Wiemy, kto dostanie dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy dla sektora kultury. Pieniądze trafią m.in. do Krystyny Jandy i zespołu Poparzeni Kawą Trzy. Na liście dotowanych są projekty budzące wśród internautów wiele kontrowersji.
Resort kultury rozstrzygnął drugi nabór dotacyjny z programu „Krajowy Plan Odbudowy dla sektora kultury”. Tak jak w przypadku osławionych dotacji z sektora HoReCa, tak i tu finansowe wsparcie ma być „ważnym elementem odbudowy sektora po pandemii COVID”. Ostatecznie dotacje otrzymają 924 przedsięwzięcia, a łącznie zostaną na nie przeznaczone 102 mln zł.
W sieci zawrzało
Lista ogłoszonych beneficjentów KPO już wzbudziła wiele kontrowersji w sieci. Internauci zwrócili uwagę, że środki publiczne w dużej mierze trafiły do organizacji i artystów jednoznacznie utożsamianych ze środowiskami obecnej władzy. Wśród dotowanych projektów są też takie, które mogą budzić zdziwienie lub wątpliwości co do zasadności przyznania środków. Pełną listę przedsięwzięć którzy otrzymały dotację, możesz znaleźć tutaj:
I tak np. Fundacji Krystyny Jandy na Rzecz Kultury została przyznana dotacja w wysokości 200 tys. zł na spektakl w Teatrze Polonia „Teatr bez barier: Pan Hoho”. Natomiast prawie 300 tys. zł dofinansowania dostanie Fundacja Liberté!, której cykliczne wydarzenie Igrzyska Wolności – jak podkreślają internauci – chętnie odwiedzali politycy obecnej władzy. Tym razem fundacja otrzymała dotację na multimedialną scenografię Igrzysk Wolności 2025.
Z kolei zespół „Poparzeni Kawą Trzy” otrzymał z KPO dofinansowanie w wysokości ponad 153 tys. zł na „innowacyjny koncert hybrydowy z mentoringiem debiutantów i transmisją online”. W skład zespołu wchodzą m.in. dziennikarze Radia Zet i Krzysztof Zasada (RMF FM).
Dotacja na "Prezent urodzinowy"
Zaskoczenie wśród internautów budzi fakt, że Toruńska Orkiestra Symfoniczna dostała z KPO 197 tys. zł na „transformację cyfrową i ekologiczną”. Natomiast Fundacji Ambasada Kultury przyznano ponad 183 tys. zł na projekt pod nazwą… „Prezent urodzinowy”.
Kolejny przykład, na który zwracają uwagę internauci - zwłaszcza sympatycy prawicy - to przyznanie 71 tys. zł na projekt „Wesele. Re:wizja” dla Stowarzyszenia Sistrum – Przestrzeń kultury lesbijskiej. Zainteresowanie wzbudziły też m.in. projekty "Ekotransgresja i zanurzenie w pozaludzkie światy" (dotacja w wysokości 36 tys. zł), "Techno Balkon: muzyka z widokiem na miasto (200 tys. zł) oraz "Kolory męskości – Tik Tok, taniec i cielesne doświadczenie męskiej tożsamości” (36 tys. zł).
„Darmowe jachty się chowają"
Lista oburzyła polityków z prawej strony sceny politycznej.
„Darmowe jachty się chowają! Jest już opublikowane KPO dla kultury: sceniczny manifest intymności - 163 tys. zł, Osiek gender studies - 192 tys., mobilna scena koncertowa zasilana z OZE - 108 tys…” – napisał na portalu X poseł PiS Marcin Warchoł.
Darmowe jachty się chowają! Jest już opublikowane KPO dla kultury: sceniczny manifest intymności - 163 tys. zł, Osiek gender studies - 192 tys., mobilna scena koncertowa zasilana z OZE - 108 tys… Przeglądajcie sami, bo wierzyć się nie chce. https://t.co/mWdg6u36At
— Marcin Warchoł (@marcinwarchol) August 25, 2025
"A tu chłop dostał 30 000 zł z KPO dla kultury po prostu za to, że sobie będzie rozmyślał".
