Mało znany, ale potrzebny niemal w każdej gałęzi przemysłu. Bizmut znajdziemy w farbach, lakierach, farmakologii, ale także w przemyśle jądrowym, elektronice czy kosmetykach. Wszystkie te produkty czekać może jednak problem. Ceny tego rzadkiego metalu wywindowała właśnie wojna celna Donalda Trumpa i Xi Jinpinga.
Metal ten, obok wolframu, telluru, rutenu i molibdenu, znalazł się wśród pięciu surowców objętych przez Chiny kontrolą wywozu po tym, jak Trump nałożył pierwsze 10-procentowe cła na chińskie towary. W efekcie eksport bizmutu z Państwa Środka gwałtownie spadł, co doprowadziło do zaostrzenia sytuacji na światowym rynku i wzrostu cen o niemal 500 procent.
Chiny odpowiadają za około 80 procent światowej produkcji bizmutu i wolframu, a są także największym dostawcą pozostałych metali. Podczas gdy w USA bizmutu od ponad 10 lat nie wydobywa się wcale – wynika z danych United States Geological Survey. Stany Zjednoczone importują około dwóch trzecich swojego zapotrzebowania na ten metal właśnie z Chin.
Rośnie też producentom. Notowania Zhuzhou Smelter Group Co., producenta bizmutu jako produktu ubocznego przy produkcji ołowiu i cynku, wyskoczyły w tym miesiącu o 24%, podczas gdy szerszy indeks giełdowy w Szanghaju zyskał mniej niż 2%.
Trump próbuje, ale z pustego nawet Salomon nie naleje
W czwartek prezydent USA powołując się na swoje specjalne w ramach aktu o produkcji obronnej (Defense Production Act), podjął decyzję, która ma zapewnić finansowanie oraz inne formy wsparcia inwestycyjnego dla krajowego przetwarzania surowców krytycznych oraz metali ziem rzadkich. Dekret przewiduje również przyspieszenie procedur wydawania pozwoleń na wydobycie i przetwarzanie surowców oraz zobowiązuje Departament Spraw Wewnętrznych do priorytetowego traktowania produkcji minerałów na terenach federalnych, co należy odczytywać jako odpowiedź na obawy USA dotyczące dominacji Chin w sektorze kluczowych surowców mineralnych.
W reakcji na decyzję Trumpa w piątek spadły notowania spółek zajmujących się wydobyciem surowców krytycznych. Australijski producent litu Liontown Resources Ltd. stracił 7,1%, a zajmująca się grafitem Syrah Resources Ltd. zanotowała spadek o 9,8%. W Chinach taniały akcje Tianqi Lithium Corp. oraz Ganfeng Lithium.
W Ameryce, jak można się domyślić, au rebours. Notowania MP Materials Corp., firmy zajmującej się wydobyciem metali ziem rzadkich, wzrosły po sesji o 4,6%, a węglowy gigant Peabody Energy Corp. zyskał ponad 2%.
To jednak na niewiele się zda. Stany Zjednoczone są w dużej mierze uzależnione od importu. Biały Dom podkreśla, że USA są w pełni zależne od zagranicznych dostaw co najmniej 15 surowców krytycznych, a aż 70% importowanych metali ziem rzadkich pochodzi z Chin.
Wracając do bizmutu
Zawirowania na rynkach metali ziem rzadkich, pokazują, że Pekin ma ogromny wpływ na globalne przepływy surowców, zwłaszcza tych uznawanych za istotne dla bezpieczeństwa narodowego stanów. W wyniku handlowej ruletki Trumpa eksport bizmutu spadł w lutym do zaledwie 458 ton – to mniej niż połowa zeszłorocznej miesięcznej średniej, wynika z danych chińskiej administracji celnej.
W tym samym czasie światowe ceny metalu, śledzone przez Fastmarkets Ltd., poszybowały z poziomu 6 dolarów za funt przed decyzją Pekinu z 4 lutego do niemal 35 dolarów w tym tygodniu. Co więcej, według analityczki Mysteel Global Chen Qiqi, traderzy wstrzymują sprzedaż surowca, co dodatkowo podbija ceny.
Czas na szukanie alternatyw?
Pekin ma dobre karty, ale z kolejnymi groźbami stają się one coraz słabsze. Chiny mogą licytować wysoko, ale to ryzykowna gra, bo w końcu ktoś może wstać od stołu i poszukać alternatywnych źródeł.
Tylko gdzie ich szukać? Jedynym znaczącym źródłem bizmutu w USA jest recykling stopów metali. Problem w tym, że w ostatnich latach odpowiadał on za maksymalnie 10% dostaw. Rozwiązaniem mogłoby być, wzorem chińskiego Zhuzhou Smelter Group Co., pozyskiwanie bizmutu w formie produktu ubocznego przy produkcji ołowiu i cynku. Rzecz w tym, że ostatnia huta ołowiu w USA została zamknięta ponad dekadę temu.
