Ekoprojektowanie i gospodarka obiegu zamkniętego. Na to UE rozdaje "lekką ręką"

2022-06-23 06:00
publikacja
2022-06-23 06:00
Ekoprojektowanie i gospodarka obiegu zamkniętego. Na to UE rozdaje "lekką ręką"
Ekoprojektowanie i gospodarka obiegu zamkniętego. Na to UE rozdaje "lekką ręką"
fot. zedspider/ Volodymyr_Shtun/ Siwakorn TH / / Shutterstock

Wielokrotnego użytku, niezawodne, łatwe w utrzymaniu, naprawie, a na końcu w recyclingu - to cechy produktów, które obecnie święcą triumfy w Unii Europejskiej. Na ich projektowanie oraz przestawienie się na gospodarkę obiegu zamkniętego Bruksela nie będzie żałowała pieniędzy. Co zrobić, by je pozyskać?

Ekoprojektowanie i gospodarka obiegu zamkniętego to dwie strony tej samej unijnej monety, dzięki której konsumenci otrzymają produkt trwalsze, a po ich zużyciu - łatwe w recyclingu. Jak się okazuje, nie tylko są przyjaźniejsze dla środowiska, to jeszcze ze swoim niebanalnym designem i atrakcyjną ceną, stanowią konkurencję dla tych, wytwarzanych tradycyjnie. 

Ekoprodukty zrobione energooszczędnie

Obowiązuje zasada, że jeśli firma chciała wydać unijne pieniądze na innowacje, to powinna przede wszystkim celować w prace B+R. Wyjątek stanowi nowoczesne wzornictwo.

Sprawdź co przygotowaliśmy na Dzień funduszy europejskich w Bankier.pl (fot. Dorota Ziółkowska / Bankier.pl)

Bruksela swoją ofertę w tym zakresie skierowała dla firm objętych zasięgiem programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (jego zasięg terytorialny obejmuje pięć województw Polski Wschodniej plus mazowieckie, ale z wyłączeniem Warszawy i otaczających ją powiatów). Firmy otrzymują dotacje na doradztwo eksperckie, pracę projektantów (także artystów np. z Akademii Sztuk Pięknych), a także wdrożenie nowej strategii wzorniczej poprzez budowę nowej linii produkcyjnej choćby dla prototypu. Teraz nowością będzie dodatkowy wymóg - produkty lub usługi mają być zgodne z zasadą ekoprojektowania, która nie powinna stanowić problemu, jeśli w jest możliwość objęcia dotacją wspomnianych wyżej rad profesjonalistów. 

Ekoprojektowanie, czyli co...

To holistyczne podejście do produktu, w oparciu o jak najmniejszy jego wpływ na środowisko od produkcji poprzez używanie po "wyrzucenie". 

Składa się na nie kilka cech:

  • produkując wybór materiałów mniej szkodliwych dla środowiska, w tym oczywiście szczególne miejsce zajmują surowce odnawialne i recyklingowane,
  • wydłużenie żywotności produktu poprzez użycie twardszych materiałów, ale i udostępnienie części zamiennych,
  • uproszczenie konstrukcji, by użyć jak najmniej elementów scalających, co ogranicza np. ilość kleju,
  • jednorodne materiały w myśl zasady, że im prostsza konstrukcja, tym łatwiej ją przetransportować, naprawić i w końcu recyklingować,
  • zastosowanie opakowań wielokrotnego użytku, tj. pudełka czy słoiki.

Z Funduszy Europejskich przeznaczonych na wsparcie wzornictwa jako sposobu na innowacje skorzystało już szereg polskich firm. W ich projektach można odnaleźć element ekoprojektowania lub inspiracje pokazujące jak wpleść ekoprojektowanie w proces wdrożenia nowego wzornictwa. Wśród nich znajdziemy takie przykłady jak:

  • Danpol, zakład produkujący meble otrzymał 1,7 mln zł dofinansowania projektu wartego 1,7 mln zł. Dzięki funduszom unijnym fabryka wdrożyła zalecenia i rekomendacje wynikające z audytu odnośnie strategii wzorniczej. Produktem finalnym są meble z serii ROO przeznaczone dla dzieci, a wykonane są z litego drewna i pokryte tylko bezpiecznymi farbami i lakierami;
  • Ekolę, która na nową linię wzorniczą składającą się z trzech drewnianych umywalek dopasowanych do różnych odbiorców pod kątem cenowym, otrzymała 747 tys. zł (całość projektu warta 1,3 mln zł). Dzięki tym pieniądzom udało się wdrożyć nową linię produkcyjną, a w konsekwencji zwiększenia zatrudnienia, nawiązania współpracy z producentami i ekskluzywnymi salonami łazienkowymi oraz rozwinięto kanały sprzedaży internetowej;
  • Ligatura, firma poligraficzno - introligatorska, na projekt o wartości 1,8 mln zł otrzymał kwotę 973 tys. zł na wdrożenie na rynek w wyniku opracowanego projektu wzorniczego, nowych wzorów i kształtów klocków konstrukcyjnych do samodzielnego złożenia, a wykonanych z ekologicznej tektury metodą tzw. odwróconej płaszczyzny. 

