Szybko z cięciami, opornie z podwyżkami. Tak reagowały banki na zmiany stóp NBP w ostatnich latach

Tylko nieliczne banki szybko zmieniały stawki zarówno w górę, jak i w dół po kluczowych dla rynku kredytów i depozytów decyzjach RPP w ostatnich latach. W przypadku zdecydowanej większości instytucji aktualizacja cennika lokat na korzyść klientów zajmowała wielokrotnie więcej czasu niż decyzja o cięciach.  

6 września br. Rada Polityki Pieniężnej po raz pierwszy od roku zdecydowała o zmianie stóp procentowych NBP, a w przypadku obniżki tego typu przerwa wyniosła zdecydowanie dłużej, bo ponad 3 lata. Niedawno miało miejsce kolejne posiedzenie RPP, na którym stopy ponownie zostały ścięte, choć nie o 0,75 pp. jak poprzednio, a o „skromne” 0,25 pp.

Od czasu pierwszej obniżki już prawie wszystkie banki (z jednym wyjątkiem) zdążyły dostosować swoją ofertę depozytową do nowych realiów. Zajęło im to maksymalnie 25 dni, a pierwsze zrobiły to już po 2 dniach od decyzji RPP. W przypadku podwyżek nie były one jednak takie skore do aktualizowania oferty na bieżąco. Rekordziści czekali ze zmianami blisko 8 miesięcy i podnieśli stawki dopiero po apelu premiera, choć oczywiście trudno stwierdzić, że był to bezpośredni ku temu motywator.

Ale dlaczego właściwie banki miałyby reagować na zmianę stóp procentowych NBP? Z tego względu, że stopa lombardowa wyraża cenę, po której bank komercyjny może pożyczyć środki od banku centralnego. Inną możliwością jest pożyczka od innego banku lub od klientów, przy czym ostatnia opcja jest dla banku zawsze najtańsza. W momencie, kiedy stopy rosną, to banki mogą również zaproponować klientom wyższe stawki, wciąż zachowując tę opcję jako najkorzystniejszą dla nich finansowo.

Podwyżki szybciej tylko u nielicznych

Biorąc pod uwagę pierwszą z serii podwyżek stóp, o której decyzja zapadła 6 października 2021 r., to najszybciej na nią zareagowały trzy banki – Alior Bank, neoBank oraz Toyota Bank. Rekordzistą był neoBank, który już kolejnego dnia zaproponował o 0,20 pp. więcej na dwóch depozytach na 3 miesiące. Ten sam bank również szybko podjął decyzję o cięciu po decyzji RPP z 6 września br. Zajęło mu to tylko ekspresowe 2 dni – różnica wynosi zatem 1 dzień na „korzyść podwyżek”. Cięcie było zdecydowanie wyższe i wyniosło nawet 2,80 pp. na neoLOKACIE NOWY DEPOZYT na 9 i 12 miesięcy. Trzeba jednak pamiętać, że również i cięcie stóp było wyższe niż podwyżka sprzed dwóch lat – 0,75 pp. do 0,50 pp. w przypadku stopy lombardowej.

Z dobrej strony z perspektywy deponentów pokazuje się Toyota Bank, który szybko podniósł oprocentowanie lokat 9 dni po posiedzeniu i… wciąż nie obniżył stawek po ostatnich cięciach (według stanu na 18 października br., kiedy powstawał ten artykuł). Dzięki temu bank plasuje się na wysokich pozycjach w zestawieniach z najlepszymi lokatami kwartalnymi czy najwyżej oprocentowanymi depozytami na 6 miesięcy.

Dwie trzecie roku na niskich procentach

Niestety zdecydowana większość instytucji znacznie zwlekała z podniesieniem oprocentowania na lokatach terminowych. Ponad 30 dni na taką inicjatywę banków czekali klienci zainteresowani ofertami od Banku BPS, Banku Millennium, Banku Pekao, Banku Pocztowego, BFF Banking Group, Citi Handlowego, BNP Paribas Banku Polska, Nest Banku, PKO Banku Polskiego czy Santander Consumer Banku. Każdy z wymienionych banków zdecydowanie szybciej ścinał później oprocentowanie na lokatach.

Spośród wymienionych instytucji na pierwszym miejscu takiego rankingu byłby Bank BPS, który obniżył stawki na Lokacie 365, e-Lokacie 365 i Lokacie Progres już po 9 dniach od decyzji RPP. Wcześniej podwyżka procentów na tych samych depozytach zajęła mu 250 dni – różnica to 241 dni.

Wynik odejmowania przekraczający 200 dni towarzyszy również Banku Pocztowemu i Banku Pekao. Bank Pocztowy dopiero po 264 dniach, czyli 27 czerwca 2022 r. usunął z palety ofert Lokatę Midi na 0,01 proc. w skali roku i zastąpił ją dwiema nowymi propozycjami. Kwartalną Lokatą w Porządku na 3 proc. rocznie i progresywną Lokatą Zysk w Porządku na 36 miesięcy ze stawką w wysokości 3,50 proc. rocznie (w przypadku utrzymania depozytu do końca obowiązywania umowy). Trzeba jednak przyznać, ze Bank Pocztowy jest na ten moment ostatnim bankiem, który ściął procenty na swoich produktach – tych samych zresztą – po posiedzeniu i decyzji Rady z 6 września 2023 r. Aktualizacja cennika produktów oszczędnościowych zajęła mu 25 dni.

W przypadku Banku Pekao mowa jest o lokatach wypunktowanych w tabeli oprocentowania. W ich przypadku cięcie przyszło po 14 dniach od posiedzenia, natomiast wcześniejsza podwyżka dopiero po 223 dniach. Trzeba tutaj jednak zaznaczyć, że bank często proponował klientom lokaty promocyjne regulowane osobnymi dokumentami, z których można było skorzystać wyłącznie w podanym przez bank terminie. Przykładowo taką Lokatą była Lokata negocjowana na nowe środki na kwotę minimalną 20 000 zł albo Lokata w aplikacji PeoPay.

Podobnym trybem poszedł również mBank, którego tabela oprocentowania lokat terminowych jest niezmienna od wielu lat. Według niej wciąż można otrzymać na lokacie nie więcej niż 2,10 proc. w skali roku, choć tak naprawdę w promocji na nowe środki można otrzymać zdecydowanie wyższą stawkę – jednak taka informacja pojawia się na stronie internetowej, a nie w cenniku.

Warto w tym punkcie zwrócić uwagę, że niekoniecznie banki, które ścinały nawet i kilkukrotnie stawki, mają gorszą ofertę od tych, którzy tego nie zrobili (w zasadzie mówimy tylko o Toyota Banku) lub zrobili to tylko raz. Dobrym przykładem jest np. Bank Nowy, który jako jeden z pierwszych zabrał się za obniżenie stawek na swoich produktach oszczędnościowych. Mimo to do dzisiaj (18 października) cięcia omijały najlepszą jego ofertę – lokatę NOWYdepozyt 1M WYSOKI PROCENT, która w dalszym ciągu ma stawkę w wysokości 8,60 proc. w skali roku i króluje na czele ostatniego zestawienia z najlepszymi lokatami na rynku.

Źródło: