Zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi już wkrótce. Od ostatniego weekendu października przez najbliższe pięć miesięcy w Polsce będzie obowiązywał czas zimowy. Kiedy przestawiamy zegarki?
Już za kilkanaście dni przestawimy wskazówki zegarków o godzinę do tyłu. W praktyce oznacza to 60 minut więcej snu w ostatnią niedzielę października. Zmiana czasu wprowadzi czas zimowy, czyli ten naturalny dla współrzędnych geograficznych Polski.
Kiedy przestawiamy zegarki?
Zegarki przestawiamy w ostatni weekend października, zmieniając czas letni środkowoeuropejski na czas środkowoeuropejski. W nocy z 29 na 30 października należy przestawić wskazówki z godziny 3:00 na godzinę 2:00, dzięki temu zyskamy dodatkową godzinę snu. Czas zimowy będzie obowiązywał do marca 2023 r.
Do czasu letniego powrócimy w ostatnią niedzielę marca 2023 roku. W przypadku czasu letniego wskazówki przesuwa się godzinę do przodu, tym samym tracąc godzinę snu.
Zmiana czasu 2022 r.
Parlament Europejski zdecydował o zniesieniu zmiany czasu w krajach Unii. Za moment wejścia w życie nowych przepisów obrano 2021 r. Ostatnie przedstawienie zegarów miało mieć miejsce w ostatni weekend października 2020 r. Jednak plany na ujednolicenie czasu w ciągu roku wewnątrz każdego z państw członkowskich pokrzyżowała pandemia COVID-19.
Według unijnego projektu każdy kraj członkowski miał zdecydować się na czas letni lub czas zimowy. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego w 2019 r. przez ówczesne Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, większość Polaków opowiada się za wyborem czasu letniego.
Zmiana czasu na zimowy a podróż pociągiem
Zmiana czasu z letniego na zimowy oraz w drugą stronę dwa razy w roku wpływa na komfort podróży pociągami. Gdy przestawiamy zegarki, cały tabor kolejowy w Polsce zatrzymuje się na stacjach na jedną godzinę. W związku z tym pasażerowie muszą doliczyć dodatkowe 60 minut podróży, a pracownicy na nocnej zmianie tyle samo więcej do czasu pracy.
Czas zimowy i oszczędności prądu
Cykliczne przestawianie czasu dwa razy w ciągu roku sięga swoją historią drugiej połowy XX wieku. Celem wprowadzenia zmiany czasu było oszczędzanie energii elektrycznej w czasie wojny i kryzysu naftowego w latach 70. XX wieku. Przestawianie zegarków w dużej mierze zawdzięczamy Benjaminowi Franklinowi. Amerykański polityk zwrócił uwagę, że ludzie zasypiają o konkretnej godzinie, nie kierując się rytmem dobowym słońca. W praktyce oznaczało to ponoszenie wyższych kosztów na prąd. Franklin postulował więc, by ludzie zaczęli kłaść się spać później, a wstawali wcześniej.
Obecnie coraz częściej podnoszony jest argument negatywnego wpływu przesuwania wskazówek zegarów na organizm. Zmiana czasu, w szczególności z zimowego na letni, wpływa niekorzystanie na wydajność pracowników.
Czy podział na czas letni i zimowy rzeczywiście generuje oszczędności? Włoski operator Terna Rete Italia wskazał, że w 2018 r. zmiana czasu wpłynęła na zmniejszenie poboru energii elektrycznie o 554 mln kWh, co odpowiada rocznemu zużyciu energii elektrycznej przez 205 tys. gospodarstw domowych. Przełożyło się to na oszczędności rzędu 111 mln euro (licząc 20 eurocentów przed opodatkowaniem za 1 kWh). Obecnie byłyby to wyższe sumy.
Z kolei analiza Czechów z Uniwersytetu w Pradze oraz Instytutu Studiów Ekonomicznych wykazała, że dodatkowa godzina światła dziennego daje średnio 0,34 proc. oszczędności w zużyciu energii w gospodarkach. Badacze porównali i przeanalizowali opracowania zawierające 162 badania z całego świata.
Wpływ na wysokość potencjalnych oszczędności związanej ze zmianą czasu letniego na zimowy i powrotnej uzależniony jest m.in. od odchylenia osi obrotu Ziemi do płaszczyzny jej ruchu okołosłonecznego. W samej Polsce różnica czasu pomiędzy miejscowościami położonymi na drugim końcu kraju wynosi nawet kilkadziesiąt minut.
Zmiana czasu na świecie
Obecnie na świecie około 70 państw zmienia czas i dwa razy w ciągu roku wskazówki zegarków. Do państw, które kultywują przestawianie czasu należy m.in. kraje Unii Europejskiej, Stany Zjednoczone, Kanada, Brazylia oraz Nowa Zelandia. W całej UE zmiana czasu na zimowy ma miejsce w ostatnią niedzielę października, a na czas letni przechodzi się w ostatnią niedzielę marca. Wszystkie państwa członkowskie zmieniają czas tego samego dnia, ale o różnych godzinach w zależności od strefy czasowej.
