Sankcja kredytu darmowego wytraca pęd. Dynamika już jednocyfrowa

Banki notowane na giełdzie miały w II kw. 2026 r. ponad 25,2 tys. spraw o sankcję kredytu darmowego. Liczba sporów nie rośnie już tak dynamicznie, a w ujęciu kwartał do kwartału tempo jest jednocyfrowe.

Zakończył się sezon publikacji raportów półrocznych i jak co kwartał sięgnęliśmy po najnowsze dane prezentowane inwestorom, by sprawdzić, które instytucje mają najwięcej spraw opartych na art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Sankcja kredytu darmowego – pod tym hasłem znane jest rozwiązanie zawarte we wspomnianym akcie prawnym.  Zakłada ono, że kredytobiorca może spłacić zobowiązanie bez odsetek i opłat, jeśli bank lub pożyczkodawca nie spełni obowiązków informacyjnych.

Chociaż przepis istnieje od 2011 roku, sankcja została dostrzeżona przez kancelarie i inne podmioty specjalizujące się w sądowych potyczkach z bankami stosunkowo niedawno. Znacząca część sporów o sankcję kredytu darmowego ma początek właśnie w tych instytucjach. Skupują one, na zasadzie cesji, spłacone już kredyty. Następnym etapem obróbki jest żądanie zwrotu pobranych odsetek i opłat, a podstawą roszczeń błędy zawarte w umowach. Sprawy trafiają zwykle do sądów, gdy banki odmawiają realizacji żądań.

Nadal wzrosty, ale dynamika topnieje

Na koniec II kw. 2026 r. banki notowane na warszawskim parkiecie uczestniczyły w 25268 sprawach dotyczących sankcji kredytu darmowego. Do sumy nie wliczamy już Citi Handlowego, który pozbył się pionu detalicznego na rzecz VeloBanku. Nabywca biznesu Citi z kolei nie jest notowany publicznie i publikuje raportów w takim samym cyklu i formacie co pozostali kredytodawcy.

W porównaniu z wcześniejszym kwartałem liczba doręczonych pozwów wzrosła o 8 proc. Dynamika jest jednocyfrowa po raz pierwszy od momentu, gdy SKD stało się stałą częścią raportów (czyli od końca 2024 r.).

Jeśli spojrzeć na dynamiki notowane rok do roku, widoczne jest stopniowe ograniczanie tempa wzrostów. W I kw. 2026 r. taki wskaźnik wynosił 51 proc. W IV kwartale 2025 r. sięgał 68 proc., a w III kw. – 179 proc. W ostatnim zamkniętym kwartale wynik to już „tylko” 49 proc.

Kolejność w tabeli nie uległa zmianie od końca 2024 r. Pierwsze miejsce należy do PKO Banku Polskiego (7,6 tys. sporów), drugie – do Alior Banku (5,2 tys. spraw), a trzecie do Grupy Erste Bank Polska (3,7 tys. pozwów). Żaden z banków nie może już „pochwalić się” roczną dynamiką powyżej 100 proc. W żadnym także nie odnotowaliśmy ujemnej dynamiki rok do roku. W porównaniach kwartalnych ubyło spraw w Erste.

Łączna wartość przedmiotów sporu przebiła 736 mln zł. Podana liczba nie uwzględnia spraw, w które uwikłany jest Bank Millennium oraz ING Bank Śląski. Instytucje te w swoich raportach nie podają tego wskaźnika.

Banki zwracają odsetki od opłat i prowizji

Po kwietniowym wyroku TSUE banki zapowiedziały, ustami ZBP, przygotowanie propozycji dla kredytobiorców, którzy mają w swoich umowach kredytowane opłaty i prowizje. Do tej pory nie pojawiły się jednak informacje o wspólnym, zestandaryzowanym podejściu. Część banków zaczęła jednak zwracać klientom odsetki naliczone od pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Przypomnijmy, że zdaniem banków wyrok nie oznacza automatycznego zastosowania sankcji kredytu darmowego wszędzie tam, gdzie wystąpiła niedozwolona konstrukcja. Inne spojrzenie mają na ten problem kancelarie. Nie widać jednak w najnowszych danych śladów zaognienia się sporów w sądach.

Źródło: