Epidemia czy ucieczki przed wypowiedzeniem na L4? Grudniowy wystrzał chorych w ZUS

Liczba ubezpieczonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, mimo pandemii i załamania w czerwcu i lipcu, na koniec 2020 r. została na poziomie zbliżonym do roku poprzedniego. Znacznie częściej Polacy korzystali ze zwolnień lekarskich i zasiłków opiekuńczych, przy czym w grudniu nastąpił prawdziwy wystrzał tych pierwszych.

Liczba osób posiadających ubezpieczenie zdrowotne w ZUS na koniec 2020 roku wyniosła 16 680,1 tys., natomiast w grudniu 2019 roku takich osób było 16 718,3 tys.

Miesiącem, podobnie jak rok temu, w którym była najniższa liczba ubezpieczonych był wrzesień, odbicie odnotowano dopiero w grudniu, kiedy to liczba osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym sięgnęła 16,6 mln.

Jeśli chodzi o absencję chorobową, to kwota wypłat z tego tytułu w 2020 r. wyniosła 22,9 mld zł w porównaniu do 19,7 mld zł w 2019 roku. Najwięcej dni na zwolnieniu spędziliśmy w grudniu 2020 roku – 28,3 mln. Jest to o tyle zastanawiające, że szczyt nowych przypadków zachorowań na koronawirusa, według oficjalnych danych, notowany był w listopadzie, a w grudniu fala zachorowań już opadała. Może więc mieliśmy do czynienia z ucieczką na L4, przed spodziewanym na koniec roku wypowiedzeniem lub zakończeniem umowy na czas określony? Tym bardziej, że styczeń przyniósł pierwszy od wielu miesięcy spadek zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw.

Pandemię widać natomiast jak na dłoni, przyglądając się danym dotyczącym zasiłków opiekuńczych. W okresie od stycznia do grudnia liczba dni zasiłkowych wyniosła 43,2 mln, co przeniosło się na łączną kwotę wypłat wynoszącą – 3,7 mld zł.

W 2019 roku suma dni od stycznia do grudnia zasiłków opiekuńczych wyniosła 11,55 mln, a kwota wypłat wyniosła 1,07 mld zł.

Zmiany w zasiłkach chorobowych

Jak pisaliśmy na łamach Bankier.pl, rząd pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych, które mają ukrócić proceder ucieczek na L4 przed wypowiedzeniem. Zaproponowano skrócenie okresu możliwości pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia o połowę, czyli do 91 dni z dotychczasowych 182 dni. Limit nie będzie obowiązywał podczas niezdolności do pracy wynikającej z ciąży i w przypadku gruźlicy – tu okres zasiłkowy będzie wynosił jak obecnie 270 dni.

Nowe regulacje będą wymagać również przynajmniej 60-dniowego okresu przerwy w zwolnieniu lekarskim, aby odnowić prawo do kolejnego pół roku płatnej absencji.

Co więcej, nowe przepisy będą wymagać przynajmniej 60-dniowego okresu przerwy w zwolnieniu lekarskim, aby odnowić sobie prawo do kolejnego pół roku płatnej absencji od pracy. Co to oznacza? Po 182 dniach konieczna będzie przerwa w następnym zwolnieniu lekarskim wynosząca 60 dni. I dopiero po ich upływie chory będzie mógł starać o ponowne L4.

Jak te przepisy komentują prawnicy? - Proponowane zmiany są niewątpliwie korzystne dla pracodawców i dla ZUS-u, bowiem z jednej strony pozwolą na ograniczenie ewentualnych nadużyć, z drugiej strony jednak będą niekorzystne dla pracowników. Mogą prowadzić bowiem do dyskryminacji osób, które faktycznie często chorują lub które po okresie trwania choroby doświadczą kolejnego zdarzenia, w którym konieczne będzie zwolnienie chorobowe i nie będą mogły z niego skorzystać, gdyż nie zdążą przepracować 60 dni – mówi Ewelina Wolny, adwokat.

Kontrole zwolnień lekarskich

Jak podaj Zakład Ubezpieczeń Społecznych w IV kwartale 2020 roku instytucja przeprowadziła 78,0 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy, co w konsekwencji skutkowało wydaniem 3,2 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. Kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków osiągnęła 3,4 mln zł. Z kolei z tytułu ograniczenia wymiaru zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia obniżono wypłaty o 62,3 mln zł, co dotyczyło 53 tys. osób.

Łącznie kwota obniżonych i cofniętych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w IV kwartale 2020 r. wyniosła 65,7 mln zł, a w okresie I-XII 2020 r. – 226 mln zł.

Źródło: