Kagiemne szkodzi Polsce. I co z tego?

główny analityk Bankier.pl

„Podatek od wydobycia niektórych kopalin” to jedna z najbardziej szkodliwych i nieprzemyślanych danin publicznych w Polsce. Lecz żaden rząd nie zrezygnuje z „kagiemnego”, które pozwala finansować rozmaite gatunki „kiełbasy wyborczej”.

Podatki od wydobycia – zwane też „rentą surowcową” (ang. royalty) – istnieją prawie wszędzie na świecie i nie budzą zastrzeżeń co do swej istoty. W ten sposób państwo w imieniu lokalnej wspólnoty pobiera opłatę za prawo do korzystania z bogactw naturalnych. Uzyskane w ten sposób dochody są swego rodzaju rekompensatą za straty w środowisku powstałe w wyniku prac górniczych.

„Domiar” rodem z peerelu

Tyle że w Polsce taki podatek istnieje od dawna i nazywa się „opłatą eksploatacyjną” płaconą przez wszystkie kopalnie. „Kagiemne” dotyczy tylko jednego przedsiębiorstwa i w swej istocie niczym nie różni się od domiarów podatkowych, jakie komunistyczne władze nakładały na przedsiębiorców. KGHM został napadnięty z dwóch powodów: 1) miał gotówkę, 2) rząd Donalda Tuska desperacko potrzebował pieniędzy na załatanie gigantycznej dziury (ok. 8% PKB) budżetowej.

 

Jesienią 2011 roku na łamach Bankier.pl pisaliśmy o „miedziowym rozboju w biały dzień”. Istotą tego wymuszenia rozbójniczego była nie tylko horrendalnie wysoka stawka opodatkowania, ale też sposób jej wprowadzenia: bez ostrzeżenia, bez konsultacji i ogłoszeniem tej wiadomości podczas sesji.

(Raport roczny KGHM)

W 2014 roku KGHM z tytułu „podatku od wydobycia niektórych kopalin” wypłacił Skarbowi Państwa 1,52 mld złotych, co stanowiło 41% zysku operacyjnego. Dla porównania, amerykańskie kopalnie KGHM-u płacą 5% od dochodu (Nevada net proceeds tax), a kanadyjskie (Ontario Mining tax) 10% od dochodu podatkowego. Ponadto KGHM płaci zwyczajny podatek dochodowy (CIT – 19% od zysku brutto) – z tego tytułu w ubiegłym roku do kasy państwa wpłynęło 647 mln zł.

Szkodliwy jak „kagiemne”

Zaporowe stawki „podatku od wydobycia niektórych kopalin” sprawiły, że inwestycje w nowe złoża stały się nieopłacalne. „Podatek od kopalin (…) kładzie każdy projekt związany z eksploatacją surowców kopalnych. Wydaliśmy pieniądze na udokumentowanie złoża koło Bolesławca. Jest bardzo atrakcyjne pod względem zawartości miedzi. Ale podatek powoduje, że nawet przy wysokich cenach metali kolorowych inwestycja byłaby nieopłacalna.” – powiedział prezes KGHM Herbert Wirth w wywiadzie udzielonym „Gazecie Wyborczej”.

Dlatego KGHM woli inwestować w Chile, gdzie podatki są niższe, choć warunki do prowadzenia prac górniczych są ekstremalne. Oznacza to, że nowe – i na ogół dobrze płatne – miejsca pracy w górnictwie będą powstawać w Ameryce Południowej, a nie w Polsce. Szkodliwe gospodarczo „kagiemne” było motywowane krótkowzrocznymi motywami politycznymi.

Toksyczny jest także sposób naliczania miedziowej daniny, który nie uwzględnia opłacalności operacji wydobywczych. Stawka podatku zależy tylko od cen miedzy i srebra wyrażonych w polskich złotych, ale już zupełnie abstrahuje od kosztów wydobycia. Gdy cena miedzi na światowych rynkach będzie wyższa niż 13 000 zł/tonę, stawka podatkowa będzie wyliczana za pomocą wzoru: 0,025 x średnia cena miedzi + (0,001 x średnia cena miedzi) do potęgi 2,6.

Wymiar "kagiemnego" (pionowa oś, w zł/t) w zależności od ceny miedzi (pozioma oś, w zł/t)
Wymiar "kagiemnego" (pionowa oś, w zł/t) w zależności od ceny miedzi (pozioma oś, w zł/t) (fot. K. Gołdy / Bankier.pl)

Obecnie cena miedzi wynosi ok. 19,5 tys. złotych za tonę, co implikuje wymiar „kagiemnego” ok. 2,7 tys. zł/t. Opodatkowanie na poziomie 14% przychodów jest zabójcze i na ogół ma na celu skłonienie do ograniczenia lub zaniechania tego typu działalności (jak w przypadku hazardu, produkcji tytoniu czy wódki). KGHM musi płacić niezależnie od tego, czy osiąga zysk, a „kagiemne” nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, a więc nie obniża wymiaru podatku dochodowego.

Skutki miedziowego kagańca

Wprowadzając podatek Ministerstwo Finansów szacowało, że wpływy budżetowe z jego tytułu wyniosą 1,8 mld zł w roku 2012 i 2,2 mld zł w kolejnych latach. Rzeczywistość jak zwykle przerosła ministerialnych „mistrzów Excela”: w roku 2012 fiskus ściągnął z KGHM-u 1,6 mld zł, w 2013 r. 1,86 mld, a w 2014 r. 1,52 mld zł (ustawa budżetowa przewidywała 2,0 mld zł). Tendencja jest więc malejąca, a zakładane trzy lata temu 2,2 mld zł wydaje się być celem zupełnie nierealnym. Za spadek wpływów z „kagiemnego” w znacznej części odpowiadają niższe ceny miedzi i srebra. Ale swoje zrobiło też ograniczenie wydobycia przez KGHM i porzucenie nowych projektów wydobywczych.

(Bankier.pl na podstawie sprawozdań finansowych KGHM)

Na otwarciu sesji, podczas której premier Donald Tusk ogłosił opodatkowanie KGHM-u (18.11.2011), kurs akcji miedziowego kombinatu wyniósł 167 złotych. Miesiąc później przy wyższych cenach miedzi akcje KGHM kosztowały 106,60 zł. Można pokusić się o tezę, że samo wprowadzenie podatku kosztowało Skarb Państwa (ma 31,79% akcji KGHM) ok. 60 złotych na akcję, czyli łącznie 3,84 mld złotych. Do tego trzeba doliczyć straty powstałe na skutek obniżenia przez spółkę dywidendy.

„Jeśli coś zarabia, obłóż to wysokim podatkiem. Jeśli nadal działa, podwyższ podatek. A gdy już padnie, zacznij to dotować”. Obawiam się, że ten podręcznik szkodliwej polityki gospodarczej został zastosowany wobec KGHM-u.

Krzysztof Kolany

Źródło:
Firmy:
Ludzie:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
10 2 ~PRS

Normalny podatek. bo państwo musi mieć wpływy i przynajmniej rozdysponowany w kraju.
Ten kto to podważa, podważa polską rację stanu.
Oczywiście najważniejsza jest właściwa redystrybucja podatków.

! Odpowiedz
1 4 ~spokój_wodza

Panie Krzysztofie, poszedł Pan na łatwiznę... Należało przed wnioskami dodać symulację zmian wpływów do budżetu państwa netto po obniżeniu kagiemnego do wysokości konsensusu. Wówczas być może mistrzowie excela od Szałamachy wzięliby ten Pana pomysł za swój, żeby błysnąć przed pryncypałem. I w ten oto sposób zostałby Pan świętym mikołajem ad 2015 ;)

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
19 6 ~Wielblad13

Tu
www.bankier.pl/wiadomosc/Podatek-od-kopalin-w-Polsce-i-na-swiecie-3089402.html

Średni podatek w Kanadzie to 28 procent plus cit w tej samej wysokości procentowej... Dla KGHMu wyliczyliscie 24 procent plus 19 CITu... No jaka ta Polska jest zachlanna ;)

KGHM nie jest właścicielem złoża i nic za nie nie zapłacił wiec musi płacić za to owy podatek... Ten podatek dotyczyć będzie także Miedzi Cooper z Leszna (czy też z Kanady ;) ) w czym problem? Nie chcemy podatków czy jak? Znudziło nam się państwo Polskie? To może nowe rozbiory co? Jak widać dla was ważniejszy jest interes jednostki (akcjonariuszy nie jest znowu tak duzo) ba starcie się także naginac rzeczywistość ;) ja mam pytanie jeśli cena miedzi spadnie poniżej 4 tys dolarów to jakie będzie opodatkowanie? I jak ono będzie wyglądało względem wspomnianej Kanady?

Panie Kolany pisze pan o kiełbasie wyborczej a sam porusza się w świecie populizmu i demagogi hehe proszę więcej profesjonalizmu! Chyba że płacą Panu za demagogie ;)

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
12 5 ~polak2

Jak nie płacili tego podatku to zyski poszły do Kanady i Chile.Nie pamiętam kiedy KGHM kupił złoża od Polaków?Tak by kazdy chciał ?wszyscy płaca podatek od wody to dlaczego KGHM nie ma płacic od miedzi...........?

! Odpowiedz
4 12 ~J-23

Poprzez inwestycje i zwiększanie produktu z KGHM-u , zwiększy się podatek , a nie poprzez zwiększanie podatku jako "haraczu" oderwanego od rzeczywistości. Obrotem , a nie ceną robimy zysk o czym w USA 100 lat temu wiedziały małe dzieci. Po drugie maxymalnie odsunąć politykierów jak PO , PIS i czarnych z różnymi funduszami kościelnymi. Wówczas i miejsca pracy będą i zyski . Po drugie ta miotła zamiatała 4 lata ok. ale kolejne 4 była zużyta i wyświechtana . Należy zmienić -kupić nową miotłę i nie ważne czy to PO czy PIS , ALE WAŻNE SĄ PROSTE ,LOGICZNNE I NIEZMIENNE OD WIEKÓW ZASADY.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
4 15 ~ekonomista

To nie podatek szkodzi polskim firmom i Polsce, tylko antypolski rząd partii PO/PSL, gdyby Polacy mądrzej wybrali w 2007 r., to dzisiaj nie byłoby tego podatku, ani wyludnionej Polski!

! Odpowiedz
2 3 ~qqtrr

Śnij dalej...

! Odpowiedz
2 3 ~jur

Najwięcej ludzi wyjechało z Polski za poprzednich rządów PIS

! Odpowiedz
7 2 ~max

Pan ekspert zapomina o jednym. Na całym świecie działki są własnością koncernów a nie państwa tak jak u nas .

! Odpowiedz
1 4 ~jaaa

nie masz racji bo w 95%przypadków zawsze trzeba kupic koncesje poszukiwawczą i wydobywczą nie mniej jednak my doimy wszystko jak wampir do ostatniej kropelki....i nie dotyczy to tylko butelki vódki...to MY polacy ! pamietacie piosenke 52 dębiec? ^^

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne
KGHM 1,34% 96,78
2019-12-13 10:36:35
MIEDŹ 0,18% 6 172,50
2019-12-13 10:50:00
WIG 0,64% 56 983,06
2019-12-13 10:34:00
WIG20 0,67% 2 116,36
2019-12-13 10:49:45
WIG30 0,58% 2 425,14
2019-12-13 10:49:00
MWIG40 0,20% 3 849,48
2019-12-13 10:34:45
DAX 1,21% 13 380,97
2019-12-13 10:47:00
NASDAQ 0,73% 8 717,32
2019-12-12 22:03:00
SP500 0,86% 3 168,57
2019-12-12 22:08:00

Znajdź profil

Przejdź do strony za 5 Przejdź do strony »

Czy wiesz, że korzystasz z adblocka?
Reklamy nie są takie złe

To dzięki nim możemy udostępniać
Ci nasze treści.