Komisja Europejska ma w tym tygodniu zaproponować 21. pakiet sankcji na Rosję. Przygotowania zdominowała kwestia eksportowanej przez Irlandię do Rosji aluminy, która służy do produkcji rosyjskiego uzbrojenia, wykorzystywanego w wojnie przeciwko Ukrainie. Temat poruszy we wtorek w Irlandii szefowa dyplomacji UE Kaja Kallas.
Chodzi o tlenek glinu (aluminę) – związek chemiczny będący półproduktem niezbędnym do produkcji aluminium. Największa rafineria tego surowca w Europie znajduje się w południowej Irlandii.
Irlandzki dziennik „Irish Times” ujawnił w serii artykułów śledczych powiązania tego zakładu z rosyjskim przemysłem zbrojeniowym. Fabryka Aughinish należy do koncernu Rusal, kontrolowanego przez rosyjskiego oligarchę Olega Deripaskę.
Z ustaleń gazety wynika, że w pierwszym kwartale bieżącego roku zakład Aughinish wyeksportował większość wyprodukowanej aluminy do Rosji. Półprodukt ten miał trafić do hut Rusalu, które zaopatrują fabryki produkujące broń, wykorzystywaną przez Kreml w wojnie z Ukrainą.
Kaja Kallas powiedziała w poniedziałek dziennikarzom, że kwestia aluminy będzie we wtorek jednym z tematów jej wizyty w Irlandii. Szefowa unijnej dyplomacji spotka się w Dublinie z premierem Michealem Martinem oraz ministerką ds. zagranicznych i handlowych Helen McEntee. Wizyta Kallas ma związek z przygotowaniami do przejęcia przez Irlandię 1 lipca półrocznego przewodnictwa w Radzie UE.
- Naszym celem jest faktyczne pozbawienie Moskwy dopływu pieniędzy, które otrzymuje z różnych źródeł. Możemy więc dyskutować o tym, jaki to (objęcie tlenku glinu zakazem eksportu - PAP) będzie miało wpływ i czy państwa członkowskie będą gotowe zgodzić się na to, aby zwiększyć presję na Rosję. Myślę więc, że to będzie temat, który omówimy jutro - podkreśliła.
O objęcie aluminy zakazem eksportu zaapelowało do Komisji Europejskiej 39 europosłów z 12 państw członkowskich.
Według „Irish Times” alumina z rafinerii Aughinish nie została do tej pory objęta sankcjami, ponieważ zarówno w Dublinie, jak i Brukseli panowało przekonanie o znikomym wpływie jej eksportu na rosyjską produkcję zbrojeniową. Jednocześnie zakład ma istotne znaczenie dla lokalnej gospodarki.
W stanowisku przesłanym irlandzkiemu rządowi, do którego dotarły irlandzkie media, władze Aughinish miały ostrzegać, że rafineria generuje nadwyżki energii elektrycznej wystarczające do zasilenia 200 tys. gospodarstw domowych, a jakiekolwiek ograniczenia sprzedaży aluminy grożą spadkiem zatrudnienia. Według firmy dostawy z Aughinish pokrywają jedynie 10 proc. rosyjskiego zapotrzebowania na tlenek glinu, dlatego wszelkie sankcje UE „nie będą miały istotnego wpływu na Rosję i potencjalnie spowodują wzrost inflacji na rynkach towarowych w Europie”.
Według Kallas 21. pakiet sankcyjny ma uderzyć w rosyjski przemysł zbrojeniowy i instytucje finansowe, aby nie mogły pozyskiwać kapitału na finansowanie wojny. Jednym z kluczowych elementów ma być też ukrócenie dochodów Rosji z ropy naftowej.
To, czy w nowym pakiecie znajdzie się zakaz eksportu aluminy do Rosji, nie jest obecnie jasne. Natomiast zgodnie z trzema źródłami irlandzkiego nadawcy RTE, pytanymi o to pod koniec maja, KE nie przewidywała objęcia aluminy z Aughinish zakazem eksportowym.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ rtt/
