REKLAMA

Kolejne firmy decydują się na zwolnienia grupowe. Prawo nie zostawia pracownika całkiem "na lodzie"

Dominika Florek2022-12-02 06:00redaktor Bankier.pl
publikacja
2022-12-02 06:00

Rośnie liczba firm decydującą się na redukcję zatrudnienia. W niektórych przypadkach przedsiębiorstwa mogą decydować się na zwolnienia grupowe. Ten typ różni się od standardowego trybu rozwiązania umowy o pracę, bo pracownikowi przysługuje odprawa - nawet w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. 

Kolejne firmy decydują się na zwolnienia grupowe. Prawo nie zostawia pracownika całkiem "na lodzie"
Kolejne firmy decydują się na zwolnienia grupowe. Prawo nie zostawia pracownika całkiem "na lodzie"
fot. MJgraphics / / Shutterstock

Nie każdą redukcję zatrudnienia można określić mianem zwolnienia grupowego, nawet jeżeli pracę tracą więcej niż dwie lub trzy osoby. Aby mówić o zwolnieniu grupowym, muszą zostać spełnione przesłanki wskazane w przepisach ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. 

Zwolnienia grupowe - od ilu osób?

Jedna z pierwszych przesłanek wynikająca z przepisów dotyczy ogólnej liczby osób zatrudnionych w przedsiębiorstwie. O zwolnieniach grupowych można mówić tylko w przypadku pracodawców, którzy zatrudniają co najmniej 20 pracowników. Kolejny warunek dotyczy czasu, w jakim osoby zatrudnione otrzymają wypowiedzenia. Okres ten nie może przekroczyć 30 dni - rozpoczyna się on od daty pierwszego wypowiedzenia lub propozycji rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron. 

Następny warunek związany jest z liczbą osób, która w wyniku zwolnień grupowych straci pracę. Redukcja zatrudnienia w przedsiębiorstwie musi obejmować :

  • 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
  • 10 proc. pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
  • 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.

"Powyższe liczby obejmują pracowników, z którymi w ramach grupowego zwolnienia następuje rozwiązanie stosunków pracy z inicjatywy pracodawcy na mocy porozumienia stron, jeżeli dotyczy to co najmniej 5 pracowników" - zaznacza Państwowa Inspekcja Pracy. 

Stan zatrudnienia określony jest na moment wypowiadania umowy o pracę. Nie wlicza się do niego pracowników tymczasowych oraz innych osób świadczących pracę w ramach innych niż stosunek pracy stosunków prawnych (np. umów o charakterze cywilnym).

Utrata pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Zwolnienia grupowe są szczególnym sposobem rozwiązania umowy z pracownikami. Kolejny warunek, który musi zostać spełniony, aby móc mówić o zwolnieniu grupowym związany jest z powodem utraty pracy. Redukcja zatrudnienia musi mieć miejsce poprzez wypowiedzenie umowy o pracę lub na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracowników.

Według PIP do przyczyn niedotyczących pracowników zalicza się "wszelkie okoliczności, będące przyczyną rozwiązania umowy niezwiązane z osobą pracownika" - np. przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, upadłość, czy likwidacja przedsiębiorstwa.

Zwolnienie grupowe a odprawa

Pracodawca przy zwolnieniach grupowych ma obowiązek wypłacić pracownikom jednorazowo wynagrodzenie. Wysokość odprawy jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Jednocześnie kwota odprawy nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Zwolnienie grupowe a wysokość odprawy

Okres zatrudnienia u pracodawcy, który zwalnia

Wysokość odprawy

Krótszy niż 2 lata

Miesięczne wynagrodzenie

Pomiędzy 2 a 8 lat

Dwukrotność miesięcznego wynagrodzenia

Dłuższy niż 8 lat

Trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia

Źródło: opracowanie własne Bankier.pl

W tabeli powyżej przedstawiona została minimalna wysokość odprawy, którą pracodawca jest zobowiązany wypłacić osobom, które utraciły pracę w wyniku zwolnienia grupowego. Natomiast firma w przepisach wewnątrzzakładowych (np. regulamin wynagradzania, układ zbiorowy pracy, porozumienie zbiorowe) może wskazać wyższą sumę. 

