Marcowy skok inflacji cenowej w Polsce i na świecie skłonił do odświeżenia listy „inflacyjnych hitów”. Naprzeciw tym planom wyszli polscy statystycy, bardzo istotnie wydłużając publikację dotyczącą zmian cen konkretnych dóbr.
Marcowa inflacja CPI w Polsce przyspieszyła do 3,0% względem 2,1% odnotowanych w poprzednich miesiącach. Głównymi winowajcami byli oczywiście Trump i Netaniahu, gdyż izraelsko-amerykańska napaść na Iran podniosła ceny paliw o 15,4% mdm i 8,6% rdr. I choć paliwa płynne otwierają marcową listę inflacyjnych hitów, to kolejne pozycje tego zestawienia są już mocno nieoczywiste.
Warto przy tym pamiętać, że „inflacyjny koszyk” (czyli CPI) jest wypadkową zmian cen setek różnych towarów i usług. Ale oprócz tego rządowi statystycy co miesiąc (za wyjątkiem stycznia i lutego) publikują obszerną listę zmian cen wybranych dóbr konsumpcyjnych. Dzięki niej możemy zbudować listę „inflacyjnych hitów” – czyli towarów i usług, które przez ostatnie 12 miesięcy podrożały najmocniej.
Więcej na temat tego, jak w ogóle mierzona jest inflacja, pisaliśmy w artykule „Jak GUS mierzy inflację? Statystycy wyjaśniają”.
Marcowe zestawienie autorstwa Głównego Urzędu Statystycznego wymienia aż 33 towary i usługi, których ceny przez poprzednie 12 miesięcy podniosły się o przynajmniej 10%. I tak listę inflacyjnych hitów marca A.D. 2026 otwierają „paliwa płynne” ze wzrostem o blisko 40% w skali roku. Ale już drugie miejsce może być niespodzianką – uplasowały się tam… owoce jagodowe świeże – droższe o 25,2% niż przed rokiem. Podium uzupełniły „pozostałe wyroby tytoniowe”, droższe o prawie 23% za sprawą obłożenia wysoką akcyzą jednorazowych e-papierosów.
| Inflacyjne hity marca 2026 | ||||
|---|---|---|---|---|
| WYSZCZEGÓLNIENIE | ZMIANA CEN WZGLĘDEM 03 2025 | 03 2026 | ||
| 03 2025=100 | 12 2025=100 | 02 2026=100 | ||
| Paliwa płynne | 39,3% | 139,3 | 151,0 | 142,6 |
| Owoce jagodowe, świeże | 25,2% | 125,2 | 118,3 | 99,5 |
| Pozostałe wyroby tytoniowe | 22,9% | 122,9 | 108,2 | 104,2 |
| Prywatne ubezpieczenie zdrowotne | 20,7% | 120,7 | 100,5 | 100,6 |
| Paliwo drzewne, w tym pellety i brykiety | 20,4% | 120,4 | 113,3 | 98,9 |
| Ogórki, świeże lub schłodzone | 19,4% | 119,4 | 108,7 | 83,8 |
| Mięso wołowe i cielęce | 19,3% | 119,3 | 101,7 | 100,0 |
| Papierosy | 18,9% | 118,9 | 107,6 | 102,1 |
| Pozostałe warzywa owocowe, świeże lub schłodzone | 17,0% | 117,0 | 127,0 | 85,7 |
| Nauka jazdy, egzaminy na prawo jazdy, licencje, badania techniczne pojazdów | 16,9% | 116,9 | 102,4 | 100,8 |
| Olej napędowy | 16,4% | 116,4 | 116,5 | 121,4 |
| Cygara | 16,3% | 116,3 | 105,0 | 102,1 |
| Nośniki do nagrywania | 15,0% | 115,0 | 110,0 | 103,1 |
| Czekolada | 14,7% | 114,7 | 101,6 | 99,9 |
| Czekolada, kakao i artykuły żywnościowe na bazie kakao | 14,6% | 114,6 | 101,7 | 99,9 |
| Pozostałe owoce pestkowe i owoce ziarnkowe, świeże | 14,2% | 114,2 | 106,2 | 101,7 |
| Warzywa strączkowe, świeże lub schłodzone | 13,0% | 113,0 | 106,3 | 101,1 |
| Biżuteria i zegarki | 13,0% | 113,0 | 108,1 | 103,1 |
| Energia elektryczna | 12,9% | 112,9 | 104,2 | 100,0 |
| Biżuteria i zegarki | 12,9% | 112,9 | 107,9 | 103,0 |
| Pozostałe owoce, świeże | 12,2% | 112,2 | 109,9 | 100,0 |
| Pozostały duży sprzęt gospodarstwa domowego | 12,0% | 112,0 | 104,2 | 94,3 |
| Pozostałe usługi związane z eksploatacją prywatnych środków transportu | 11,8% | 111,8 | 102,9 | 100,8 |
| Transport pasażerski morski i śródlądowy | 11,8% | 111,8 | 81,6 | 95,8 |
| Długoterminowa opieka szpitalna | 11,7% | 111,7 | 108,8 | 108,5 |
| Turystyka zorganizowana za granicą | 11,7% | 111,7 | 109,0 | 98,6 |
| Naprawa i wypożyczanie biżuterii, zegarów i zegarków | 11,5% | 111,5 | 104,4 | 101,7 |
| Margaryna i podobne przetwory | 11,4% | 111,4 | 105,2 | 102,2 |
| Kakao i artykuły żywnościowe na bazie kakao | 11,4% | 111,4 | 103,4 | 99,6 |
| Ryby, suszone, solone, w solance lub wędzone | 11,1% | 111,1 | 104,0 | 101,4 |
| Opłata za abonament radiowo-telewizyjny | 10,5% | 110,5 | 110,5 | 100,0 |
| Warzywa owocowe, świeże lub schłodzone | 10,2% | 110,2 | 119,7 | 96,9 |
| Kawa i substytuty kawy | 10,0% | 110,0 | 100,3 | 99,8 |
| Źródło: Główny Urząd Statystyczny | ||||
Bardzo mocno – bo o przeszło 20% - podrożały prywatne ubezpieczenia zdrowotne, co jest skutkiem coraz wyższych stawek naliczanych przez lekarzy i pozostały personel medyczny. Także o ponad 20% podrożało paliwo drzewne, w tym pellety i brykiety. Zaskoczeniem może być natomiast niemal 20-procentowy wzrost cen ogórków (świeżych lub schłodzonych). W podobnym stopniu podrożała wołowina i cielęcina. Prawie +19% na liczniku mają też papierosy, gdzie też kłania się potężna podwyżka podatku akcyzowego.
Galopująca inflacja objęła też ceny pozostałych owoców (+17%) czy kursów na prawo jazdy i badań technicznych pojazdów. Do tego o ponad 16% więcej trzeba było płacić za olej napędowy, a za cygara o 16,3% więcej niż przed rokiem. W tym akapicie polska inflacja ma wyraźnie męski i dyskryminujący charakter. „Na osłodę” czekolada i kakao podrożały w sklepach o blisko 15%, chociaż giełdowe ceny kakao przez poprzednie 12 miesięcy spadły o ponad połowę (po tym jak w latach 2023-24 wzrosły dziesięciokrotnie!).
W drugiej dziesiątce inflacyjnej listy przebojów znajdziemy m.in. nośniki do nagrywania (+15%), owoce pestkowe (+14,2%), warzywa strączkowe (13%), energię elektryczną (12,9%) oraz biżuterię i zegarki (to zapewne pochodna silnego wzrostu cen złota i srebra przez poprzednie 12 miesięcy). Pomimo narzekań producentów na zjawiska deflacyjne okazało się, że „duży sprzęt agd) przez poprzednie 12 miesięcy podrożał o 12% (i już o 4% tylko w 2026 roku). O ponad 10% droższe niż przed rokiem były też m.in. ryby, abonament rtv, kawa, margaryna, usługi zergarmistrzowskie, turystyka zorganizowana za granicą czy długoterminowe opieka szpitalna. Tuż poniżej progu +10% znalazły się za to jaja (+9,6% rdr).
Deflacyjna 88 cieszy oko konsumenta
Drugą stroną inflacyjnego medalu jest bardzo długa (obejmująca 88 pozycji) i ciesząca oko konsumenta lista dóbr, które okazały się tańsze niż w marcu 2025 roku. Według obliczeń gusowskich statystyków najbardziej potaniały ziemniaki, bo aż o 25% rdr. Niewiele mniej „warzywa bulwiaste” (-24,5% rdr) oraz masło (-21,9%).
Wśród co bardziej interesujących deflacyjnych hitów znalazły się m.in.: sprzęt fotograficzny (-16,8% rdr), cukier (-14,4%), gaz ziemny sieciowy (-11,3%), kapusta (-8,6%), samochody osobowe (-7%), meble ogrodowe (-5,2%), wieprzowina (-5%) oraz komputery, laptopy i tablety (-3,9%). Nieco tańsze niż przed rokiem były też banany, szparagi, rowery, mąka pszenna, sprzęt i narzędzia silnikowe czy meble domowe.
Powyższa lista może i nie brzmi zbyt poważnie, ale bardzo dobrze się stało, że GUS zaczął publikować bardzo obszerne i szczegółowe dane dotyczące zmian cen konkretnych dóbr konsumpcyjnych, a nie tylko samych ich kategorii. Taka informacja w mojej ocenie zwiększa wiarygodność statystyk CPI i pozwala obalać popularne mity i już dość leciwe żarciki (np. nie znajdziecie tam lokomotyw).
Warto przy tym wiedzieć, że nie istnieje coś takiego jak obiektywne tempo inflacji, czy też „poziom cen” w gospodarce. Ze względu na zróżnicowanie koszyka zakupowego każdy konsument ma własną, indywidualną stopę inflacji. Nie jest możliwe zmierzenie tempa utraty siły nabywczej pieniądza dla każdego z osobna. Można co najwyżej próbować uśredniać to zjawisko poprzez budowę przeciętnego koszyka inflacyjnego, co usiłuje robić GUS czy inne urzędy statystyczne.
