Napięcie na Bliskim Wschodzie wynikające z trwającej tam wojny sprawia, że wielu Polaków zaczyna zastanawiać się, czy ich wakacyjne wyjazdy do Egiptu, Turcji czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich są w pełni bezpieczne. Biura podróży organizują wycieczki zgodnie z planem, a kurorty funkcjonują normalnie, klienci jednak coraz częściej mają wątpliwości, czy w razie pogorszenia sytuacji politycznej w Iranie można zrezygnować z wyjazdu i odzyskać pieniądze. W Bankier.pl wyjaśniamy, jakie są możliwości i czy ubezpieczenie od rezygnacji z podróży pomoże w razie obaw związanych z wycieczką do popularnych kurortów.
Co obejmuje ubezpieczenie od rezygnacji z wycieczki?
Polisy od kosztów rezygnacji mają chronić przed zdarzeniami nagłymi i nieprzewidywalnymi, dlatego ubezpieczyciele precyzyjnie określają, kiedy wypłacą odszkodowanie. Najczęściej są to sytuacje związane ze zdrowiem lub zdarzeniami losowymi, które uniemożliwiają wyjazd, z kolei warianty rozszerzone mogą obejmować kilkanaście, a nawet ponad 30 powodów rezygnacji, przykładowo (dane za Nationale Nederlanden i Europa Ubezpieczenia)
- wypadek, nagłe zachorowanie, pogorszenie stanu zdrowia, kwarantanna (również z powodu chorób przewlekłych lub COVID-19),
- awaria lub kradzież pojazdu, którym odbywa się podróż oraz uszkodzenie pojazdu przed lub w trakcie wyjazdu,
- wezwanie do sądu lub na policję,
- śmierć bliskiej osoby,
- kradzież dokumentów (przed lub podczas wyjazdu),
- reakcje alergiczne po szczepieniu,
- wypadek psa lub kota,
- kradzież środków z konta bankowego,
- zdarzenia losowe i inne (np. pożar w mieszkaniu, zalanie mieszkania, strajk lub klęski żywiołowe, które wydarzyły się po zakupie ubezpieczenia).
Warto podkreślić, że ubezpieczenie od rezygnacji z podróży nie działa również wtedy, gdy klient po prostu zmienia zdanie, znajduje tańszą ofertę albo obawia się o bezpieczeństwo w miejscu docelowym. Polisa obejmuje tylko ściśle określone sytuacje, jednak podróżny w zależności od oferty touroperatora może zmienić kierunek lub datę wyjazdu, o ile umowa na to pozwala. Za dodatkową opłatą biura podróży pozwalają klientom skorzystać z zarówno z pakietów elastycznych (możliwość zmiany miejsca/terminu), jak i gwarancji ceny czy ubezpieczenia rezygnacji z wycieczki, warto jednak pamiętać, że warunki ochrony nie odbiegają od tej proponowanej standardowo przez ubezpieczycieli i nie obejmują działań wojennych w miejscu docelowym.
Hiszpania wygrywa z Egiptem i Turcją. Wojna przemeblowuje wakacyjną mapę świata
Sytuacja na Bliskim Wschodzie nie wygląda, by zmierzała ku deeskalacji. Dodatkowo zeszłotygodniowe izraelskie uderzenie w irańskie okręty na Morzu Kaspijskim czy atak dokonany przez irańskie drony na Cyprze pokazały, że geograficznie mocno zawężą się "spokojny teren na urlop". Czy wakacje w Turcji i Egipcie zostaną odłożone "na po wojnie"?
Strach przed wyjazdem to nie powód do zwrotu od ubezpieczyciela
Wielu turystów żyje w przekonaniu, że wykupione ubezpieczenie od rezygnacji zadziała w każdej sytuacji, w której „coś pójdzie nie tak”, także w obliczu konfliktu na Bliskim Wschodzie, tymczasem polisy tego typu mają charakter ściśle zamknięty: ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie tylko wtedy, gdy powód rezygnacji znajduje się w katalogu zdarzeń wymienionych w OWU. To najczęściej choroba, wypadek, śmierć w rodzinie, szkoda w mieniu czy utrata pracy, nie sama obawa o bezpieczeństwo w miejscu docelowym czy prowadzone tam działania wojenne, podkreśla ekspert z Europa Ubezpieczenia.
- Ubezpieczenie kosztów rezygnacji nie obejmuje zdarzeń o charakterze ogólnym, które wpływają na bezpieczeństwo w danym kraju lub regionie, takich jak działania wojenne, zamieszki czy inne sytuacje o charakterze nadzwyczajnym (tzw. siła wyższa). Oznacza to, że sytuacje takie jak: konflikty zbrojne, napięcia geopolityczne w regionie, odwołanie lotów przez przewoźników, decyzje administracyjne wpływające na podróż, nie stanowią podstawy do wypłaty świadczenia. Ubezpieczenie obejmuje natomiast konkretne, indywidualne zdarzenia losowe, takie jak np. nagłe zachorowanie, nieszczęśliwy wypadek czy inne sytuacje wskazane w OWU. – wyjaśnia Lidia Wieczorek, Lider Zespołu Produktów Turystycznych w Europa Ubezpieczenia.
Taką interpretację potwierdza również Allianz i Nationale Nederlanden, a podobne wyłączenia znajdują się w dokumentach innych ubezpieczycieli. Klienci powinni pamiętać, że nawet jeśli w regionie pojawiają się niepokojące doniesienia, a media informują o incydentach militarnych, ubezpieczenie nie zadziała, ale podróżni wciąż mają pewne pole manewru.
Przeczytaj także
Czy można odwołać wakacje w Egipcie z obawy przed wojną?
Z prawnego punktu widzenia klient może zrezygnować z wycieczki w każdej chwili, ale konsekwencje finansowe zależą od momentu rezygnacji i zapisów umowy z biurem podróży. Im bliżej wyjazdu, tym wyższe koszty ponosi turysta, ponieważ touroperator ma prawo potrącić tzw. koszty rzeczywiste — czyli wydatki, których nie da się odzyskać, takie jak bilety lotnicze, rezerwacje hotelowe czy opłaty lokalne. W praktyce oznacza to, że rezygnacja na kilka dni przed wylotem może wiązać się z utratą nawet 80–100 proc. wartości imprezy.
Są jednak sytuacje, w których klient nie ponosi żadnych kosztów. Dzieje się tak wtedy, gdy biuro podróży znacząco zmienia warunki umowy (np. inny hotel, inny termin, inny port wylotu) albo gdy w miejscu docelowym wystąpią okoliczności uznane za „nieuniknione i nadzwyczajne”. To pojęcie obejmuje m.in. katastrofy naturalne czy działania wojenne i pozwala na bezkosztowe odstąpienie od umowy, ale decyzja zależy od oceny sytuacji przez biuro podróży. Jak informuje UOKiK, działania wojenne powinny występować w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie i mieć wpływ na realizację wyjazdu i transport. Jeśli wybieramy się do miejsc, gdzie nie ma wojny ani ostrzeżeń MSZ, ale z obawy o nasze bezpieczeństwo rozważamy rezygnację z podróży, ocena zależy od konkretnych okoliczności.
Przeczytaj także
Komunikaty MSZ kluczowe dla podróżnych
W kontekście Bliskiego Wschodu istotne znaczenie mają komunikaty Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które, choć nie są prawnie wiążące, określają stopień zagrożenia w danej lokalizacji. Ostrzeżenia mogą obejmować jeden z 4 komunikatów:
- Zachowaj (zwykłą) ostrożność – bezpieczeństwo na poziomie zbliżonym do Polski,
- Zachowaj szczególną ostrożność – zagrożenie wyższe niż w Polsce,
- MSZ odradza podróże, które nie są konieczne – stopień zagrożenia znacznie wyższy niż w Polsce, a wyjazdy powinny odbywać się tylko w celach zawodowych i np. pilnych sprawach rodzinnych.
- MSZ odradza wszelkie podróże.
Jeśli MSZ oficjalnie odradza podróże, to choć zalecenie nie jest wiążące, biuro podróży może mieć podstawę do odwołania imprezy, a klient otrzyma zwrot pieniędzy niezależnie od tego, czy miał wykupione ubezpieczenie; taki mechanizm wynika z ustawy o imprezach turystycznych, a nie z OWU. Jeśli chodzi o takie kierunki urlopowe jak Egipt czy Turcja, na 25 marca 2026 r. resort spraw zagranicznych odradza wyjazdy tylko w określone rejony. W przypadku Zjednoczonych Emiratów Arabskich żadne podróże nie są rekomendowane, mimo to touroperatorzy wciąż prowadzą sprzedaż wycieczek, prawdopodobnie z nadzieją, że w lipcu sytuacja na Bliskim Wschodzie będzie już stabilna.
