Jak rozliczyć podatek od zysków kapitałowych za 2018 rok w PIT-38?

Rozliczenie zysków z giełdy w PIT w dużym stopniu zależy od rodzaju podejmowanych inwestycji oraz wyboru zasad rozliczeń. Inaczej rozliczyć może się day trader, inaczej osoba podejmująca inwestycję długookresową. Inaczej rozliczać będzie się opcje, warranty i inne instrumenty finansowe i pochodne, a inaczej tradycyjną sprzedaż akcji na GPW. 

Zyski z giełdy a rozliczenie roczne PIT
Zyski z giełdy a rozliczenie roczne PIT (fot. Kacper Pempel / FORUM)

Do kiedy trzeba rozliczyć zyski z giełdy? Kto składa PIT?

Gracze giełdowi zobowiązani są samodzielnie rozliczyć podatek od dokonanych inwestycji. Biuro maklerskie, za pośrednictwem którego kupują i sprzedają akcje, nie jest zobowiązane do tego, by pobierać zaliczkę na podatek.

W związku z powyższym zakup i sprzedaż akcji na GPW rozlicza się samodzielnie – do 30 kwietnia 2019 r. Do 30 kwietnia 2019 r. przekazać należy również deklarację PIT-38, którą wypełnić należy na podstawie danych z przekazywanej przez biuro maklerskie informacji PIT-8C (zobacz też: Jak rozliczyć PIT-8c za 2018 rok?). W przypadku inwestycji zagranicznych lub za pośrednictwem biur maklerskich z siedzibą poza terytorium RP informacja  PIT-8C nie będzie przesłana – w efekcie podatnik samodzielnie musi ustalić wartość inwestycji i obliczyć należny podatek.

Inwestycje w akcje na GPW – rozliczenie podatkowe na podstawie PIT-8C

Inwestycje w akcje dokonywane na giełdzie papierów wartościowych rozliczane za pośrednictwem rachunków maklerskich przeprowadzone są w systemie sprzedaży ciągłej. Dniem uzyskania przychodów jest data sprzedaży akcji na giełdzie i uznania kwotą pochodzącą ze sprzedaży rachunku wydającego zlecenie.

Rozlicz PIT za 2018 rok przez internet. Bezpłatny, prosty w obsłudze program pobierz na komputer lub wypełnij deklarację online. W ten sposób wyślesz swój PIT do urzędu skarbowego bez wychodzenia z domu.

Datą poniesienia kosztu jest co do zasady data uzyskania przychodu ze sprzedaży akcji. Nie rozlicza się kosztów w dacie ich poniesienia, lecz wyłącznie w chwili realizacji przychodu (sprzedaży). Wyjątkiem od tej zasady są koszty pośrednio związane z handlem na giełdzie – np. koszty prowadzenia rachunku maklerskiego, prowizja z tytułu zakupu akcji i z tytułu sprzedaży oraz co do zasady koszty prasy fachowej, oprogramowania do inwestowania, koszt szkoleń. W tym przypadku data poniesienia wydatku jest datą, w której koszt jest rozliczany podatkowo. Kosztem można uznać również uczestnictwo w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy (np. wyjazd w celu uzyskania informacji o stanie spółki).

Przykład

Podatnik 30.12.2017 r. dokonał zakupu akcji za 10 000 zł, z czego prowizja wyniosła 50 zł. Sprzedaży dokonał 05.04.2018 r. za 15 000 zł. Inne transakcje w 2017 i 2018 r. nie miały miejsca. Podatkowo rozliczenie przedstawia się następująco: w 2017 r. kosztem jest 50 zł i wykazuje stratę 50 zł, w 2018 r. podatnik rozlicza przychód 15 000 zł, koszt 10 000 zł, dochód 5000 zł. Odlicza od niego 50% straty z roku poprzedniego – 25 zł i pozostawia 25 zł do rozliczenia w kolejnych latach. 4950 zł, podatek wynosi po zaokrągleniu 941 zł.    

Strata podatkowa a rozliczenie PIT-38

Stratę podatkową z tytułu transakcji na GPW rozliczyć można w przeciągu najbliższych 5 lat, licząc od roku poniesienia tej straty. Rocznie nie może ona przekroczyć 50% wykazanej straty. Odlicza się ją wyłącznie w ramach źródła – kapitały pieniężne, nie ma natomiast ograniczeń co do rozliczania strat z jednego rodzaju instrumentu finansowego z dochodem uzyskanym z innego.

Przykład:

Podatnik handlował przez 4 lata różnymi rodzajami instrumentami. W 2013 r. poniósł stratę z warrantów – 5000 zł. W 2014 r. strata z opcji na złoto wyniosła 10 000 zł. W 2015 r. uzyskał stratę z handlu akcjami spółki energetycznej – 4000 zł. W 2016 r. strata wystąpiła z tytułu zakupu na rynku pierwotnym akcji spółki na New Connect, a następnie ich sprzedaży poniżej kursu emisyjnego – 2000 zł. W 2017 r. podatnik miał stratę z transakcji na rynku długu – 1000 zł. W 2018 r. podatnik posiada dochód – kupił i sprzedał akcje spółki z branży IT – dochód (przychód po odliczeniu kosztów) wyniósł 50 000 zł. Podatnik może w 2018 r. odliczyć: 2500 (za rok 2013) + 5000 (za rok 2014) + 2000 (za rok 2015) + 1000 zł (za rok 2016) + 500 (za rok 2017). Dochód ostatecznie wyniósł 50 000 – 11 000 = 39 000 zł, a podatek – 7410 zł. Jednocześnie pozostałej straty z 2013 r. nie będzie już można odliczyć w kolejnym roku.     

Wyjątkiem jest rozliczanie dochodów z funduszy inwestycyjnych. Od przychodu nie można odliczać straty poniesionej z innych kapitałów pieniężnych.

Straty z akcji nie można rozliczyć z podatkiem pobieranym ryczałtowo przez płatnika – np. z dywidendy.

Akcje pracownicze, akcje nabyte na rynku pierwotnym, opcje oparte o kurs pracodawcy

Nieodpłatne lub częściowo tańsze od ceny rynkowej przekazanie akcji pracowniczych nie stanowi przychodu w dacie ich otrzymania. Zatem jeśli nie dochodzi do ich sprzedaży, to nie trzeba rozliczać deklaracji PIT z tytułu otrzymania akcji. Ta sama zasada dotyczy przydziału opcji pracowniczych do partycypacji w zysku spółki. Dopiero sprzedaż akcji lub realizacja praw do instrumentów opartych o kurs spółki stanowi przychód podatkowy. Od rozliczenia 2018 r., jeśli sprzedaż dotyczy instrumentów finansowych lub pochodnych instrumentów opartych np. o kurs akcji pracodawcy – przychód z ich realizacji kwalifikuje się i rozlicza nie na PIT-38, lecz jako pochodzący z takiej umowy, z jakiej doszło do przekazania opcji (np. – umowa o pracę – przychód dolicza się do umowy o pracę). Jeśli dochodzi natomiast do sprzedaży akcji pracowniczych – ich sprzedaż rozliczyć należy w PIT-38.  

Akcje z rynku pierwotnego – sprzedaż nowych akcji a PIT

Redukcja kupna akcji nie wpływa w żadnym zakresie na obowiązki rozliczenia podatkowego. W szczególności przekazanie określonej puli pieniędzy celem rozliczenia zakupu nie stanowi w całości kosztu uzyskania przychodów. Kosztem jest wyłącznie wydatek na zakup oraz wszelkie opłaty manipulacyjne z tą transakcją związane.

Sprzedaż akcji przed końcem roku – optymalizacja deklaracji PIT

Kupno akcji nie jest rozliczane podatkowo aż do chwili ich sprzedaży. W efekcie jeśli ze sprzedażą akcji będzie się czekało do osiągnięcia wyższego kursu niż kurs nabycia, to w roku sprzedaży należy rozliczyć dochód i zapłacić podatek. Tymczasem jeśli w końcówce roku kurs akcji czasowo obniża się, sprzedaż akcji spowoduje stratę, którą będzie można rozliczyć podatkowo. Po zakończeniu roku odkupienie akcji po tym samym kursie spowoduje korzyść podatkową.

Przykład

Akcje kupiono po 100 zł, w kolejnym roku sprzedano je po 110 zł. Dało to dochód 10 zł i podatek 1,9. Drugi podatnik przed końcem roku sprzedał akcje kupione za 100 zł po cenie 90. Wykazał stratę 10 zł. Dokupił akcje w nowym roku po raz kolejny po 100 i sprzedał po 110 zł. Dochód wyniósł 10, lecz odliczył od niego stratę – 5, co pozwoliło na zapłacenie podatku 0,95. Podatnik, aby uzyskać 10 dochodu, musiał jednak po sprzedaży poniżej kursu kupna zaangażować dodatkowy kapitał.   

Akcje kupione i niesprzedane do końca roku a PIT roczny

Sam zakup akcji dokonywany na GPW nie zmusza do rozliczenia przychodów. Podatnik z tytułu zakupu nie odnosi korzyści – nie ma z tego tytułu zarobku. Przychodem nie jest również zmiana kursu, a w szczególności jego podwyższenie od dnia zakupu do ostatniego dnia roku czy ostatniej sesji giełdowej. Ta sama zasada dotyczy straty podatkowej - nie wystąpi ona, jeśli kurs kupionych i posiadanych akcji spadnie.

Akcji posiadanych i niesprzedanych nie należy w żaden sposób deklarować w PIT-38. Akcje te pozostają w portfelu podatnika i dopiero w roku ich sprzedaży dojdzie do rozliczenia poczynionej inwestycji.

Sprzedaż części portfela akcji a PIT-38

Do typowych należy sprzedaż części posiadanego pakietu akcji. W takim przypadku rozliczyć należy się metodą FIFO – first in – first out. Oznacza to, że najpierw rozliczamy koszt zakupu akcji, które kupiliśmy na początku, a dopiero potem tych, które zostały dokupione w kolejnych pakietach. 

