Obawa przez załamaniem się gospodarki pod ciężarem góry długów wisi nad Chinami od lat. Ale w tym roku, dzięki poprawie koniunktury i mimo zacieśnienia polityki monetarnej przez bank centralny, duża grupa firm z Państwa Środka jest w najlepszej kondycji finansowej od ponad dekady.
Z danych BIS wynika, że zadłużenie chińskiego sektora niefinansowego wzrosło z niespełna 150 proc. PKB w 2008 r. do ponad 250 proc. PKB 8 lat później. Za blisko 3/4 przyrostu odpowiadały firmy zza Muru i pojawiło się uzasadnione podejrzenie, że takie tempo jest nie do utrzymania w dłuższym okresie i może doprowadzić do wybuchu kryzysu nadmiernego zadłużenia w Chinach.
W ubiegłym roku tempo zwiększania zadłużania w stosunku do wielkości gospodarki wyraźnie przyhamowało, a w przypadku sektora przedsiębiorstw proporcja zmniejszyła się - z 166,8 proc. PKB na koniec II kw. 2016 r. do 163,4 proc. rok później. Było to przede wszystkim zasługą przyspieszenia nominalnego tempa wzrostu (zbliżyło się nawet do 12 proc.), ale i polityki Pekinu, który rozpoczął kampanię delewarowania gospodarki.
Opinie ws. skuteczności nowego programu władz są podzielone, dziś kolejny argument do portfela byków dorzucił Bloomberg. Analitycy przyjrzeli się kondycji finansowej 4000 spółek publicznych z sektora niefinansowego. Z ich wyliczeń wynika, że firmy te mają wyraźnie mniejsze problemy z bieżącym regulowaniem zadłużenia - stosunek zysków operacyjnych przed opodatkowaniem do kosztów obsługi długu przekracza 18 i jest najwyższy od ponad dekady. Rok temu wynosił niespełna 5.
Co ważne poprawa dokonuje się w momencie, gdy Ludowy Bank Chin zacieśnia politykę monetarną, a rynkowe stopy procentowe rosną. Ten negatywny efekt jest jednak z nawiązką rekompensowany przez wyraźną poprawę wyników przedsiębiorstw - marże wzrosły o 8,2 proc. r/r (najwięcej od 5 lat), a zyski sektora przemysłowego aż o 25 proc.
O ile coraz częściej pojawiają się argumenty przemawiające za poprawą sytuacji w budzącym do niedawna największe obawy sektorze przedsiębiorstw, to zza Muru napływają także niepokojące wieści dotyczące zadłużenia władz lokalnych i gospodarstw domowych. Szerzej o rosnącym uzależnieniu od kredytu zwykłych Chińczyków pisaliśmy w artykułach "Chiny pompują i walczą z bańką na rynku nieruchomości" i "Maleje zagrożenie wybuchem kryzysu bankowego w Chinach". Mniej klarowna jest sytuacja zadłużenia sektora publicznego na poziomie regionalnym - politycy niższego szczebla zręcznie omijają regulacje centralne, których celem jest tamowanie fali kredytu, a informacje na ten temat często ukryte są w gąszczu formalnych i nieformalnych powiązań.
Maciej Kalwasiński
