Barack Obama dotrzymał złożonej w Warszawie obietnicy. Prezydent USA złożył w Kongresie wniosek o przyznanie 1 miliarda dolarów na wzmocnienie bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. 17 lipca projekt Obamy zatwierdziła Komisja parlamentarna do badania wydatków rządowych.
Podczas niedawnej wizyty w Warszawie Barack Obama ogłosił European Reassurance Initiative czyli pakiet wzmocnienia przez Stany Zjednoczone obecności wojskowej w Europie Środkowo - Wschodniej. Inicjatywa ma związek z zajęciem Krymu przez Rosję oraz destabilizacją sytuacji we wschodniej Ukrainie.
Komentarz eksperta
Łukasz Piechowiakgłówny ekonomista Bankier.plPolska musi się zbroić militarnie i gospodarczo
Konflikt zbrojny pomiędzy Ukrainą a separatystami ze wschodniej części tego kraju wymaga zaangażowania Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych. Polska, jako kraj bezpośrednio graniczący z Ukrainą jest w bardzo niebezpiecznej sytuacji zarówno pod względem gospodarczym, jak i militarnym. Ewentualna eskalacja konfliktu oznacza, że to nasz kraj będzie bezpośrednio zaangażowany we wszystkie działania, które miejmy nadzieję ograniczą się tylko do pomocy finansowej i dyplomatycznej.
Pod względem gospodarczym Ukraina nie jest dla nas najważniejszym partnerem biznesowym, ale jej rola w kształtowaniu równowagi ekonomicznej w regionie jest niebagatelna. To kraj z olbrzymim potencjałem i w ostatnich latach polskie firmy zwiększały zaangażowanie kapitału na tym rynku. Na koniec sierpnia 2013 roku łączna wartość zainwestowanego kapitału polskich przedsiębiorców na Ukrainie wynosiła prawie miliard dolarów. Polskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne przekroczyły 50 mln dolarów. Na Ukrainie działają trzy banki z polskim kapitałem. Wartość polskiego eksportu do tego kraju to ponad 2 mld dolarów - ok. 2,5% wartości całego polskiego eksportu. Istotne znaczenie miała dynamika wzrostu, która w ostatnich latach wyraźnie wskazywała na zwiększenie znaczenia tego kraju dla naszych przedsiębiorców. Ukraina jest 9. rynkiem zbytu dla Polski, ale Polska jest 4. rynkiem zbytu dla Ukrainy.
Dziś Barack Obama złożył w Kongresie wniosek o przyznanie 66 miliardów dolarów na operacje zagraniczne wojsk amerykańskich. Kwota ta obejmuje obiecany w Warszawie miliard dolarów, z czego 925 milionów otrzyma Departament Obrony a 75 milionów Departament Stanu.
Środki te mają być przeznaczone na utrzymanie w przyszłym roku zwiększonej obecności wojskowej w Polsce i innych krajach naszego regionu, zwiększenie liczby wspólnych ćwiczeń i zmianę rozlokowania sprzętu sił zbrojnych USA, umożliwiająca szybsze reagowanie na zagrożenia. Wniosek prezydenta Stanów Zjednoczonych wymaga zatwierdzenia przez Kongres. Z nieoficjalnych informacji wynika, że cieszy się on poparciem przedstawicieli obu partii.
ReklamaZobacz także
Szef Atlantic Council: miliard USD od Obamy to broń psychologiczna
Miliard dolarów, które prezydent USA obiecał w Warszawie na zwiększenie amerykańskiej obecności wojskowej w Europie Wschodniej nie jest dużą kwotą, ale to bardzo ważna broń psychologiczna - przekonuje szef Atlantic Council Frederick Kempe.
Barack Obama formalnie wystąpił w czwartek do Kongresu o obiecany w Polsce 1 mld dol. na wzmocnienie obecności wojskowej USA w Europie środkowej i wschodniej. Pieniądze mają być przeznaczone na intensyfikację ćwiczeń, misje szkoleniowe i rotację wojsk, a także na rozwijanie zdolności militarnych w krajach nienależących do NATO, np. na Ukrainie.
"To nie jest duża kwota pieniędzy. Jednak w obecnej sytuacji bardzo ważna jest broń psychologiczna i ten komunikat był bardzo ważny, żeby uspokoić szczególnie sojuszników z NATO" - powiedział PAP Kempe.
Jego zdaniem mimo, że można się spodziewać dyskusji wśród amerykańskich polityków w tej sprawie, trudno wyobrazić sobie, by nie zgodzili się oni na wsparcie sojuszników w Europie Środkowo-Wschodniej.
"Myślę, że będzie ciężko odrzucić te pieniądze na taki historyczny cel. Uważam, że środki te zostaną zaakceptowane przez Kongres. Jednak, jak wszystko we Waszyngtonie, w dzisiejszych czasach, nie będzie to łatwe" - przyznał.
Kempe ocenił, że zapowiedziany przez Obamę 1 mld dol. ma znaczenie uspokajające dla większości wschodnich członków NATO, ale jest również wyzwaniem dla zachodnich członków Sojuszu. "To pytanie do nich, co zamierzają zrobić. Sądzę, że USA będą się teraz przyglądały, co inni sojusznicy będą robić w odpowiedzi na sytuację na Ukrainie, by pomóc temu krajowi" - dodał szef Atlantic Council.
Kraje NATO powinny wydawać więcej na obronność
Podkreślił, że deklaracja zwiększenia wydatków na obronność do 2 proc. PKB, którą złożył prezydent Bronisław Komorowski, została bardzo pozytywnie odebrana.
"Stany Zjednoczone chciałyby, aby w całej Europie, wszyscy sojusznicy przeznaczali na obronność 2 proc. PKB. Czasami ludzie nie rozumieją dlaczego. Amerykańskim politykom po prostu łatwiej jest wytłumaczyć amerykańskiemu społeczeństwu dlaczego wspieramy Europę, jeśli Europa wspiera samą siebie. Jeśli Europa nie wspiera samej siebie to, amerykańscy wyborcy pytają dlaczego my robimy więcej dla europejskiej obrony niż Europa robi sama" - powiedział Kempe.
Dodał, że w tym kontekście ogłoszenie przez Polskę zwiększenia wydatków obronnych do 2 proc. było bardzo pozytywnie odebrane. Jego zdaniem na wrześniowym szczycie NATO w Cardiff można się spodziewać podobnych deklaracji o zwiększeniu wydatków na wojsko ze strony innych państw NATO.
Szef Atlantic Council przekonuje, że w ostatnim czasie nastąpiła dużo bardziej dramatyczna zmiana w postrzeganiu Rosji na świecie niż się nam wydaje. "Pytanie jakie są cele Władimira Putina, czy jest nim tylko Krym, czy chce on odbudować rosyjską strefę wspływów włączając w to całą Ukrainę. Jeśli mówi on o obronie rosyjskojęzycznej ludności, to musimy zapytać o mniejszość rosyjską w Estonii, czy w Kazachstanie. To są pytania, na które jeszcze nie odpowiedziano, a które są podnoszone" - wskazał.
Frederick Kempe - jest szefem waszyngtońskiego think-tanku zajmującego się sprawami zagranicznymi Atlantic Council. Przez wiele lat był dziennikarzem, korespondentem i publicystą Wall Street Journal. W Polsce gościł na Wrocław Global Forum organizowanym przez Atlantic Council, miasto Wrocław i Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
PAP/ Krzysztof Strzępka, Łukasz Osiński/ IAR / Marek Wałkuski / Waszyngton / wk
