REKLAMA

Medyk bez prawa do urlopu. Co mówią przepisy?

Ewelina Czechowicz2020-11-05 06:40redaktor
publikacja
2020-11-05 06:40
fot. Jacek Szydłowski / FORUM

W tym tygodniu minister zdrowia ogłosił, że na kwarantannę nie będą kierowani pracownicy medyczni. Do redakcji Bankier.pl docierają sygnały od lekarzy i pielęgniarek, którym wstrzymywane są urlopy. Czy sytuacja jest tak zła, że pracownik medyczny nie będzie mógł korzystać z przysługującego mu prawa do wypoczynku?

Takie zgłoszenie otrzymaliśmy z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu. Rzeczniczka placówki Monika Kowalska poinformowała w rozmowie z Bankier.pl, że w tej sprawie nie zostało wydane żadne pisemne zarządzenie, skierowano jedynie prośbę o nieudzielanie urlopów celem zapewnienia obsady lekarskiej i pielęgniarskiej. Czy to początek ograniczania prawa do urlopu dla pracowników medycznych?

Prawo do urlopu

Każdemu pracownikowi, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w zależności od stażu pracy, przysługuje w ciągu roku:

  • 20 dni urlopu przy stażu pracy poniżej 10 lat,
  • 26 dni urlopu  przy stażu powyżej 10 lat.

Urlop wypoczynkowy jest przywilejem pracownika, co do zasady każdy pracownik powinien do 31 grudnia wykorzystać urlop za dany rok. W sytuacji, kiedy się to nie udaje, z dniem 1 stycznia kolejnego roku urlop ten staje się urlopem zaległym, którego pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi w terminie określonym w art. 168 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U z 2020, poz. 1320), czyli do 30 września następnego roku.

Kiedy urlop bieżący staje się zaległym

Sytuacje, w których może dojść do powstania zaległości urlopowych, wymienia Kodeks pracy. Okolicznościami tymi są:

  • wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami – art. 164 § 1 KP,
  • szczególne potrzeby zakładu pracy – art. 164 § 2 KP
  • przyczyny usprawiedliwiające nieobecność w pracy (np. choroba) – art. 165 i 166 KP,
  • odwołanie pracownika z urlopu z powodu okoliczności nieprzewidzianych w chwili rozpoczynania urlopu – art. 167 § 1 KP

Termin na wykorzystanie zaległego urlopu

W każdej z tych sytuacji urlop bieżący zamienia się w urlop zaległy, który powinien być wykorzystany najpóźniej do 30 dnia września następnego roku kalendarzowego (art. 168 KP).

Kary za niewykorzystanie urlopu w terminie

Trzeba pamiętać, że nieudzielenie urlopu zaległego do 30 września następnego roku kalendarzowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone sankcją grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł. Jeżeli zatem pracodawca nie dopilnuje, aby w pierwszej kolejności wykorzystany został urlop zaległy, naraża się na karę grzywny.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Urlop to niezbywalne prawo pracownika. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu pracy pracownik nie może zrzec się urlopu ani przekazać go innej osobie. Pracodawca natomiast nie może w trakcie trwania stosunku pracy zamienić urlopu na ekwiwalent pieniężny. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługuje jedynie w sytuacji wygaśnięcia lub rozwiązywania stosunku pracy.

Urlop na żądanie

Każdy pracownik ma prawo do czterech dni „urlopu na żądanie” w roku. Pracodawca nie ma prawa odmówić żadnemu pracownikowi urlopu w cztery wskazane przez pracownika dni w roku kalendarzowym. Warunkiem jest zgłoszenie przez pracownika żądania urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu oraz oczywiście posiadanie „w puli” niewykorzystanego urlopu w danym roku.

Czy pracodawca może zakazać udzielania urlopu?

Pracodawca może, poza szczególnymi przypadkami, zawsze odmówić pracownikowi udzielenia urlopu wypoczynkowego ze względu na zapewnienie w zakładzie normalnego toku prac. Z przepisów w zakresie udzielania urlopów wypoczynkowych wynika, że generalnie o terminie wykorzystania przez pracownika urlopu decyduje pracodawca.

Udzielając pracownikom urlopu, bierze on pod uwagę nie tylko wnioski pracowników, ale i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Dotyczy to zarówno urlopów, które pracodawca udziela zgodnie z planem urlopów, jak i urlopu, którego udziela po porozumieniu z pracownikiem (art. 163 § 1 i § 11 KP).

Zatem nie każdy wniosek urlopowy pracownika musi zostać przez pracodawcę zaakceptowany. Pandemia koronowirusa może być przesłanką, kiedy pracodawca dla zapewnienia właściwego toku prac w placówce medycznej będzie miał prawo do odmówienia urlopu wypoczynkowego swoim pracownikom.

