20 proc. kobiet zadeklarowało, że doświadczyło dyskryminacji w pracy ze względu na płeć; 47 proc. nie miało takich doświadczeń - wynika z badania PIE. Jednocześnie 66 proc. pań jest zdania, że na rynku pracy występuje systemowa dyskryminacja ze względu na płeć.
Większość pracownic (66 proc.) jest zdania, że kobiety są traktowane mniej sprawiedliwie na rynku pracy niż mężczyźni, w kwestiach zawiązanych z zatrudnieniem, wynagradzaniem lub awansami - wynika z badania PIE. Jednocześnie 14 proc. respondentek stwierdziło, że panuje równe traktowanie, a 4 proc. - że to mężczyźni są systemowo dyskryminowani.
Wśród mężczyzn najczęstszą opinią było przekonanie, że kobiety i mężczyźni są traktowani jednakowo (35 proc.). Z kolei 24 proc. respondentów jest zdania, że kobiety są dyskryminowane systemowo. Natomiast 16 proc. panów jest zdania, że to mężczyźni są traktowani mniej sprawiedliwie.
Doświadczenie dyskryminacji zadeklarowało 20 proc. kobiet, a poczucie niesprawiedliwego traktowania w pracy miało 38 proc. pań. Jednocześnie 47 proc. zadeklarowało brak takich doświadczeń. Z badania wynika, że wśród matek poczucie niesprawiedliwości w pracy jest wyższe. 47 proc. kobiet posiadających dzieci zadeklarowało, że doświadczyło niesprawiedliwego traktowania, podczas gdy 37 proc. stwierdziło, że nie spotkało się z taką sytuacją.
Według danych PIE, 75 proc. mężczyzn oraz 66 proc. kobiet jest zdania, że koledzy i koleżanki na podobnych stanowiskach zarabiają tyle samo. Jednocześnie 21 proc. mężczyzn i 33 proc. kobiet uważa, że na tych samych stanowiskach więcej zarabiają mężczyźni.
Z badania wynika, że kobiety częściej uważają, iż dyskryminacja jest przyczyną różnic w wynagrodzeniach, podczas gdy mężczyźni odwołują się do czynników związanych ze specyfiką i wydajnością pracy.
Wśród pracownic, które zadeklarowały, że w ich firmach mężczyźni zarabiają więcej na tych samych stanowiskach, 43 proc. wskazało na uprzedzenia kulturowe i stereotypy dotyczące ról płciowych. W analogicznej grupie mężczyzn z tym wyjaśnieniem zgodziło się 21 proc. respondentów. Mężczyźni częściej wskazywali różnice w produktywności (39 proc. vs. 10 proc. wśród kobiet) oraz w rodzaju powierzanych zadań i projektów (35 proc. vs. 25 proc.).
Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w większości uznali, że wysokość ich wynagrodzeń jest sprawiedliwie ustalona. W skali od 0 do 10 wartości powyżej 5 wskazało 60 proc. mężczyzn oraz 55 proc. kobiet. Podobny odsetek deklaruje zadowolenie z wysokości wynagrodzeń – odpowiednio 61 proc. panów i 57 proc. pań.
„Nierówności na rynku pracy mogą mieć charakter pośredni lub strukturalny, przez co nie zawsze są jednoznacznie identyfikowane jako indywidualne doświadczenia dyskryminacji” - ocenili autorzy badania. Zauważyli, że percepcję nierówności może ograniczać brak dostępu do pełnych informacji o wynagrodzeniach w organizacjach. Większa przejrzystość płac, zagwarantowana przez prawo unijne, może wpłynąć na sposób postrzegania własnej sytuacji oraz skali nierówności w miejscu pracy - podkreślili eksperci PIE.
Badanie zostało przeprowadzone metodą CAWI, przez firmę PBS Spółka z o.o. na zlecenie PIE, w październiku i listopadzie 2025 r., na grupie 3 tys. 109 pracowników.
Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje, dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego. (PAP)
mbl/ mrr/