Zasady rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy

"Pracodawca, typując osoby do zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników, nie może kierować się całkowitą dowolnością. Pracodawca dokonujący zwolnień grupowych powinien wykazać, że zastosował obiektywne, sprawiedliwe kryteria doboru pracownika do zwolnienia i wziął przy tym pod uwagę wszystkich pracowników, których dotyczą przyczyny zmuszające go do rozwiązania stosunku pracy. Kryteriami, którymi powinien kierować się pracodawca, mogą być różnego rodzaju okoliczności, dotyczące pracownika, istotne z punktu widzenia potrzeb i interesów pracodawcy, np. związane z: rodzajem kwalifikacji, wykształceniem, dotychczasowym przebiegiem zatrudnienia, stażem pracy i zdobytymi kwalifikacjami" - podaje PIP. 

Zwolnienia grupowe a pracownik chroniony

Ustawodawca przewiduje grupę pracowników, których przepisy prawa pracy obejmują szczególną ochroną. W praktyce oznacza to, że pracodawca nie może ich zwolnić. Do grupy szczególnej ochrony należą:

  • pracownicy, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego,
  • kobiety w ciąży, w trakcie urlopu macierzyńskiego,
  • pracownicy w trakcie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego i urlopu ojcowskiego,
  • członkowie zarządu związku zawodowego,
  • społeczny inspektor pracy,
  • pracownik powołany do odbycia służby wojskowej, służby zastępczej, zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego.

Pracodawca nie może wręczyć wypowiedzenia wymienionym powyżej pracownikom. Natomiast ma on możliwość, przed zwolnieniem w ramach zwolnień grupowych, wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy lub płacy. W praktyce może to oznaczać zmianę stanowiska lub obniżkę wynagrodzenia. Pracownikom szczególnie chronionym przysługuje dodatek wyrównawczy, który wyrówna obniżone wynagrodzenie. Dodatek wypłacany jest do końca trwania okresu ochrony. 

Zwolnienie grupowe a związki zawodowe

"Pracodawca jest obowiązany skonsultować zamiar przeprowadzenia grupowego zwolnienia z zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi u tego pracodawcy" - wskazują przepisy ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Pracodawca powinien zawiadomić zakładowe organizacje związkowe pisemnie. W dokumencie wskazując: przyczyny zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbę zatrudnionych pracowników i grup zawodowych, do których oni należą, grupy zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia, okres, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie, kryteria doboru pracowników, propozycje rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem. 

Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, iż pracodawca powinien poinformować związki zawodowe o kolejności dokonywania zwolnień pracowników oraz szczegółach związanych ze sposobem ustalania wysokości świadczeń pieniężnych dla osób, które obejmą zwolnienia grupowe. 

Źródło:
Dominika Florek
Dominika Florek
redaktor Bankier.pl

Redaktor Bankier.pl. Doktorantka na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Zajmuje się tematyką konsumencką, śledzi także nowości w sektorze MSP. Monitoruje ofertę produktów bankowych dla firm, przygotowując rankingi kont dla przedsiębiorców. Tel.: +48 71 748 95 13

Tematy
MINI pełne przygód.

MINI pełne przygód.

Komentarze (8)

dodaj komentarz
bha
W praktyce dawcy pracy robią z kryteriami zwolnień i ta jak im pasuje, co i kto im odpowiada udając oczywiście przepisowego jarząbka niestety.Taka wygodna im gra pozorów.
tomkooo
jakos nikt sie pracodawcami nie przejmuje ;) a to oni sa wazniejsi od pracobiorcow.
pis nie dodrukuje i nie pozyczy zeby kazdemu "dac"
hfjdj
Spieranie się czy pracodawca czy pracownik jest ważniejszy to jak spieranie się czy gorsza jest cholera czy dżuma. Ważny jest konsument tylko i wyłącznie.
prawdziwynierobot
dlatego, że nikt się nimi nie będzie przejmował, to przejmują się sami sobą - stąd zwolnienia...
tomkooo odpowiada hfjdj
a konsument to skad ma miec pieniadze ? wydrukuje, jak rzad ?
wolnoduch odpowiada hfjdj
wszyscy jesteśmy ważni ;) prawidłowo postawione pytanie to jak należy ustalić prawo, żeby ludziom żyło się średnio lepiej jednocześnie podnosząc poziom minimalny (czyli standard życia najbiedniejszego człowieka). O najbogatszego bym się nie martwił
najmadrzejszy
Prawo pracy ogromnie zniecheca do zatrudniania na etat.
Przykladowo jezeli pracownik zostal radnym nie mozna go zwolnic przez lata gdy jest radnym. Ale trzeba płacic nawet jak rzadko jest w pracy no bo ma obowiazki radnego.
prawdziwynierobot
serio? to już słabe.
Ale znając życie można w regulaminie pracy dać, że kandydowanie na radnego może być tylko za zgodą pracodawcy, bo inaczej jest to ciążkie naruszenie itd

Powiązane: Praca

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki