Papież Franciszek, pierwszy latynoamerykański przywódca Kościoła rzymskokatolickiego, zmarł - poinformował Watykan w oświadczeniu w poniedziałek. Zakończyły się tym samym często burzliwe rządy, naznaczone podziałami i napięciami, podczas gdy jego celem była reforma skostniałej instytucji - podaje Reuters.
Watykan ogłosił następujące słowa kardynała kamerlinga Kościoła Kevina Farrella: "Najdrożsi bracia i siostry, z głębokim bólem muszę ogłosić śmierć naszego Ojca Świętego. O godzinie 7.35 tego ranka biskup Rzymu Franciszek wrócił do domu Ojca".
"Jego całe życie było poświęcone służbie Panu Bogu i jego Kościołowi. Nauczył nas żyć wartościami Ewangelii z wiernością, odwagą i powszechną miłością, w sposób szczególny na rzecz najbiedniejszych i zepchniętych na margines" - dodał kardynał Farrell.
Podkreślił: "Z ogromną wdzięcznością za jego wzór prawdziwego ucznia Pana Jezusa, powierzamy duszę papieża Franciszka nieskończonej miłosiernej miłości Jedynego Boga".
Watykan: udar mózgu i nieodwracalna zapaść kardiologiczna przyczynami śmierci papieża
Udar mózgu, śpiączka i nieodwracalna zapaść kardiologiczna były przyczynami śmierci papieża Franciszka w poniedziałek rano - podał w oficjalnym komunikacie medycznym dyrektor watykańskiej służby zdrowia profesor Andrea Arcangeli.
Komunikat ogłosiło biuro prasowe Watykanu.
W akcie zgonu napisano, że papież Franciszek (Jorge Mario Bergoglio), urodzony w Buenos Aires w Argentynie 17 grudnia 1936 roku, rezydujący w Watykanie, zmarł o godzinie 7.35 dnia 21 kwietnia 2025 roku w swoim apartamencie w Domu Świętej Marty.
Napisano ponadto, że papież cierpiał na wcześniejszą ostrą niewydolność oddechową z powodu obustronnego multimikrobiotycznego zapalenia płuc, rozstrzelenie oskrzeli, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę typu II.
Pogrzeb papieża Franciszka odbędzie się między piątkiem a niedzielą - przekazało biuro prasowe Watykanu. Decyzja w sprawie daty pogrzebu ma zapaść podczas pierwszej kongregacji kardynałów, czyli ich zgromadzenia. Odbędzie się ono we wtorek rano.
Przypomniano, że zgodnie z normami konstytucji apostolskiej "Universi Dominici Gregis" Jana Pawła II z 1996 roku pogrzeb papieża ma odbyć się między czwartym a szóstym dniem od śmierci. Prawdopodobną datą jest zatem sobota 26 kwietnia - zaznaczają media.
Franciszek był jednym z najstarszych papieży w dziejach Kościoła. Jego pontyfikat trwał 12 lat i cztery miesiące.
Jak odnotowuje Reuters, Franciszek wyznaczył prawie 80% kardynałów elektorów, którzy wybiorą następnego papieża w lutym 2025 r., co zwiększa prawdopodobieństwo, że jego następca będzie kontynuował swoją postępową politykę, pomimo silnego sprzeciwu ze strony tradycjonalistów.
Z uwagi na wiek do udziału w konklawe z prawem wyboru następcy św. Piotra uprawnionych pozostaje czterech polskich hierarchów: kard. Ryłko, kard. Nycz, kard. Krajewski i kard. Ryś. Ta sytuacja zmieni się 4 lipca br., kiedy kard. Ryłko osiągnie 80 lat i straci prawo elektorskie.
Przeczytaj także
Z Argentyny do Watykanu
Jorge Mario Bergoglio urodził się 17 grudnia 1936 r. w Buenos Aires w ubogiej dzielnicy Flores. Pochodził z rodziny włoskich emigrantów. W młodości uczył się w szkole salezjańskiej, ukończył technikum chemiczne i pracował m.in. jako sprzątacz i ochroniarz. W wieku 20 lat przeszedł ciężkie zapalenie płuc, przez co stracił część płuca.
Wstąpił do seminarium w wieku 21 lat, a w 1958 rozpoczął nowicjat u jezuitów. Studiował filozofię, uczył literatury i psychologii. Święcenia kapłańskie przyjął w 1969 r. Był prowincjałem jezuitów w Argentynie, a potem duchowym przewodnikiem w Cordobie. W 1992 r. został biskupem pomocniczym Buenos Aires, a w 1998 metropolitą i prymasem Argentyny. Kardynałem mianował go Jan Paweł II w 2001 r.
