Analiza OFE
Dziś nieco później niż zwykle prezentuję analizę tygodniową opisującą zaangażowanie na rynku akcji największych uczestników rynku, jakimi są fundusze TFI i OFE. Opóźnienie jest spowodowane tym, iż dopiero wczoraj OFE podały oficjalne komunikaty na temat swoich aktywów na koniec listopada. Chciałem zamieścić te dane w bieżącym komentarzu, aby nie czekać z tymi istotnymi informacjami cały tydzień. Mam nadzieję, że wykażą się państwo wyrozumiałością.
A teraz do konkretów.
Fundusze chyba wreszcie przystąpiły do śmielszych zakupów! Potwierdza to zarówno analiza szacunkowa jak też właśnie opublikowane dane oficjalne na temat struktury portfeli OFE według stanu na koniec listopada. W listopadzie OFE zwiększyły udział akcji w portfelu względem października o 2,46%, ale co ciekawe Nationale Nederlanden zwiększył ten udział aż o 4,4%. Kolejne ciekawe spostrzeżenie, którego dokonałem to to, że fundusze znajdujące się w czołówce tabeli pod względem wielkości swych aktywów powiększały udział akcji w listopadzie, podczas gdy fundusze mniejsze z końca tabeli z reguły udział ten zmniejszały. Czy racje w tym przypadku mają mali czy duzi? Ja jestem zdania, że rację ma ten, kto więcej może ;-) Czyli opowiedziałbym się za funduszami zwiększającymi swe zaangażowanie na rynku akcji. Jak się zaraz przekonamy nie jest to bynajmniej stan nazywany przez niektórych “oczekiwanie na odkupienie akcji”. Fundusze w większości przypadków nie mają aż tak wysokiego udziału akcji w portfelach, by nie móc już więcej dokupować. Skłaniam się wręcz do stwierdzenia niedawno postawionego przez Piotra Kuczyńskiego w dziale “rynek on-line”, że fundusze jeszcze nie są w 100% przygotowane na wielką hossę. Wygląda to tak, jakby jeszcze chciały, by ceny akcji troszkę postały w miejscu, celem ich większego dokupienia. Jednak w sytuacji, gdy konkurencja spostrzeże, że aby kupić więcej akcji, trzeba wystawiać wyższe zlecenia, to hossa może się zacząć rozkręcać... I tak to chyba właśnie w tej chwili wygląda.
No ale przejdźmy do konkretów. Nie chcę, by ktoś kiedyś zarzucił mi wodolejstwo. Najwięcej treści przekazują liczby. Jedna liczba, jeden wykres mówi więcej niż 100 stron maszynopisu mawiają matematycy :)
Tradycyjnie zacznijmy od spojrzenia na wykres prezentujący udział akcji w portfelu wyliczony dla czterech największych OFE W ciągu ostatnich kilku tygodni udział akcji w portfelu wzrósł o prawie 2,5 pkt. procentowego. Gdyby w tego typu analizach stosować AT... to moglibyśmy się dopatrzyć formacji odwróconej RGR (hehe), a to mogłoby oznaczać zapowiedź zmiany nastawienia funduszy do rynku akcji. Czyżby więc największe zakupy dopiero przed nami? Chciałbym dodać, że formacja RGR nie jest tylko i wyłącznie zarezerwowana dla wykresów kursu akcji. W moim odczuciu formacja taka jest przejawem pewnych działań ludzkich o podłożu emocjonalnym. Taki brak zdecydowania, wahania w podejmowaniu decyzji. Czyli może faktycznie OFE powoli zaczynają podejmować śmielsze decyzje? Tak to wygląda u największych tuzów naszego rynku. O tym, ze są to największe instytucje działające na naszym rynku powiedziałem już tydzień temu, gdy porównałem wielkość aktywów OFE i TFI. Chyba trzeba się coraz silniej liczyć z poczynaniami OFE.