|
Ostrzeżenia MSZ dla podróżujących – wybrane lokalizacje |
|
|---|---|
|
Kraj |
Ostrzeżenie |
|
Cypr |
Zalecana jest szczególna ostrożność |
|
Egipt |
Odradzane są wszelkie podróże do gubernatorstwa Synaju Północnego oraz na obszary znajdujące się przy granicy z Libią i Sudanem, w tym do tzw. trójkąta Halaib (południowo-wschodniego rejonu przy granicy z Sudanem). Odradzane są podróże, które nie są konieczne do Doliny Nilu pomiędzy Asuanem i granicą z Sudanem (z wyjątkiem Abu Simbel). Na pozostałym terytorium Egiptu zalecana jest szczególna ostrożność. |
|
Turcja |
Odradzane są wszelkie podróże do 30 km strefy przygranicznej z Syrią, Irakiem i Iranem w okręgach: Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı i Iğdır. Odradzane są podróże, które nie są konieczne do okręgów południowo-wschodniej Turcji: Adana, Osmaniye, Hatay, Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Şırnak, Hakkâri, Van, Ağrı, Iğdır, Diyarbakır, Siirt, Batman (z wyjątkiem miast Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Van, gdzie zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności). Na pozostałym terytorium Turcji, w tym w popularnych regionach turystycznych, zalecana jest zwykła ostrożność. |
|
Zjednoczone Emiraty Arabskie |
Odradzane są wszelkie podróże |
|
Opracowanie: Bankier.pl |
|
Problem pojawia się wtedy, gdy MSZ jedynie „zaleca ostrożność”, a biuro podróży nie odwołuje wyjazdu. Wówczas klient ma ograniczone możliwości: ubezpieczenie nie zadziała, bo strach nie jest zdarzeniem ubezpieczeniowym, a operator nie ma obowiązku zwrotu pieniędzy, szczególnie jeśli w kraju podróży nie toczą się działania wojenne.
Kiedy można kupić ubezpieczenie od rezygnacji z wycieczki?
Wielu klientów próbuje zabezpieczyć się „po fakcie”, gdy sytuacja w regionie zaczyna wyglądać niepokojąco, niestety, jak już wspomnieliśmy, ubezpieczenie od rezygnacji nie obowiązuje, jeśli zrezygnujemy z wyjazdu z obawy przed wojną. Niemniej dodatkowa ochrona przydaje się w sytuacjach losowych, jednak można ją wykupić tylko w określonym terminie po rezerwacji wycieczki – najczęściej do 7 dni. Niektórzy ubezpieczyciele dopuszczają dłuższe okresy, jeśli wyjazd jest odległy w czasie, ale zasada pozostaje ta sama: polisa ma chronić przed zdarzeniami nieprzewidywalnymi, a nie przed ryzykiem, które już jest znane.
- Jeżeli umowa podróży jest zawierana maksymalnie na tydzień przed wyjazdem, decyzję o wyposażeniu się w ochronę przed rezygnacją trzeba podjąć tego samego dnia, kiedy kupowana jest wycieczka. Im większy jest odstęp pomiędzy datą podpisania umowy podróży a datą jej rozpoczęcia, tym więcej czasu klient ma na podjęcie decyzji o dodatkowym zaopatrzeniu się w ubezpieczenie od rezygnacji. – tłumaczy Mateusz Rostek, menadżer ds. produktu w Nationale-Nederlanden.
Wakacje w Turcji i Egipcie – co jeśli sytuacja na Bliskim Wschodzie się nie poprawi?
W sytuacji, gdy napięcia polityczne rosną, a wyjazd zbliża się wielkimi krokami, klient ma kilka opcji.
Po pierwsze, warto monitorować komunikaty MSZ i decyzje biura podróży – jeśli sytuacja się pogorszy, touroperator może sam odwołać imprezę, ale klient również ma prawo do odwołania udziału, jeśli w miejscu docelowym prowadzone są działania wojenne.
Po drugie, niektóre biura podróży oferują możliwość zmiany kierunku lub terminu za dopłatą lub w ramach pakietów elastycznych, co pozwala klientowi na wyjazd na dogodnych warunkach.
Po trzecie, jeśli klient posiada polisę od rezygnacji, np. wykupioną razem z ubezpieczeniem turystycznym, powinien dokładnie sprawdzić, jakie sytuacje dokładnie obejmuje ochrona.
