Podczas wręczania w 108. rocznicę powstania Czechosłowacji najwyższych odznaczeń państwowych prezydent Petr Pavel powiedział w środę wieczorem, że dzisiejsi politycy nie wywiązują się ze swoich obowiązków. Zwrócił uwagę na bezpieczeństwo, finanse publiczne, klimat oraz na podejście do debaty publicznej.
Tradycyjnie w Czechach prezydenckie wystąpienie wygłaszane podczas uroczystości wręczania najwyższych odznaczeń państwowych należy do najuważniej słuchanych i analizowanych. Prezydent powiedział m.in., że w istniejącym chaosie informacyjnym należy dbać o uznane autorytety, a nie walczyć z nimi poprzez forsowanie – jak podkreślił – nieprzemyślanych zmian.
Pavel stwierdził, że w czeskiej polityce zbyt rzadko mówi się otwarcie o zagrożeniach, przed którymi stoi kraj i brakuje odwagi w podejmowaniu trudnych decyzji. Zdaniem prezydenta rząd, parlamentarzyści oraz przedstawiciele władz regionalnych i samorządowych nie mogą zmarnować czasu, na który powierzono im odpowiedzialność za przyszłość państwa. Jego zdaniem muszą wyjaśniać obywatelom konieczność przygotowania się na różne zagrożenia. W swoim wystąpieniu mówi o wzrastającej liczbie ataków hybrydowych.
W pierwszych komentarzach wystąpienie prezydenta odczytano jako istotny głos w obronie mediów publicznych, których finansowanie chce zmienić rząd Andreja Babisza oraz jako krytykę pod adresem słabego zaangażowania władz w finansowaniu wspólnej sojuszniczej obrony.
Wśród odznaczonych podczas wieczornej uroczystości w historycznej Sali Praskiego Zamku znaleźli się uhonorowani pośmiertnie: gimnastyczka i siedmiokrotna zwyciężczyni olimpijska Viera Czaslavska; laureat Oscara, reżyser Milosz Forman; pierwszy szef czechosłowackiej dyplomacji po 1989 r., Jirzi Dienstbier, który wraz z także odznaczonym w środę dysydentem, a później dyplomatą Jaroslavem Szedivym przyczynili się do wyprowadzenia wojsk sowieckich z Czechosłowacji. Odznaczenia i medale dostali także żołnierze, którzy zginęli na misjach zagranicznych, oraz policjanci, którzy zginęli na służbie.
Pavel uhonorował znanych także w Polsce ludzi kultury: aktorkę czeskiej sceny narodowej Ivę Janżurovą, pisarza, poetę i publicystę Jachyma Topola oraz pisarkę Katerzinę Tuczkovą. Odznaczony został również Jan Hrzebejk, reżyser, twórca m.in. filmów „Musimy sobie pomagać” i „Stan wyjątkowy”.
Z Pragi Piotr Górecki (PAP)
ptg/ sp/
