Najwyższe kary w historii Komisji Nadzoru Finansowego

Nałożona wczoraj na X-Trade Brokers kara była rekordową, ale nie pierwszą, która przekroczyła poziom 1 mln zł. Oto te najwyższe.

W swojej 12-letniej historii Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła 629 kar. Pierwsza została ogłoszona 13 października 2006 roku i dotyczyła nieprawidłowości w prowadzeniu działalności maklerskiej przez CDM Pekao. Sięgnęła ona 40 tysięcy złotych. Rozpiętość późniejszych kar jest jednak spora, są bowiem takie sięgające kilku milionów, ale są i upomnienia z karą na poziomie 150 zł. 

Komisja w swojej historii karała nie tylko spółki, banki, TFI, domy maklerskie czy firmy związane z rynkiem płatniczym. Czasem kara wędrowała wprost do właściciela bądź prezesa spółki. Najwyższą tego typu karę zapłacił Marek Bogusław Pawlikowski. Napomnienie dotyczyło niedotrzymania obowiązków informacyjnych związanych ze zmianą stanu posiadania akcji spółki Devoran (obecnie groszowiec z rynku NewConnect). Kara nałożona została całkiem niedawno, bo w sierpniu 2018 roku, i sięgnęła 900 tysięcy złotych.

Najwyższe kary w historii KNF
Ukarany Kwota kary (w mln zł)
X-Trade Brokers SA 9,90
Dom Inwestycyjny Platinum Capital SA 5,72
Platinum Prestige Capital SA 5,60
Raiffeisen Bank Polska SA 5,00
FinCrea Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. 5,00
Dom Maklerski IDM SA 4,00
Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA 2,30
Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA 1,70
Benefia Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie SA* 1,50
Compensa Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie SA 1,10
MNI SA 1,00
Idea Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA 1,00
GEM Global Yield Fund Limited 1,00
CMS SA 1,00
Źródło: KNF *uchylono

Siedmiocyfrowe kary dotyczyły już jednak tylko osób prawnych, a nie fizycznych. Równo milion złotych zapłacić musiały cztery podmioty: MNI SA (brak wezwania, mimo przekroczenia progu 33 proc. w akcjonariacie Hyperiona), Idea Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA (kara za 9 naruszeń przepisów), GEM Global Yield Fund Limited (niezawiadomienie w ustawowym terminie spółki i KNF o piętnastu przypadkach zmiany stanu posiadania akcji Ideon SA) oraz CMS SA (również za niezawiadomienie w ustawowym terminie spółki i KNF o piętnastu przypadkach zmiany stanu posiadania akcji Centrozapu, czyli obecnego Ideonu).

Ubezpieczyciele "dbający" o klienta

Kary powyżej 1 mln zł KNF nakładała dokładnie 10-krotnie, dotyczyły one jednak dziewięciu podmiotów. Dwukrotnie powyżej miliona karany był bowiem PZU. Najpierw w październiku 2017 roku ubezpieczyciel dostał 2,3 mln zł za opóźnienia w przyznaniu i wypłacie odszkodowania. Kolejna kara to marzec 2018 roku, dotyczyła ona naruszenia tego samego artykułu. Tym razem PZU musiał zapłacić 1,7 mln zł. A to nie jedyna tegoroczna kara dla PZU, w maju - z tego samego powodu - spółka została ukarana 750 tysiącami złotych.

Lista kar KNF nie stanowi najlepszej reklamy największego polskiego ubezpieczyciela, warto jednak zauważyć, że karany był nie tylko PZU. Za opóźnienia w przyznawaniu odszkodowań karane były także innych przedstawicieli branży. Tylko w 2018 roku KNF nałożyła z tego tytułu 11 kar. Dotyczyły one towarzystw: Pocztowe, InterRisk, Gothaer (dwukrotnie), Generali (trzykrotnie), AVIVA oraz Warta. Jak widać problemy z wypłatami odszkodowań są prawdziwą plagą wśród firm ubezpieczeniowych.

Podejrzane inwestycje Benefii

W historii KNF ponad milionową karę dostało także inne towarzystwo ubezpieczeń: Compensa. Miało to miejsce w kwietniu 2017 roku, Compensa musiała zapłacić 1,1 mln zł za naruszenie w kwestii polityki inwestycyjnej. - Benefia TUnŻ inwestowała w obligacje i akcje podmiotów powiązanych osobowo i kapitałowo, o niskim kapitale zakładowym, które powstały i wyemitowały obligacje w krótkim czasie przed dokonaniem inwestycji i brak było wiarygodnych analiz ich sytuacji finansowej. Niejednokrotnie nabywano wszystkie wyemitowane przez dany podmiot papiery wartościowe - tłumaczyła wówczas KNF.

Sama Benefia, której następcą prawnym jest Compensa, sowitą karę dostała także wcześniej. Miało to miejsce w 2014 roku, kara dotyczyła zaś tego samego przewinienia co te ukarane w 2017 roku. Benefia została zobowiązana do zapłacenia 1,5 mln zł, KNF później uchyliła jednak karę.

Mocna jesień KNF

Obfita w kary była jesień 2013 roku, wówczas przyznane zostały bowiem aż trzy siedmiocyfrowe kary. Najniższą, choć sięgającą aż 4 mln zł, otrzymał Dom Maklerski IDM SA. Kara została za naruszenie poprzez utrzymywanie w okresie od dnia 31 grudnia 2011 r. do dnia 17 lipca 2012 r. skonsolidowanych kapitałów nadzorowanych na poziomie niższym niż poziom skonsolidowanego kapitału wewnętrznego. Mówiąc prościej IDM nie miał odpowiednio wysokich środków, które prawnie były wymagane do zabezpieczenia wkładów klientów. Warto dodać, że w 2014 roku sąd ogłosił upadłość IDM.

5,63 mln zł zapłacić musiało Platinum Prestige Capital SA. Kara została nałożona za trzydziestojednokrotne naruszenie obowiązków informacyjnych związanych ze znacznymi pakietami akcji spółki PSW Capital SA. Udział PPC w akcjonariacie PSW przekraczał momentami 75 proc., informacje o tym nie były jednak przekazywane na rynek.

To nie był jednak rekord. Aż czterdziestokrotne obowiązki informacyjne związane ze znacznymi pakietami naruszał Dom Inwestycyjny Platinum Capital SA. Ponowne pojawienie się "platyny" w nazwie nie jest przypadkowe, przewinienia dotyczyły bowiem tej samej spółki, czyli PSW Capital SA. Z racji większej liczby naruszeń wyższa była i kara. Sięgnęła 5,72 mln zł. Do czasu ukarania XTB był to rekord, jeżeli chodzi o kary nałożone przez KNF.

Wysokie kary A.D. 2018

W wysokie kary obfituje także bieżący rok. Wspominaliśmy już o PZU, który musiał zapłacić 1,7 mln zł, wspominaliśmy także o X-Trade Brokers, które 18 września 2018 roku otrzymało rekordową karę. Spółka za świadczenie usług maklerskich "bez uwzględnienia najlepiej pojętego interesu klienta" ukarana została kwotą 9,9 mln zł. - XTB stosował w systemach transakcyjnych niesymetryczne ustawienie parametru deviation, wprowadzając ograniczenie odchylenia ceny z chwili złożenia zlecenia od ceny z momentu realizacji zlecenia, w przypadku zmiany ceny kierunkowo korzystnej dla klienta, natomiast pozostawił bez ograniczeń odchylenie ceny ze zlecenia od ceny z momentu realizacji zlecenia, w przypadku zmiany ceny danego waloru na niekorzyść klienta - tłumaczył KNF. 

Siedmiocyfrową kwotę zapłacić musiał jednak także Raiffeisen Bank Polska SA, który ukarany został cztery dni przed XTB. Bank naruszył przepisy dotyczące funduszy, litania przewin Raiffeisena jest jednak na tyle długa, że ciężko przytoczyć całą w tym artykule. Przeczytać o nich szerzej można w tekście pt. "KNF nakłada kary na Raiffeisen". Kary, bowiem nie była to jedna kara. Ta najwyższa mówiła o 5 mln zł. Jednocześnie pojawiły się jednak także trzy inne, które dodawały do tej sumy 1,4 mln zł.

Sprawa Raiffeisena pokazuje pewien problem ze statystyką kar. Kary nakładane przez KNF czasem bywają dzielone, czasem nie. Czasem karę dostają członkowie zarządu/właściciele, czasem spółki. Na liście są także recydywiści, którzy dostali kilka kar i ich suma również przekracza próg 1 mln zł. Tak było np. z PBG, Mostostalem-Export, Rafako czy Petrolinvestem. Sporządzając ranking, braliśmy jednak pod uwagę najwyższe pojedyncze kary, bez ich sumowania

Co dalej?

Lista ta oczywiście nie jest zamknięta i ciągle żyje. I mowa tu nie tylko o nowych karach, ale także i zmieniających się przepisach i trendach na rynku. Obecnie przed KNF stoi sporo wyzwań. Pierwsze i niewątpliwie obecnie najbardziej palące, to kwestia GeBacku. Machlojki finansowe, jakich dokonywała spółka, miały miejsce w obszarze nadzorowanym przez KNF i część poszkodowanych zarzuca Komisji bierność. Ta w ostatnich miesiącach uaktywniła się z kolei, publikując sprostowania, bądź ustami rzecznika bezpośrednio odpowiadając na pytania dotyczące obszaru działalności Komisji. Nieostrożność komisji zarzucają m.in. władze Altusa, który po zatrzymaniu byłych członków zarządu spółki, zanurkował na giełdzie. Wraz z nim solidne spadki zaliczyły spółki znajdujące się w portfelu TFI.

Zdecydowanie mniej medialna, jednak bardzo istotna dla samych spółek, jest kwestia nowych regulacji unijnych, które wprowadziły bardziej miękkie obowiązki dotyczące raportów bieżących, jednocześnie znacząco podwyższając kary. W Polsce to właśnie KNF ma stać na straży tych przepisów i - z racji wspomnianej miękkości definicji - to od Komisji będzie zależało, jak mocno w ramach nowych przepisów dokręci spółkom śrubę.

Kary nałożone przez KNF *Dane na 19 września
Kary nałożone przez KNF *Dane na 19 września (Bankier.pl)

Póki co rok 2018 pod względem kar wydaje się nieco zaburzać trend. 2016 i 2017 rok były rekordowe pod względem nałożonych kar, w tym jednak, choć mamy już drugą połowę września, osiągnięte zostało ledwie 44 proc. wyniku sprzed roku. Aż trzy z nich przekroczyły jednak 1 mln zł. To, w którą stronę będą zmierzały słupki na powyższym wykresie, nie zależy tylko od spółek i ich uczciwości, ale także i od sposobu, w jaki KNF poradzi sobie z opisanymi wyżej wyzwaniami.

Adam Torchała

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj
XTB -0,20% 4,89
2018-11-15 17:00:00
WIG -0,94% 56 329,01
2018-11-15 17:05:00
WIG20 -1,30% 2 202,91
2018-11-15 17:05:00
WIG30 -1,03% 2 505,60
2018-11-15 17:15:00
MWIG40 -0,13% 3 874,07
2018-11-15 17:15:00
DAX -0,55% 11 349,41
2018-11-15 17:31:00
NASDAQ 0,33% 7 159,83
2018-11-15 17:31:00
SP500 -0,07% 2 699,82
2018-11-15 17:31:00

Znajdź profil

Przejdź do strony za 5 Przejdź do strony »

Czy wiesz, że korzystasz z adblocka?
Reklamy nie są takie złe

To dzięki nim możemy udostępniać
Ci nasze treści.

Przemek Barankiewicz - Redaktor naczelny portalu Bankier.pl

Jesteśmy najważniejszym źródłem informacji dla inwestorów, a nie musisz płacić za nasze treści. To możliwe tylko dzięki wyświetlanym przez nas reklamom. Pozwól nam się dalej rozwijać i wyłącz adblocka na stronach Bankier.pl

Przemek Barankiewicz
Redaktor naczelny portalu Bankier.pl