To jednak nie koniec. W marcu Komisja Europejska zaproponowała nowy pakiet rozporządzeń określany jako" Europejski Zielony Ład". Niebawem normą staną się produkty zrównoważone. Nic dziwnego - raporty Komisji Europejskiej wskazują, że ekoprojektowanie ma w 80 proc. wpływ na oddziaływanie na środowisko przez dany produkt. Oprócz spełnienia więc takich warunków jak trwałość, niezawodność, wielokrotnego użytku i recyclingu, teraz jeszcze na producentów spadnie obowiązek informowania konsumentów na remat wpływu sprzedawanego towaru na nasze otoczenie. Każdy przedmiot będzie wyposażony w Cyfrowy Paszport Produktu. Dzięki nim usprawniony zostanie łańcuch napraw czy recycling oraz śledzenie substancji składowych budzących "ekologiczne obawy". Są to oczywiście na razie propozycje, jednak po nich doskonale widać, w jakim kierunku zmierza Unia Europejska. 

Gospodarka Obiegu Zamkniętego, czyli o wykorzystaniu surowców

To, obok zastosowania ekoprojektowania we wzornictwie przemysłowym, drugi filar "Zielonego Ładu". W skrócie jest to takie zarządzanie surowcami i odpadami, by jak najmniej z nich "stracić". Opakowanie, butelki, tworzywa sztuczne, szkło, spodnie, bluzy czy nawet panele fotowoltaiczne można ponownie użyć do produkcji nowych rzeczy po odpowiednim przetworzeniu. GOZ opiera się w znacznej mierze na recyclingu i upcyklingu. I tutaj najbardziej szalone, na pierwszy rzut oka, pomysły otrzymują finansowanie i są realizowane. 

Dzień funduszy europejskich w Bankier.pl to także:

Jedna z włoskich firm postanowiła przyjrzeć się rynkowi butów narciarskich. Jak się okazało, wielu amatorów zimowego szaleństwa wymieniało je niemal co sezon, tworząc wręcz osobne wysypiska sprzęt. Oszacowano, że w samej UE około 600 tys. narciarzy kupuje co roku nowe buty, co skutkuje wyrzuceniem 2 tys. ton termoplastycznego poliuretanu i polipropylenu, 300 ton metali i 600 ton spienionych tworzyw sztucznych, tworzących np. wkłady. LIFE RecycleYourBoots postanowiło wykorzystać te "odpady" ponownie. Unijne fundusze pozwoliły stworzyć międzybranżowy system odzyskiwania, oddzielania i recyclingu sprzętu narciarskiego we Włoszech, Austrii, Francji i Niemczech. 

Inna włoska firma postanowiła wykorzystać zużyte opony do produkcji asfaltu. Obliczono, że w Europie wyrzuca się co roku 3,2 mln opon rocznie. Ponad połowa jest spalana. ECOMOBI wpadło na pomysł, by wykorzystać gumę, tworząc asfalt o nawet lepszych parametrach niż ten tradycyjny. Okazało się, m.in. po testach na drogach, że jest trwalszy, a dodatkowo bardziej redukuje hałas, a produkuje się go przy niższym wykorzystaniu energii, a co za tym idzie niższym kosztem. 

Wprowadzenie w życie idei Gospodarki Obiegu Zamkniętego stara się więc, co pokazują przykłady, zmaksymalizować liczbę produktów wytworzonych z surowców, redukując jednocześnie ilość odpadów nieprzetwarzanych, które zaśmiecają nasze środowisko, bądź też są niszczone poprzez spalanie. Tak czy siak, pozbycie się ich nie jest łatwe. Zwiększenie wykorzystywania surowców pochodzących z recyclingu w praktyce zmniejsza liczbę rzeczy trafiających do kosza "zmieszanego". 

Dotacje na GOZ zaplanowane w Programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej (FEPW) to nie tylko pieniądze na doradztwo, a także na wdrożenie zaproponowanych rozwiązań. Na wstępie rady ekspertów mają wesprzeć firmę w zaplanowaniu i przygotowaniu całego procesu tak, by wdrożenie przebiegło jak najlepiej. Fundusze unijne na rozwiązania z zakresu GOZ są dostępnie nie tylko dla firm prowadzących działalność w makroregionie objętym FEPW. GOZ to jedna z tzw. KIS, czyli Krajowych Inteligentnych Specjalizacji, a więc obszarów określonych jako kluczowe dla rozwoju polskiej gospodarki. To oznacza, że projekty z tego zakresu będą mogły być dofinansowane w ramach programu dla rozwoju innowacyjności polskiej gospodarki tj. program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. Jest w nim zarezerwowane aż 4 mld euro na wprowadzenie innowacji w firmach. Poza tym do GOZ przywiązuje się na tyle dużą wagę, że w "nowym rozdaniu" funduszy europejskich możemy spodziewać się zarezerwowanych tylko dla niej konkursów w ramach programu FENG. Dlatego też warto się tymi rozwiązaniami zainteresować. 

aw

fot. Materiał Partnera / 
Źródło:
Tematy

Powiązane: Dzień specjalny w Bankier.pl

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki