perspektywy znacznie niższego wzrostu PKB w średnim terminie, np. ze względu na erozję konkurencyjności lub słabsze otoczenie zewnętrzne.
Z kolei na podwyżkę samej perspektywy ratingu do stabilnej może oddziaływać poprawa zaufania w zdolność rządu do wdrożenia środków konsolidacji fiskalnej, wystarczających do stabilizacji długu sektora gg w średnim terminie.
Agencja obniżyła perspektywę ratingu Polski do negatywnej ze stabilnej we wrześniu 2025 r.
Prognozy długu i deficytu: Wyzwania na lata 2026-2027
Główny analityk Fitch na Polskę Milan Trajkovic powiedział w lutym PAP Biznes, że obniżenie ratingu po nadaniu mu negatywnej perspektywy nie następuje automatycznie. Zazwyczaj agencja Fitch utrzymuje daną perspektywę (negatywną lub pozytywną) dla danego kraju przez okres od jednego do dwóch lat. W rzadkich przypadkach decyzja podejmowana jest już po upływie sześciu miesięcy, a bardzo rzadko po 2,5–3 latach.
Fitch podał w piatkowym komunikacie, że prognozuje obniżenie się deficytu sektora gg Polski w 2026 r. do 6,5 proc. PKB z ok. 7 proc. w 2025 r., czemu może sprzyjać: zamrożenie progów podatkowych PIT oraz wsparcia z programów socjalnych w ujęciu nominalnym, podwyższenie stawki CIT dla banków, walka z szarą strefą, ograniczenie wzrostu wynagrodzeń w sektorze publicznym do poziomu inflacji oraz podwyższenie podatków akcyzowych.
Fitch prognozuje, że deficyt sektora gg w Polsce zmniejszy się do 6,2 proc. do 2027 r., co odzwierciedlać będzie słabszy punkt startowy konsolidacji po wyższych deficytach w latach 2024-2025, ograniczone możliwości podjęcia dodatkowych działań fiskalnych ze względu na prawdopodobne weto prezydenta dla rządowych ustaw oraz rosnące wydatki na obronność.
Fitch o deficycie Polski: Powolna konsolidacja w cieniu ryzyk politycznych
"Fitch dostrzega ryzyko pogorszenia się wskaźników finansów publicznych Polski, m.in. w tym poprzez wyłączenie niektórych wydatków na obronność z ścieżki wydatków netto po uruchomieniu krajowej klauzuli wyjścia. Ryzyko wynika również z potencjalnego złagodzenia polityki fiskalnej przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. oraz osłabienia obecnego dynamicznego wzrostu PKB w niepewnym otoczeniu zewnętrznym" - dodano.
Agencja prognozuje, że dług publiczny Polski wzrośnie do ok. 70 proc. PKB w 2027 r. (mediana koszyka ratingowego „A”: 56 proc.) i będzie nadal rósł w perspektywie średnioterminowej, z ok. 59 proc. w 2025 r., w wyniku utrzymujących się deficytów pierwotnych i emisji długu netto poza budżetem, głównie na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Agencja prognozuje, że w 2027 r. koszty obsługi długu Polski wzrosną do 7 proc. dochodów (mediana „A”: 4,9 proc.), co odzwierciedla stosunkowo krótkie terminy zapadalności polskiego długu i rosnące potrzeby finansowania brutto.
Ryzyka polityczne jako hamulec dla reform
W opinii agencji "ogólnie niechętna do współpracy, a czasami wręcz wroga" relacja między rządem a prezydentem ogranicza zdolność Polski do wdrażania polityki gospodarczej i reform.
"W ciągu pierwszych sześciu miesięcy sprawowania urzędu prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawy i sprzeciwił się podwyżkom podatków oraz cięciom wydatków, ograniczając zakres środków konsolidacji fiskalnej poza te zawarte w średniookresowym planie fiskalnym (...). Dynamika rządzącej koalicji może skomplikować proces decyzyjny i osłabić wdrażanie decyzji politycznych. Kwestie polityki wewnętrznej będą prawdopodobnie miały większy wpływ na decyzje przed następnymi wyborami parlamentarnymi" - podano.
Prognozy makroekonomiczne: Wzrost PKB i rola środków z KPO
Fitch podwyższyła prognozę wzrostu PKB Polski na 2026 r. do 3,6 proc. (taki sam wzrost jak w 2025 r.) z 3,2 proc., uwzględniając większy napływ środków z KPO, niższą inflację i stopy procentowe.
"Oczekujemy, że w 2027 r. wzrost gospodarczy spowolni do 2,9 proc., nadal powyżej prognozowanej mediany państw z koszyka „A” wynoszącej 2,4 proc., ze względu na mniej akomodacyjną politykę fiskalną i wyczerpanie się środków z KPO. Dominują ryzyka spadku koniunktury, a terminowe wdrożenie reform stanowiących podstawę wypłat środków unijnych pozostaje kluczowe dla utrzymania tempa wzrostu " - napisano w raporcie.
Odnosząc się do pozycji zewnętrznej Polski Fitch prognozuje deficyt rachunku obrotów bieżących Polski na ok. 1 proc. w latach 2026-2027, co zostanie z jednak pokryte przez napływ inwestycji zagranicznych netto na poziomie ok. 2 proc. PKB.
