Kompensata ma pokrywać wyłącznie utracone zarobki lub inne środki utrzymania, koszty leczenia, pogrzebu, gdy konieczność poniesienia dodatkowych wydatków jest skutkiem popełnienia przestępstwa umyślnego z użyciem przemocy, w którym ofiara poniosła śmierć, doznała naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. Przyznawana jest przez sąd rejonowy tylko w takiej wysokości, w jakiej ofiara przestępstwa nie może uzyskać pokrycia utraconych zarobków, innych środków utrzymania lub kosztów od sprawcy lub sprawców przestępstwa, z ubezpieczenia, środków pomocy społecznej albo z innego źródła bez względy na to, czy sprawca został wykryty, oskarżony lub skazany. Nie może ona przekroczyć 12 tys. zł. Wypłaca ją sąd rejonowy, który wydał orzeczenie o jej przyznaniu, w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia.
– Zdarza się, że sprawca wypadku samochodowego ulegnie tak poważnym obrażeniom, że umrze, jeszcze zanim zostanie wszczęte postępowanie przeciwko niemu, a ubezpieczenie nie pokryje jego wszystkich wydatków, choćby na leczenie – wyjaśnia radca prawny Wojciech Biernacki z Kancelarii Radców Prawnych Biernaccy.
W jakim terminie
Proponowane zmiany w zasadach i trybie przyznawania kompensaty wynikają z konieczności implementacji do polskiego systemu prawnego Dyrektywy Rady nr 2004/80/ WE odnoszącej się do kompensaty dla ofiar przestępstw. Przewiduje ona dwie możliwości: wprowadzenie systemu kompensaty dla ofiar przestępstw niezależnie od daty popełnienia przestępstwa lub ograniczenie możliwości dochodzenia jej tylko do przestępstw popełnionych po 1 lipca 2005 r. Autorzy nowelizacji wybrali tę drugą opcję.
Z wnioskiem o przyznanie kompensaty ofiary przestępstw popełnionych od 1 lipca 2005 r. muszą wystąpić w ciągu dwóch lat od wejścia w życie noweli ustawy. Po tym terminie ich uprawnienia do żądania kompensaty wygasną.
Gdzie złożyć wniosek
Wniosek składa się na specjalnym formularzu opracowanym przez ministra sprawiedliwości.
– Wniosek o przyznanie kompensaty należy złożyć do sądu rejonowego, w którego okręgu popełniono przestępstwo – tłumaczy adwokat Maria Urbańska z Kancelarii Kosiński i Wspólnicy. W Sejmie poprzedniej kadencji rozpoznawano już nowelizację ustawy, która miała zmienić procedurę orzekania w sprawach o kompensatę. Planowano, żeby organem decyzyjnym był prezes sądu okręgowego, w rejonie którego popełniono przestępstwo. Miał on wydawać decyzję w trybie postępowania administracyjnego. Nowelizacji tej jednak poprzedni Sejm nie zdążył uchwalić i dlatego obowiązują stare procedury – dodaje Maria Urbańska.
Co powinien zawierać wniosek o kompensatę? Kto może ubiegać się o kompensatę, jeżeli poszkodowany przestępstwem poniósł śmierć ? Czego domaga się RPO ?
Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz
Więcej: Gazeta Prawna 8.04.2008 (69) – str.16
Źródło:
