Depozytariusze funduszy inwestycyjnych wyraźnie trafili na celownik Komisji Nadzoru Finansowego. ING Bank Śląski jest drugą instytucją ukaraną w ostatnim czasie przez KNF. Miesiąc wcześniej bardzo dużą karę otrzymał Raiffeisen Bank Polska. A w mBanku trwa kontrola KNF, która także ma dotyczyć roli banku, jako depozytariusza.
Najświeższa kara dla ING Banku Śląskiego wyniosła 0,5 mln zł. W porównaniu do w sumie 5,9 mln kar dla Raiffaisena nie jest to dużo, ale bardzo interesujące są powody, dla których ING kary otrzymał. „ING dopuścił do konwersji jednostek funduszu Inventum Premium na inne fundusze TFI, mimo iż wiedział, że za konwersją nie nastąpi przepływ gotówki” – tłumaczy Grzegorz Raupuk, zarządzający aktywami w Dom Maklerski RDM Wealth Management, we wpisie w portalu LinkedIn. „Już wtedy Inventum Premium nie obsługiwał umorzeń (nie wypacał klientom pieniędzy – przyp. red.). ING pozwolił więc na to, by ‘sprytniejsi’ mogli zamienić jednostki niepłynnego Premium na inne fundusze i odzyskać z nich pieniądze. Dzięki takiemu mechanizmowi paru klientów ‘oszukało’ system. To zdarzenie stało prawdopodobnie za narzuceniem przez KNF zmian w konwersjach funduszy” – pisze dalej Raupuk. Do sytuacji tej doszło w drugiej połowie 2014 roku, na krótko przed odebraniem przez KNF licencji Inventum TFI (wcześniej Idea TFI) na zarządzanie funduszami inwestycyjnymi.
„Ze sprawozdań Inventum Premium na dzień otwarcia likwidacji wynika, że niespłacone zobowiązania z tytułu umorzeń wynosiły 51,6 mln zł, w tym 5,5 mln zł z tytułu konwersji. Kara dla ING, jak rozumiem jest właśnie za te 5,5 mln zł. Analizując dalsze sprawozdania z likwidacji zauważamy, że ING dokonało przelewu tych 5,5 mln zł z Inventum Premium do innych funduszy. Realizując ten przelew ING postawiło w uprzywilejowanej pozycji ‘sprytnych’ klientów, a skrzywdziło tych, którzy umorzyli jednostki Inventum Premium i czekają na spłatę zobowiązań od likwidowanego funduszu” – tłumaczy dalej Raupuk.
„Koszmar klientów Inventum TFI” opisywał potem Dawid Tokarz w „Pulsie Biznesu”. Okazało się, że po tym, jak KNF wrócił uwagę takie działania i wydał inne wytyczne, ING zwrócił się do 12 klientów TFI Inventum, którym udało się wypłacić pieniądze, i zażądał ich zwrotu. Chodziło o 5,5 mln zł, którymi bank chciał zasilić fundusz wypłat dla wszystkich klientów upadłego TFI. Jak na razie cała historia nie znalazła finału. ING Bank Śląski już 4 rok jest likwidatorem i wciąż nie rozliczył się z właścicielami kilku tysięcy rejestrów funduszy Inventum. Niektórzy klienci Inventum procesują się z ING o straty na funduszach.
„Obecna decyzja i ta sprzed miesiąca wobec Raiffeisena to decyzje przełomowe i według mojej wiedzy pierwsze, które mówią wprost, że zadaniem depozytariusza nie jest tylko czysto matematyczna weryfikacja zapisów rachunkowych funduszy” – komentuje dla „Pulsu Biznesu” Marcin Zdanowski ze spółki Crystal Ventures, która procesuje się z ING o straty na funduszach Inventum.
Wspomniany już Raiffaisen, prócz kar z ustawy o funduszach inwestycyjnych, został ukarany przez KNF znacznie wyższą karą, w wysokości 50 mln zł, z ustawy prawo bankowe – informował niedawno „Dziennik Gazeta Prawna”. Business Insider Polska donosił natomiast, że KNF rozpoczęła kontrolę w mBanku. Nadzór nie ujawnił czego dotyczy kontrola, ale z informacji BIP wynika, że może ona mieć związek z działalnością banku jako depozytariusza.
Wygląda na to, że KNF jest w ciągu ostatnich 12 miesięcy szczególnie aktywny, jeśli chodzi o nakładanie kar na nadzorowane podmioty. Dwie siedmiocyfrowe kary otrzymało PZU (w październiku 2017 – 2,3 mln zł i marcu 2018 – 1,7 mln zł) za opóźnienia w przyznaniu i wypłacie odszkodowań. X-Trade Brokers 18 września 2018 roku, za świadczenie usług maklerskich "bez uwzględnienia najlepiej pojętego interesu klienta", ukarana została rekordową kwotą 9,9 mln zł. W sumie zatem 4 z 10 najwyższych kar historii, KNF nałożył w ciągu ostatnich 12 miesięcy kalendarzowych. Więcej na ten temat w artykule Adama Torchały pt. „Najwyższe kary w historii Komisji Nadzoru Finansowego”.
MD