Przykład

Podatnik zainwestował w akcje spółki A, nabył 10 000 sztuk po kursie 1,0 zł. Akcje zaczęły tanieć i podatnik dokupił pakiety 1000 akcji po kursie 0,7 zł i 2000 po kursie 0,6 zł. W międzyczasie kurs urósł do 0,9 zł i zaczął się utrzymywać w tej wartości – podatnik stwierdził, że sprzeda kupione taniej akcji licząc na ich kolejne dokupienie. Na koniec roku kurs nie spadł i wynosi 0,9 zł. Podatnik na sprzedaż kupionego na początku pakietu 10 000 będzie czekał do kolejnego roku. Chociaż teoretycznie uzyskał przychód ze sprzedaży części akcji –  pakietów 1000 i 2000 akcji, to w rozliczeniu podatkowym wykaże stratę. Metoda FIFO pozwala mu na wykazanie zakupu 3000 sztuk za 1,0 (3000 zł) oraz ich sprzedaży po kursie 0,9, czyli 2700 zł. Strata to 300 zł. Dopiero w kolejnych latach, przy sprzedaży kolejnych pakietów będzie wykazywał koszt zakupu po 0,7 i 0,6 zł.

Wielokrotne kupno i sprzedaż akcji – daytrading a PIT-38

W praktyce istnieje grono inwestorów krótkoterminowych, którzy wielokrotnie powiększają i pomniejszają pakiety posiadanych akcji, zarabiając na szybkich zmianach kursu akcji (np. w związku z komunikatami podawanymi przez spółkę). Każda transakcja zakupu i sprzedaży akcji będzie podlegała w takim przypadku samodzielnemu rozliczeniu – tzn. że deklaracja PIT-38 w pozycji przychód i koszt zawierać będzie kwoty wielokrotnie przekraczające faktycznie inwestowane środki pieniężne a także uzyskane dochody (faktyczny zysk).

Przykład

Podatnik posiada 10 000 zł. W 2018 r. 200 razy (czasem kilka razy dziennie) dokonał kupna i sprzedaży tych samych akcji, generując za każdym razem 1% zysku. Akcje spółki cały rok pozostawały na podobnym poziomie, stąd kurs zmieniał się jedynie chwilowo z 1,00 na 1,01 zł, po czym ponownie powracał na 1,00. W efekcie w poz. przychody z odpłatnej sprzedaży akcji w PIT-38 wykazać należy kwotę  2020 000, w pozycji kosztów z tego samego tytułu 2 000 000 zł. Inwestycja opierała w praktyce na 10 000 zł, a dochód wyniósł 20 000 zł.

Sprzedaż odziedziczonych akcji

W przypadku odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych nabytych przez podatnika w drodze spadku kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez spadkodawcę w celu objęcia lub nabycia tych udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, udziałów albo wkładów w spółdzielni, a także na nabycie tych tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych. W takim przypadku dopuszczalne jest zatem wskazanie we własnej deklaracji podatkowej PIT-38 kosztów, które zostały poniesione przez osobę w trzecią, od której akcje zostały uzyskane w ramach dziedziczenia (spadek ustawowy lub testamentowy, zapis, polecenie).

Nie należy wpłacać zaliczek na podatek w trakcie roku. Zapłaty dokonać należy nie później niż 30 kwietnia 2019 r.

Adwokat Łukasz Wieszczeczyński, www.adwokaci-twz.pl

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 jaksa

Witam.

A co w sytuacji jeżeli oprócz akcji na GPW mamy tez akcje na rynku w USA. Konkretnie chodzi mi o dywidendę z USA . Jezeli w Polsce mam stratę a z USA mam dochód w postaci dywidendy. 15 % zostało potrącone u źródła . Teoretycznie w Polsce dopłacam 4%. No właśnie mam stratę w Polsce to mimo tej straty i tak te 4% dopłacam ?

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 19 superbroker

Moim zdaniem należy zlikwidować podatek od zysków kapitałowych, by zachęcić młodych Polaków do oszczędzania i zwiększyć płynność rynku kapitałowego. Wielokrotnie czytałem w Internecie, że koszty obsługi podatku Belki przewyższają wpływy do budżetu z tego tytułu.
Liczę, że któryś z przyszłych rządów poważnie zajmie się tą sprawą.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne
WIG -0,98% 57 485,19
2019-09-20 17:15:02
WIG20 -0,91% 2 171,75
2019-09-20 17:15:00
WIG30 -1,07% 2 464,87
2019-09-20 17:15:00
MWIG40 -1,91% 3 750,76
2019-09-20 17:15:01
DAX 0,08% 12 468,01
2019-09-20 17:37:00
NASDAQ -0,80% 8 117,67
2019-09-20 22:03:00
SP500 -0,49% 2 992,07
2019-09-20 22:08:00

Znajdź profil

Przejdź do strony za 5 Przejdź do strony »

Czy wiesz, że korzystasz z adblocka?
Reklamy nie są takie złe

To dzięki nim możemy udostępniać
Ci nasze treści.