Sejmowa komisja rolnictwa poparła w czwartek zmianę tekstu prezydenckiej preambuły do projektu ustawy dot. wstrzymania sprzedaży państwowej ziemi. Opowiedziała się zaś przeciw wykreśleniu z przepisów możliwości sprzedaży działek rolnych do 5 ha bez zgody ministra rolnictwa.
Chodzi o przepisy przewidujące wstrzymanie sprzedaży państwowej ziemi do 2036 r. Zgłoszono trzy projekty ustaw w tej prawie - prezydencki, rządowy i PiS. Wszystkie zakładały przedłużenie zakazu o kolejne 10 lat. W trakcie pierwszego czytania tych projektów jako wiodący przyjęto projekt prezydencki „o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa”.
Prezydent w swoim projekcie zaproponował zmianę preambuły do ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Jak wyjaśniał szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki, jest to „akt normatywny będący konstytucją polskiego rolnictwa”.
Prezydencka preambuła nawiązuje do bieżącej sytuacji m.in. do „zagrożenia płynącego z napływu produktów rolnych spoza granic Unii Europejskiej”. W trakcie prac sejmowych posłowie uznali, że preambuła powinna mieć charakter bardziej uniwersalny. W drugim czytaniu zarówno posłowie koalicji jak przedstawiciele PiS zaproponowali jej zmianę.
W czwartek wieczorem poparcie komisji uzyskała poprawka KO, za którą głosowało 18 posłów, 14 było przeciw, a jedna osoba się wstrzymała.
Zaproponowana przez KO wersja preambuły brzmi: „Kierując się zasadą, że gospodarstwa rodzinne, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, stanowią podstawę ustroju rolnego Rzeczypospolitej Polskiej, dążąc do wzmocnienia ochrony i trwałego rozwoju tych gospodarstw, mając na względzie potrzebę zapewnienia właściwego zagospodarowania ziemi rolnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trosce o bezpieczeństwo żywnościowe obywateli, a także pragnąc wspierać zrównoważone rolnictwo i działalność rolniczą oraz sprzyjać rozwojowi obszarów wiejskich, jako element spójnej polityki rolnej państwa, uchwala się niniejszą ustawę”.
Wobec przegłosowania poprawki KO, zmiana preambuły zaproponowana przez PiS i wspierana przez przedstawicieli prezydenta nie była głosowana; komisja zarekomendowała jej odrzucenie.
Kolejna poprawka PiS także ze wsparciem kancelarii prezydenta dotyczyła wykreślenia przepisu, zaproponowanego przez PSL i przyjętego podczas pierwszego czytania projektu w komisji. Chodzi o umożliwienie sprzedaży nieruchomości należących do Skarbu Państwa rolnikom indywidualnym do 5 ha bez zgody ministra rolnictwa (w obecnie obowiązujących przepisach bez takiej zgody można zbyć nieruchomość do 2 ha).
W czwartek Bogucki zwracał uwagę, że poprawka PSL zgłoszona podczas pierwszego czytania projektu wykracza poza projekt wniesiony przez prezydenta i „powinna być przedmiotem odrębnej inicjatywy ustawodawczej”. Dodał, że biuro legislacyjne zgłaszało w tej sprawie „zarzut konstytucyjny”. Przeciwni tej zmianie byli także posłowie PiS twierdząc, że jest to ułatwienie sprzedaży ziemi z państwowego zasobu nieruchomości rolnych.
Autor poprawki Jarosław Rzepa (PSL) odpowiadał, że rezygnacja ze zgody ministra rolnictwa skróci czas decyzji o 6 miesięcy. Przekazał, że w latach 2016-2025 wnioski dotyczące wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości rolnej między 2 ha a 5 ha stanowiły 35 proc. wszystkich wniosków, ale dotyczyły tylko ok. 5 proc. ogólnej powierzchni nieruchomości, a 98 proc. wniosków była rozpatrzona pozytywnie. Przekonywał, że zgłoszona przez niego poprawka nie jest to żadne „uwolnienie” sprzedaży państwowej ziemi.
Wniosek PiS o wykreślenie zmiany przepadł w głosowaniu w komisji, opowiedziało się nim 16 posłów, przeciwnych było 17. Komisja zatem zarekomendowała Sejmowi odrzucenie tej poprawki.
Obecnie do kwietnia 2026 r. obowiązuje zakaz sprzedaży gruntów z zasobu Skarbu Państwa. Preferowaną formą użytkowania ziemi jest dzierżawa. (PAP)
awy/ malk/ mick/