"Prognozuje się, że rezerwy międzynarodowe Polski osiągną 279 mld USD (240 mld EUR) do końca 2027 r., pokrywając 5,1 miesiąca prognozowanych bieżących płatności zagranicznych. W wyniku delewarowania sektora prywatnego Polska zmniejszyła swoje zadłużenie zagraniczne netto do 0,3 proc. PKB w 2024 r. i prognozujemy, że w 2026 r. stanie się ona kredytodawcą zagranicznym netto" - podaje Fitch.
Spośród trzech największych agencji ratingowych wiarygodność kredytową Polski najwyżej ocenia Moody's - na poziomie "A2" - z perspektywą negatywną. Rating Polski według Fitch i S&P to "A-", jeden poziom niżej. Perspektywa ratingu Polski wg S&P jest stabilna, a wg Fitch negatywna.
Domański: Decyzja Fitcha potwierdza odpowiedzialną politykę gospodarczą państwa
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański komentując piątkową decyzję agencji Fitch o utrzymaniu ratingu Polski, stwierdził, że potwierdza to odpowiedzialną politykę gospodarczą państwa. Resort finansów zwrócił uwagę, że wg. agencji polska gospodarka jest duża, zróżnicowana i odporna.
„Agencja ratingowa Fitch utrzymała właśnie rating Polski na poziomie A-. Rentowności polskich obligacji skarbowych pozostają poniżej 5 proc. To potwierdzenie, że odpowiedzialna polityka gospodarcza przekłada się na stabilne i konkurencyjne warunki finansowania państwa. Wiarygodność buduje się konsekwencją i decyzjami” - zaznaczył minister finansów i gospodarki Andrzej Domański w piątkowym wpisie na platformie X.
Dodał, że szacowane na 60 mld zł oszczędności dzięki programowi SAFE mogą dodatkowo wzmocnić pozycję naszego kraju. „Weto w tej sprawie oznaczałoby świadome pogorszenie sytuacji finansowej Polski. Mam nadzieję, że Pan Prezydent Nawrocki podejmie swoją decyzję z pełną świadomością jej skutków” - podkreślił Andrzej Domański.
Fitch ogłosił w piątek decyzję o utrzymaniu oceny ratingowej Polski na poziomie A-/F1 odpowiednio dla długo- i krótkoterminowych zobowiązań w walucie zagranicznej oraz A-/F1 odpowiednio dla długo- i krótkoterminowych zobowiązań w walucie krajowej. Jednocześnie, podobnie jak poprzednim ratingu z września ub.r. perspektywa ratingu pozostaje na poziomie negatywnym.
Ministerstwo Finansów podkreśliło, że według Fitcha odzwierciedleniem ratingu Polski na poziomie „A-” jest „duża, zróżnicowana i odporna gospodarka, korzyści wynikające z członkostwa w UE, wiarygodna polityka pieniężna i kursowa oraz solidna pozycja zewnętrzna na tle krajów o analogicznej ocenie ratingowej”.
W komunikacie zwrócono uwagę, że w ocenie agencji czynniki te są jednak równoważone przez wysoki deficyt fiskalny, szybko rosnący dług publiczny oraz niższy poziom dochodów. „Negatywna perspektywa odzwierciedla ryzyko utrzymywania się wysokiego deficytu i dalszego wzrostu relacji długu do PKB przy braku wiarygodnego planu konsolidacji fiskalnej oraz w warunkach napięć politycznych ograniczających skuteczność działań władz” - dodano.
Fitch szacuje - jak przekazało MF - iż deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrósł do 7 proc. PKB w 2025 r. (powyżej mediany 2,9 proc. dla krajów o podobnym poziomie ratingu), a wydatki publiczne sięgnęły ok. 50 proc. PKB. Wydatki obronne wzrosły do ok. 3 proc. PKB w 2025 r. z 1,6 proc. w 2021 r.
W komunikacie podano także, iż Fitch prognozuje ograniczenie deficytu do 6,5 proc. PKB w 2026 r. oraz do 6,2 proc. PKB w 2027 r., „przy ograniczonej przestrzeni do dalszej konsolidacji”. Agencja przewiduje również wzrost relacji długu publicznego do ok. 70 proc. PKB w 2027 r. z 59 proc. w 2025 r. oraz dalszy wzrost w średnim okresie.
Agencja zwróciła uwagę, że realny wzrost PKB wyniósł w 2025 r. 3,6 proc., a prognoza na 2026 r. została podniesiona do 3,6 proc., m.in. dzięki napływowi środków unijnych i niższej inflacji. W 2027 r. oczekiwane jest spowolnienie do 2,9 proc., przy „dominujących ryzykach w dół”.
„Podwyższenie oceny lub perspektywy ratingu możliwe jest w przypadku wzrostu wiarygodności i skuteczności konsolidacji fiskalnej prowadzącej do stabilizacji relacji długu do PKB w średnim okresie. Z kolei obniżenie ratingu może nastąpić w przypadku spadku zaufania do zdolności władz do stabilizacji długu publicznego, np. wskutek braku dodatkowych działań konsolidacyjnych, słabszego wzrostu gospodarczego lub istotnego wzrostu kosztów finansowania” - przypomniano w komunikacie MF.
tus/