Źródło:
Ewelina Czechowicz
Ewelina Czechowicz
redaktor

Prawnik. Doświadczenie zawodowe zdobywała w jednej z największych wrocławskich spółek giełdowych (2008-2017),gdzie zajmowała się dochodzeniem odszkodowań, była Kierownikiem Działu Oceny i Uzupełnienia Spraw, Kierownikiem Działu Kolizji Drogowych. W latach 2012-2015 Zastępca Kierownika Departamentu Szkód Korporacyjnych jednej z największych kancelarii prawnych na Dolnym Śląsku (2012-2015). Pracownik Krajowej Administracji Skarbowej w latach 2018-2020. Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie. W swoich publikacjach porusza tematykę prawno-podatkową oraz dotyczącą odszkodowań.

Tematy
Jak otrzymać nawet 1500 zł od Alior Banku + 300 zł od Bankier.pl SPRAWDŹ!

Jak otrzymać nawet 1500 zł od Alior Banku + 300 zł od Bankier.pl SPRAWDŹ!

Komentarze (10)

dodaj komentarz
(usunięty)
(wiadomość usunięta przez moderatora)
rentiero
Żebyś nie usłyszał podobnych słów jak będziesz chciał się gdzieś leczyć.
lorelie odpowiada rentiero
A ty co obrońca zdrajców i dezerterów? Jeszcze nie wyjechałeś ?na pewno znasz biegle język angielski niemiecki i inne... Męczysz się w naszym kraju... Masz dość. a na zachodzie taki raj, że pielęgniarki we Włoszech w reklamówkach na głowach chodziły....
rentiero odpowiada lorelie
Zdrajców? Dezerterów? Na leczenie chyba za późno. Za granicą (Norwegia, Włochy, Hiszpania, Francja) już protestowali (odchodząc od łóżek) w przeciwieństwie do zdrajców i dezerterów.
trooper
Się dziwić, że lekarze i pielęgniarki wyjeżdżają pracować na zachód jak u nas są traktowani jak niewolnicy?
lorelie
Tak samo masowo wyjeżdżają jak Polacy wyjechali do USA po zniesieniu wiz.... :)
samsza
Medycy mogą jeszcze iść na chorobowe lub rozstać się z pracodawcą, ale "potrzeby innych" wskazują na konieczność realnego wprowadzenia niewolnictwa.
fred_
No niestety. Na wojnie zolnierz tez nie moze isc na L4.
Ludzie na panstwowych posadkach mysla ze moga robic co chca, jak za komuny.
trooper
Alternatywa = przyjąć ofertę pracy z zachodu za 4 razy większą kasę i porzucić ten cały burdel.
jan-kowalski odpowiada trooper
A myślisz, że tam burdelu nie ma?
Jeżeli tak, tzn. że masz nikłe pojęcie o rzeczywistości i świecie. Oczywiście, że są kraje (zresztą nie tylko na tzw. Zachodzie, który przez wielu Polaków jest jeszcze wciąż mitologizowany), w których system ochrony zdrowia (kiedyś mówiło się "służba zdrowia",
A myślisz, że tam burdelu nie ma?
Jeżeli tak, tzn. że masz nikłe pojęcie o rzeczywistości i świecie. Oczywiście, że są kraje (zresztą nie tylko na tzw. Zachodzie, który przez wielu Polaków jest jeszcze wciąż mitologizowany), w których system ochrony zdrowia (kiedyś mówiło się "służba zdrowia", nie bez powodu) jest lepiej zorganizowany/dofinansowany. Ale to są raczej wyjątki - z jakiegoś powodu ludzie np. z Anglii czy Francji przyjeżdżali się leczyć w Polsce - fakt, prywatnie, bo tu taniej (ale gdyby tam publiczna służba zdrowia funkcjonowała jak należy, to by nie przyjeżdżali).
Jest takie powiedzenie (a powiedzenia są ponoć mądrością narodu): "wszędzie dobrze, gdzie nas nie ma.".

Na marginesie, za Kodeksem pracy - pracodawca może odmówić pracownikowi udzielenia urlopu wypoczynkowego; generalnie to on decyduje (ma prawo) o terminie wykorzystania przez pracownika urlopu. Nie tylko w sektorze publicznym (państwowym). I nie tylko w czasach epidemii.
Dobrze, żeby wszyscy (również na tym forum) sobie o tym przypomnieli. Widać, że kilka ostatnich lat względnej koniunktury i smakowania jako takiego dobrobytu poprzewracało niektórym w głowach (czyt. w d...).

Powiązane: Koronawirus - poradnik

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki