Prawdopodobnie za trzy miesišce na warszawskiej giełdzie pojawiš się zupełnie nowe instrumenty - opcje kupna i sprzedaży na indeks WIG 20. Będš atrakcyjnš propozycjš dla spekulantów i poszerzš gamę kontraktów zabezpieczajšcych przed ryzykiem. Popularnoć polskich opcji będzie jednak przede wszystkim zależeć od kosztów ich wystawiania, czyli wysokoci depozytów i pobieranych prowizji.
O wzbogaceniu oferty instrumentów pochodnych na GPW o opcje mówi się od dawna. Majowy termin ma być ostateczny. Do przeprowadzenia została jeszcze procedura postępowania przed KPWiG, ale tu nie powinno być żadnych trudnoci. Trzeba też pomóc w przygotowaniach domom maklerskim i opracować narzędzia dla animatorów, których rola będzie kluczowa dla powodzenia projektu. Na koniecznoć przeprowadzenia akcji edukacyjnej wród potencjalnych inwestorów zwraca uwagę Adam Maciejewski - dyrektor Działu Notowań GPW. - Mamy w planach seminaria z domami maklerskimi, informacje o opcjach zamiecimy na naszej stronie internetowej. Nie wykluczmy również zaangażowania zewnętrznych specjalistów, którzy przekazywaliby wiedzę, jak można wykorzystywać opcje - mówi A. Maciejewski. Dodaje, że wprowadzenie opcji jest odpowiedziš na zapotrzebowanie zgłaszane z różnych stron rynku.
Na razie zostanš wprowadzone tylko opcje na WIG20, ale w planach sš też pochodne na akcje. Z uzyskanego przez PARKIET dokumentu (standardu opcji) wynika, że będš to instrumenty typu europejskiego, tzn. można je będzie wykonać (zrealizować z nich prawo do kupna lub sprzedaży) jedynie w dniu wyganięcia. Do tego momentu będzie przedmiotem obrotu na giełdzie. Wartoć opcji będzie wyznaczana przez przemnożenie kursu opcji przez mnożnik, wynoszšcy 10 zł. Od wartoci opcji ich wystawca będzie wnosił depozyt zabezpieczajšcy, wyznaczony przez KDPW. Rozliczenie nastšpi tylko w formie gotówkowej (bez fizycznej dostawy), czyli dokładnie tak, jak ma to miejsce przy kontraktach terminowych.
Według Raimondo Egginka - członka Rady Giełdy debiut opcji na GPW będzie istotnym wydarzeniem dla rynku. - Pojawienie się opcji pozwoli nazwać naszš giełdę w pełni rozwiniętym rynkiem. Poczštki będš zapewne trudne, podobnie jak na kontraktach terminowych, ale póniej liczę na pojawienie się spirali nakręcajšcej aktywnoć inwestorów. Wczeniej, jako jeden z inwestorów instytucjonalnych, wyczekiwałem na debiut opcji, gdyż umożliwiajš stosowanie bardzo różnorodnych strategii inwestycyjnych - stwierdza R. Eggink.
Opcja jest to instrument finansowy, w którym jej posiadacz ma prawo do kupna (opcja call) lub prawo do sprzedaży (opcja put) instrumentu bazowego po ustalonej cenie (cenie wykonania) w ustalonym okresie (do terminu wyganięcia). Prawo to gwarantuje mu druga strona kontraktu (wystawiajšcy opcję). Zatem posiadacz opcji uzyskuje prawo, za wystawiajšcy opcję przyjmuje na siebie zobowišzanie. Za to prawo należy zapłacić. Jednak cena opcji (premia) jest znacznie mniejsza od ceny instrumentu podstawowego, co powoduje efekt dwigni finansowej.
Przykład opcji kupna:
Inwestor nabył europejskš opcję kupna indeksu WIG20 z kursem wykonania 1150 pkt. (wartoć tej opcji wynosić będzie 11,5 tys. zł, bo mnożnik ma być równy 10 zł) i terminem wyganięcia 21 marca 2002 r. płacšc za niš premię w wysokoci 50 zł. To znaczy, że nabył prawo do "kupna" 21 marca indeksu WIG20 po kursie 1150. Przyjmijmy, że w tym dniu wartoć indeksu wyniesie 1200 pkt. Inwestor wykonujšc opcję uzyskuje za niš 12 tys. zł (1200 pkt. × 10 zł), a płaci za niš jedynie 11,5 tys. zł (1150 pkt. × 10 zł). W tej sytuacji jego dochód wyniesie:
+ 12 tys. zł (wartoć opcji po cenie rynkowej)
- 11,5 tys. zł (wartoć opcji po cenie wykonania)
- 50 zł (premia zapłacona za opcję) = 450 zł
Stopa zysku: 450/50 × 100 = 900%
Jeli za w tym dniu wartoć indeksu WIG20 wynosić będzie na przykład 1100 pkt., wówczas inwestor nie wykona opcji. Opcja wyganie, a inwestor straci 50 zł (premię).
Wynika z tego, że strata inwestora nabywajšcego opcję jest w przeciwieństwie do kontraktów terminowych ograniczona do wysokoci zapłaconej premii.
Krzysztof Stępień
