Od mocnego akordu zaczyna się 2026 r. w upadłościach konsumenckich. W styczniu liczba ogłoszeń o bankructwach osób fizycznych była o 24 proc. wyższa niż przed rokiem. W danych o jakości spłat kredytów nie widać jednak zapowiedzi kłopotów.
2025 rok przyniósł kolejny historyczny rekord liczby ogłoszonych upadłości konsumentów. Z opcji nowego startu skorzystało 21,2 tys. osób fizycznych. Poprzednie maksimum zostało przebite jednak zaledwie o kilkadziesiąt przypadków. Podobnie było w 2024 r. co może wspierać tezę o stabilizacji liczby bankructw.
Z danych zebranych przez Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej wynika, że początek roku przyniósł zdecydowanie więcej upadłości niż styczeń 2025 r. W Krajowym Rejestrze Zadłużonych opublikowano 1891 ogłoszeń o bankructwach osób fizycznych. To wzrost o ponad 24 proc. rok do roku.
W danych o upadłościach nie widać wyraźnych sezonowych trendów, ale do tej pory pierwsze miesiące roku stały pod znakiem lekkiego spadku liczby bankructw. Na tym tle miniony miesiąc okazuje się wyjątkiem albo zapowiedzią powrotu rosnącego trendu.
Na horyzoncie nie widać ciemnych chmur
Jednym ze wskaźników wyprzedzających ewentualny wzrost liczby upadłości konsumenckich mogą być dane o jakości spłat zobowiązań wobec banków i instytucji pożyczkowych. Biuro Informacji Kredytowej podsumowało w minionym tygodniu 2025 r. i wskazało na interesujące trendy dotyczące zachowań kredytobiorców.
W 2025 r. odnotowano poprawę jakości portfeli kredytowych we wszystkich segmentach rynku. Odsetek zobowiązań ze znaczącym opóźnieniem w spłacie (powyżej 90 dni) obniżył się najbardziej w przypadku kredytów gotówkowych (o 1,2 pp.). Ostatni odczyt wskazuje, że zaledwie 8 procent portfela „gotówek” można zaliczyć do pozycji o wątpliwej jakości. Podobny spadek BIK odnotował w przypadku pożyczek gotówkowych.
Dla kredytów mieszkaniowych odsetek zobowiązań z opóźnieniem powyżej 90 dni pozostaje na stabilnym poziomie 3,8 proc. Jeśli jednak wyłączyć z tego wskaźnika kredyty „frankowe”, to problematyczna część portfela stanowić będzie tylko 3,1 proc. Hipoteki powiązane z frankiem szwajcarskim notują tymczasem rekordowe poziomy opóźnień. 12,9 proc. takich zobowiązań regulowanych jest nieterminowo.
Warto jednak przypomnieć, że wskaźnik „psuje się” w dużej mierze ze względu na spadek mianownika. Portfel hipotek CHF kurczy się (do 6,5 proc. w grudniu 2025 r.), a w bilansach pozostaje relatywnie coraz więcej zobowiązań niespłacanych.
Trwają prace nad nowymi zasadami upadłości
W grudniu 2025 r. opublikowano projekt ustawy, która ma przynieść zmiany w procedurach obowiązujących upadłych konsumentów. Główny cel pakietu nowelizacji to przyspieszenie procesów i likwidacja niektórych obowiązków związanych z bankructwem osób fizycznych.
Najważniejsza zmiana dla osób upadłych polega na przeniesieniu obowiązku weryfikacji realizacji planu spłaty z sądu na wierzycieli. Dotychczas było to zadanie czysto techniczne, które niepotrzebnie obciążało wymiar sprawiedliwości, a tymczasem to właśnie wierzycielom najbardziej zależy na rozliczeniu przez dłużnika wszystkich spłat.
Po zmianach przewiduje się, że długi objęte planem spłaty zostaną automatycznie umorzone trzy miesiące po upływie terminu realizacji planu. Wierzyciele będą mogli w tym czasie zgłaszać ewentualne nieprawidłowości i żądać uchylenia lub zmiany planu spłaty.
Zniesiony zostanie również wymóg uchylania planu spłaty, gdy dłużnik nie złoży rocznego sprawozdania z jego wykonania. Obecne przepisy automatycznie działają na niekorzyść tych osób, które co prawda poprawnie rozliczają się z wierzycielami, ale zapomną o formalnościach.
W połowie stycznia opublikowano pierwsze uwagi zebrane podczas uzgodnień projektu. Krytyczne spostrzeżenia dotyczyły do tej pory wyłącznie kwestii technicznych. W dwóch stanowiskach zwrócono uwagę na propozycję umieszczenia numeru PESEL w obwieszczeniu o umorzeniu zobowiązań upadłego. Oznaczałoby to, że identyfikator byłby widoczny publicznie i dostępny „na zawsze”. Zdaniem Ministra Cyfryzacji uzasadnione byłoby usunięcie tego elementu z ogólnodostępnych publikacji.