W 2013 r., po rezygnacji Benedykta XVI, został wybrany 266. papieżem i przyjął imię Franciszek – jako pierwszy w historii. Od początku pontyfikatu wyróżniał się prostotą, troską o ubogich i migrację. Odmówił mieszkania w Pałacu Apostolskim, jeździł zwykłym samochodem, sam płacił rachunki.
Przeczytaj także
Franciszek odbył 47 podróży zagranicznych do ponad 60 krajów – jako pierwszy papież odwiedził m.in. Zjednoczone Emiraty Arabskie, Birmę, Irak, Bahrajn i Mongolię. Zainicjował reformy w Kościele, powołał Radę Kardynałów i Komisję ds. Ochrony Nieletnich. Walka z pedofilią i troska o najsłabszych były jednymi z filarów jego działań.
Wypowiedzi papieża często odbijały się szerokim echem – jak np. słowa "kimże jestem, by osądzać?" w kontekście osób homoseksualnych. Ustanowił Światowy Dzień Ubogich, apelował o pomoc dla migrantów, a jego papieskie encykliki skupiał się m.in. na wierze, ekologii i braterstwie.
Pontyfikat Franciszka w liczbach - 47 zagranicznych podróży do łącznie 66 krajów świata
W inauguracji pontyfikatu papieża Bergoglio 19 marca 2013 roku udział wzięło około 200 tysięcy osób, było 130 oficjalnych zagranicznych delegacji.
Franciszek w intensywnym tempie podróżował po świecie odwiedzając kolejne kontynenty. Najdalsza i najdłuższa była jedna z jego ostatnich podróży, we wrześniu zeszłego roku, do Azji i Oceanii. W ciągu 12 dni odwiedził cztery kraje: Indonezję, Papuę-Nową Gwineę, Timor Wschodni i Singapur. W ciągu 12 dni spędził ponad 40 godzin w samolocie, pokonał 34 tysiące kilometrów. Ostatnia jego podróż, 15 grudnia zeszłego roku na Korsykę była jedną z najkrótszych; trwała niespełna 12 godzin.
Papież przewodniczył 10 konsystorzom, w trakcie których mianował ponad 160 kardynałów, wśród nich 133 elektorów. Pochodzą oni z 73 państw, z których 23 nigdy wcześniej nie miało purpurata. Na tej liście państw są między innymi Haiti, Birma, Wyspy Zielonego Przylądka, Republika Środkowoafrykańska, Papua- Nowa Gwinea, Malezja, Mali, Sudan Południowy, Laos, Singapur, Szwecja, Serbia.
W ciągu prawie 12 lat pontyfikatu Franciszek do godności kardynalskiej wyniósł dwóch Polaków: papieskiego jałmużnika Konrada Krajewskiego i metropolitę Łodzi Grzegorza Rysia. Dla porównania w czasie prawie 27 lat pontyfikatu Jana Pawła II odbyło się 9 konsystorzy.
Za pontyfikatu Franciszka beatyfikowanych zostało 1541 osób, a świętymi ogłosił 942 błogosławionych. 27 kwietnia 2014 roku na placu Świętego Piotra miała miejsce wyjątkowa w historii Kościoła kanonizacja: Franciszek w obecności swojego emerytowanego poprzednika Benedykta XVI ogłosił świętymi Jana XXIII i Jana Pawła II.
Papież Bergoglio opublikował 4 encykliki: to "Lumen fidei" (światło wiary) z 2013 roku, napisana "na cztery ręce" z poprzednikiem Benedyktem XVI, który nie zdążył przed ustąpieniem z urzędu dokończyć pracy nad nią, a także społeczno- ekologiczna "Laudato si'" (Pochwalony bądź) z 2015 r., "Fratelli tutti" (Wszyscy braćmi) z 2020 r. W październiku zeszłego ukazała się encyklika "Dilexit nos" (Umiłował nas) o miłości ludzkiej i Bożej serca Jezusa.
Poza tym Franciszek wydał 5 adhortacji apostolskich, 35 dokumentów w formie listu motu proprio, 38 Konstytucji Apostolskich, a także między innymi bullę ogłaszającą Rok Święty 2025.
Spektakularne rekordy padły w pierwszym roku pontyfikatu. Wtedy w audiencjach, mszach, uroczystościach i spotkaniach z papieżem udział wzięło około 7 milionów osób. Nadzwyczajnym wydarzeniem była msza w Rio de Janeiro 28 lipca 2013 roku na zakończenie Światowych Dni Młodzieży. Uczestniczyły w niej 3 mln osób.
Świat polityki składa kondolencje
"Ojciec Święty jednoczył serca milionów ludzi swoją dobrocią i pozostawił niezatarte wspomnienie wizyty w Polsce w 2016 roku. W tym trudnym czasie łączymy się z całą wspólnotą wiernych. Requiescat in pace" - podkreślił resort spraw zagranicznych na portalu X.
„Do Domu Ojca odszedł dziś Papież Franciszek. W swojej posłudze duszpasterskiej kierował się pokorą i skromnością. Za papieską dewizę obrał słowa swojego zawołania biskupiego: +Miserando atque eligendo+ (+Spojrzał z miłosierdziem i wybrał+). Był wielkim apostołem Miłosierdzia, w którym upatrywał odpowiedzi na wyzwania współczesnego świata” – napisał w poniedziałek na platformie X prezydent Andrzej Duda.
„Razem z Żoną łączymy się w modlitwie z wiernymi całego Kościoła Katolickiego. Świeć, Panie, nad Jego duszą!” – napisał także prezydent w swoim wpisie.
Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak Kamysz podkreślił, że "pierwszego jezuitę stojącego na Stolicy Apostolskiej zapamiętamy jako odznaczającego się skromnością orędownika pokoju, który dba o każdego człowieka niezależnie od wiary i pochodzenia". "Otwierał Kościół na nowe czasy z poszanowaniem Jego niezmiennych praw. Niech spoczywa w pokoju" - czytamy.
Również wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zwrócił uwagę, że papież Franciszek "chciał zmieniać Kościół i Watykan". "Miał odwagę mówić to, na co inni przymykali oczy. Cześć Jego pamięci" - stwierdził.
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia napisał: "Papież Franciszek nie żyje. Wieczny odpoczynek racz mu dać Panie".
Także marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska przekazała na swoim profilu informację o śmierci papieża: "Zmarł Papież Franciszek. Niech spoczywa w pokoju".
Leyen: Dziedzictwo papieża Franciszka będzie nas nadal prowadzić
Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen napisała, że papież inspirował miliony - także tych, którzy nie należeli do Kościoła Katolickiego i byli od niego daleko - swoją pokorą i czystą miłością, którą obdarzał najsłabszych.
"Dziś świat opłakuje odejście papieża Franciszka" - napisała szefowa Komisji Europejskiej dodając, że jej myśli są ze wszystkimi, którzy odczuwają tę głęboką stratę. Podkreśliła jednak, że dziedzictwo Franciszka przetrwa.
Biały Dom: niech papież Franciszek spoczywa w pokoju
Niech papież Franciszek spoczywa w pokoju - napisał w poniedziałek Biały Dom, publikując zdjęcia, na których widać Ojca Świętego w towarzystwie prezydenta Donalda Trumpa oraz wiceprezydenta J.D. Vance'a.
Biały Dom opublikował w serwisie X zdjęcie pary prezydenckiej - Donalda Trumpa i Melanii Trump - na audiencji u papieża. Na drugim zdjęciu widać Vance'a, którego papież przyjął w Watykanie w niedzielę wielkanocną.
"Spoczywaj w pokoju, papieżu Franciszku! Niech Bóg błogosławi jemu i wszystkim, którzy go kochali!" - napisał prezydent USA w serwisie społecznościowym Truth Social.
"Właśnie podpisałem rozporządzenie wykonawcze, by opuścić flagi naszego kraju, wszystkie, wszystkie flagi federalne i flagi stanowe do połowy masztu na cześć papieża Franciszka. Był dobrym człowiekiem. Pracował ciężko. Kochał świat" - powiedział Trump.
Rozporządzenie ma obowiązywać do czasu pogrzebu papieża. Pytany później przez dziennikarzy, stwierdził, że jeszcze nie wie, czy wybierze się na pogrzeb Franciszka. Określił jednak zmarłego papieża jako "bardzo dobrego człowieka, który kochał świat i zwłaszcza kochał ludzi, którym ciężko się powodziło". Pytany o to, czy zgadzał się z przesłaniem Franciszka o "tolerancji dla migrantów", odparł, że zgadza się.
Wcześniej wiceprezydent USA J.D. Vance w poniedziałek podkreślił, że sercem jest z milionami chrześcijan w związku ze śmiercią papieża Franciszka. Dzień wcześniej Ojciec Święty przyjął amerykańskiego wiceprezydenta w Watykanie.
"Właśnie dowiedziałem się o odejściu papieża Franciszka. Jestem sercem z milionami chrześcijan na całym świecie, którzy go kochali" - przekazał wiceprezydent USA.
"Cieszę się, że mogłem wczoraj zobaczyć papieża, choć oczywiście był bardzo chory" - dodał w serwisie X.
Oprac. BPL:JM/z Watykanu Sylwia Wysocka (PAP)