"Refleksja nad ekologicznym wymiarem tworzenia oraz rozwój osobisty" - przywołuje tytuł dotowanego projektu Sebastian Kaleta, poseł PiS.
A tu chłop dostał 30 000 zł z KPO dla kultury po prostu za to, że sobie będzie rozmyślał 😂
— Sebastian Kaleta (@sjkaleta) August 25, 2025
"REFLEKSJA NAD EKOLOGICZNYM WYMIAREM TWORZENIA ORAZ ROZWÓJ OSOBISTY." pic.twitter.com/x7MZlJkx5e
☕️ZAMIAST KAWY... KPO KULTURA☕️
— Maciej Wilk ✈️🌎🇵🇱 (@MacVVilk) August 26, 2025
EKOTRANSGRESJA I ZANURZENIE W POZALUDZKIE ŚWIATY - 36 000 zł
INTIMACY IN MOTION – INDYWIDUALNY ROZWÓJ W KIERUNKU LIDERKI I MENADŻERKI KULTURY - 36 000 zł
PANNA Z RYBĄ - 36 000 zł
BUDOWA PROFESJONALNEJ STRONY INTERNETOWEJ I ROZWÓJ KOMPETENCJI… pic.twitter.com/njE4WGNHrT
W konkursie złożonych zostało 4765 wniosków o granty. Decyzje o przyznawaniu dotacji przyznawali eksperci wchodzący w skład Komitetu Selekcyjnego - osoby rekomendowane przez niezależne organizacje i instytucje z sektorów kultury i kreatywnych. Oprócz 924 dotacji komitet przyznał też 701 stypendiów.
Nowa odsłona afery?
Czy szykuje się nowa odsłona afery z dotacjami z KPO? Przypomnijmy, dotychczas kontrowersje dotyczyły głównie dofinansowania dla firm z branży HoReCa. Pieniądze w założeniu miały być przeznaczone na "dywersyfikację działalności" w celu jej wzmocnienia oraz innowacje, tymczasem sfinansowano z nich projekty, które już na pierwszy rzut oka zupełnie nie pasowały do celów konkursu. Firmom dotowano zakup m.in. jachtów, mebli, mobilnych ekspresów do kawy i kursów gry w brydża.
Rozpoczęła się polityczna burza, w efekcie której szefowa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Katarzyna Duber-Stachurska pożegnała się ze swoim stanowiskiem. Premier Donald Tusk oraz minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zapowiedzieli szczegółowe kontrole mające na celu sprawdzenie prawidłowości wydatkowania środków. Ich wyniki mają być znane do połowy września.
Sprawą budzących kontrowersje dotacji dla sektora HoReCa zajęła się również prokuratura. Od razu po ujawnieniu afery postępowanie z urzędu wszczęła Prokuratura Regionalna w Warszawie. Zostało ono jednak przekazane Prokuraturze Europejskiej.
- Dzięki temu postępowanie będą prowadzili niezależni prokuratorzy – podkreślił minister sprawiedliwości Waldemar Żurek.
Wyłudzenia w innych krajach
Trzeba zaznaczyć, że Polska rozpoczęła korzystanie z KPO z dużym opóźnieniem. Inne kraje zaczęły wydatkować dotacje na ten cel z unijnego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO jest jego częścią) znacznie wcześniej, a prowadzone w nich kontrole wykazały wiele nadużyć. Okazuje się, że programy z dotacjami, które w założeniu mają pomagać firmom w odbudowie działalności, są traktowane przez naciągaczy jak kasa bez dna. Tu przedstawiamy niektóre ciekawe przypadki wyłudzeń z innych krajów.
Tekst będzie aktualizowany
