Już w 2009 r. Energa jako jeden z pierwszych graczy krajowego rynku energetycznego, przystąpiła do pilotaży opomiarowania dostaw energii. Obecnie jest wiodącym dostawcą magazynów energii dla małych instalacji OZE, a w planach ma także budowę średnich i wielkoskalowych.
Jak dotąd w rejestrach pięciu największych operatorów systemu dystrybucyjnego energii oraz operatorów systemu przesyłowego ujętych jest 12 magazynów energii o łącznej mocy zainstalowanej 1464,5 MW – wynika z tegorocznego raportu Urzędu Regulacji Energetyki (URE) „Magazynowanie energii elektrycznej”. Do tej pory wpisowi do rejestru podlegały magazyny energii o mocy od 50 kW do 10 MW, budowanie większych jednostek wymaga natomiast uprzedniego uzyskania koncesji prezesa URE.
Do maja 2024 r. wpłynęły wnioski o wydanie koncesji dla 41 tego rodzaju magazynów. Połowa z nich wykorzystuje technologię opartą na bateriach litowo-jonowych. Musimy pamiętać, że dużo nowych instalacji może powstać w wyniku aukcji rynku mocy z lat 2022-2023, w których zakontraktowano instalacje tego typu, natomiast dopiero za kilka lat dowiemy się, ile z tych planowanych projektów zostanie faktycznie zrealizowanych. Jednak największymi magazynami pod względem mocy zainstalowanej są elektrownie szczytowo-pompowe, których łączna moc zainstalowana stanowi 85 proc. całkowitej mocy magazynów ujętych w rejestrze.
– Wielkoskalowe elektrownie szczytowo-pompowe mają dziś po kilkadziesiąt lat. Przedmiotem refleksji jest kwestia ich sprawności. Do budowy nowych instalacji tego rodzaju potrzebne są odpowiednie warunki hydrologiczne, więc branża bardziej skupia uwagę na magazynach typu bateryjnego. Znajdujemy się jednak dopiero w początkowej fazie rozwoju. Życzeniem branży jest, by podczas rozbudowy magazynów energii kierowano się podobną logiką, jak w przypadku rozwoju fotowoltaiki kilkanaście lat temu. Magazyny energii mogą odgrywać różne role – być elementem bilansującego rynku mocy bądź arbitrażu cenowego, ale też stabilizować działanie sieci dystrybucyjnych. Postulat ich rozwoju zderza się dziś jednak z brakiem odpowiednich regulacji, które utworzyłyby warunki sprzyjające inwestycjom – mówił Piotr Szymanek, wiceprezes Zarządu Energi SA, w trakcie debaty „Magazynowanie energii – klucz do przyszłości rozwoju sektora fotowoltaicznego” podczas 40. Konferencji Energetycznej EuroPOWER & OZE POWER 2024 w Warszawie, zorganizowanej przez MMC Polska.
Stabilizowanie dostaw
W 2023 r. pompowanie wody w elektrowniach szczytowo-pompowych wymagało zużycia 1,9 TWh energii elektrycznej, czyli 1,1 proc. krajowego zużycia brutto. Jednostki te wyprodukowały natomiast 1,3 TWh, co oznacza, że sprawność tych magazynów energii wyniosła 71,6 proc. – wynika z analizy Forum Energii „Transformacja energetyczna w Polsce”.
Mimo niezadowalającej sprawności elektrownie szczytowo-pompowe były w 2023 r. wykorzystane w rekordowym stopniu – o 26 proc. większym niż w 2022 r. Do podmiotów, które dysponują elektrowniami szczytowo-pompowymi, należy Energa. Na tle innych graczy rynku energetycznego spółka ta jest bardziej zaawansowana w procesach transformacji energetycznej.
– Obecnie znikomy procent produkowanej przez nas energii pochodzi z węgla. Jednak paradoksalnie to nasza elektrownia węglowa w Ostrołęce odgrywa niezastąpioną rolę podmiotu bilansującego funkcjonowanie części systemu elektroenergetycznego – wskazał Piotr Szymanek.
Mniej więcej połowa energii sprzedawanej przez Energę jest wytwarzana w instalacjach OZE. Niestabilne dostawy energii z OZE muszą być stabilizowane dostawami ze źródeł w pełni sterowalnych, m.in. z magazynów energii. W niedalekiej przyszłości szczególną rolę będą pełnić instalacje magazynowania ukierunkowane na współpracę z OZE, wspierają tym samym elastyczne źródła opalane gazem ziemnym.
– Planujemy rozwój magazynów energii w dwóch segmentach. Najpierw chcemy rozwijać małe magazyny. Tym bardziej że od niedawna każda mała instalacja fotowoltaiczna musi być wyposażona w magazyn energii, czemu sprzyja dostępność pomocy finansowej zarezerwowanej w programie „Mój Prąd”. Energa Obrót już sprzedaje tego typu małe magazyny. Jeśli chodzi o magazyny średnie i duże, chcemy, by nowa, dedykowana spółka Energi wybudowała do końca 2030 r. takie magazyny o łącznej pojemności 90 GW mocy. Dodatkowo chcemy pozyskać warunki przyłączenia dla magazynów na poziomie 1,6 GW.
Ścieżka prawno-administracyjna
Latem 2024 r. Ministerstwo Klimatu zaproponowało, żeby w aukcji głównej rynku mocy korekcyjny współczynnik dyspozycyjności (KWD) dla magazynów energii wyniósł 57,58 proc. wobec ponad 90 proc. w poprzednich aukcjach.
Obecnie około 19 tys. podmiotów w Polsce prowadzi małe instalacje fotowoltaiczne. Dalszy rozwój fotowoltaiki – i szerzej: instalacji OZE – zderza się z trudnościami regulacyjno-administracyjnymi, które bardzo często mogą działać jak hamulec.
Dlaczego mali producenci energii muszą przechodzić całą ścieżkę uzgodnieniową, by móc działać? Inwestorzy zauważają, że resortowi i regulatorom brakuje szerszego spojrzenia na kwestie ekonomiczne.
– W rachunku ekonomicznym czas jest traktowany jako jeden z elementów kosztowych. Wystarczy, że z przyczyn regulacyjnych realizacja inwestycji wydłuży się o 2-3 kwartały, by straciła ekonomiczny sens – stwierdził Ireneusz Kulka, Country Manager EDP Energia Polska.
Uczestnicy debaty apelowali o przystąpienie do stołu negocjacji operatorów systemów dystrybucyjnych, URE i resortu, by rozmawiać o uproszczeniu procedur przyłączania różnych źródeł energii do sieci, a także o poszerzeniu możliwości przyłączania oraz generalnie o współpracy w realizacji planów dalszego rozwijania sieci dystrybucji energii.]
Partnerem publikacji jest Energa
Źródło:Materiał partnera