A teraz zobaczmy jak to jest w przypadku wszystkich funduszy emerytalnych razem wziętych. I tutaj również dostrzegamy “formacje RGR” i co ciekawe z kilkoma ramionami. Obecnie tendencja wyraźnie się odwraca i udział akcji w portfelach wszystkich OFE razem wziętych zaczyna rosnąć. Lecz co ciekawe dynamika tego wzrostu jest mniejsza niż w przypadku czterech największych OFE. Być może największe fundusze zbyt mocno zredukowały wcześniej udział akcji w portfelach (zauważmy, że największe OFE miały w pewnym momencie nieco ponad 25% akcji w portfelu, podczas gdy średnia dla wszystkich spadła tylko trochę poniżej 27%) i tera postanowiły podgonić. Jeżeli tak jest, to podczas spadków cen akcji najwięksi tracili mniej, mając mniej akcji (procentowo), a teraz zwiększając ten udział na rosnącym rynku mogą osiągnąć lepsze wyniki niż małe fundusze.
Myślę, że niedługo zacznie się coraz silniejsza walka konkurencyjna pomiędzy funduszami. W końcu już za pół roku minie druga rocznica (21 maja) rozpoczęcia inwestycji przez fundusze. Zapewne w tym dniu każdy będzie chciał być tym naj :)
No to teraz spójrzmy na każdy z największych funduszy z osobna.
Najbardziej widoczny wzrost udziału akcji w portfelach zanotował tym razem oraz OFE AIG OFE Nationale Nederlanden podobny ruch zrobił tydzień wcześniej a teraz jakby trochę “odpoczął”, jednak na dużo wyższym poziomie niż kilka tygodni temu.
OFE Commercial Union. Nieco zmniejszył w tym czasie udział akcji w portfelu, ale jak widzimy jest to ciągle wyższy poziom niż kilka tygodni temu.
Ostatni z wielkich - OFE PZU również dość dynamicznie powiększył udział akcji w portfelu.
Wszystko to wskazuje, że chyba okres odpoczynku przed większymi zakupami ze strony OFE mamy już za sobą. Zresztą jak już wcześniej wskazywałem, miesiącem największych zakupów akcji dokonywanych przez fundusze jest miesiąc kończący kwartał a szczególnie kwartał ostatni – czyli grudzień. Do tej pory mieliśmy do czynienia z rozgrzewką. Prawdziwe zakupy zaczną się lada dzień.
Zobaczmy teraz jak sytuacja wygląda w przypadku TFI.
Zacznijmy od TFI Pionieer I oraz Pionieer III
Obydwa fundusze (zrównoważony i agresywny) utrzymują wysoki poziom udziału akcji w portfelach. Fundusze te oczekują silnej fali hossy.
Spójrzmy teraz na DWS I nadal z niedowierzaniem patrzy na to co się dzieje na rynku i utrzymuje raczej niski poziom udziału akcji w swym portfelu.
Agresywny DWS III rozpoczął zwiększanie zaangażowania w akcje. Być może uznał, że przespał okres stabilizacji notowań i teraz zacznie nadganiać? Zobaczymy już wkrótce.
W dalszym ciągu więc nie ma 100% zgodności wśród TFI. Pioneer zdecydowanie widzi hosse. DWS nadal nie jest zdecydowany. W przypadku największych OFE zgodność ta jest dużo większa.
A teraz długo oczekiwane dane oficjalne na temat struktury aktywów OFE na koniec listopada
OFICJALNE DANE na temat struktury aktywów w dniu 30 listopada 2000-12-08
W dniu 7 grudnia Parkiet podał rzeczywistą strukturę aktywów wszystkich OFE (ja taką strukturę szacuję co dzień) według stanu na koniec listopada. Na podstawie tych danych oraz podobnych danych według stanu na koniec października, skonstruowałem następującą tabelę Zobaczmy na kolumnę pierwszą “Zmiana wartości portfela akcji [mln PLZ]”. Wartość akcji w portfelach wszystkich OFE wzrosła o 421,07 mln, przy czym największy wzrost zanotował OFE Nationale Nederlanden – 124,59 milionów złotych oraz OFE Commercial Union – 120,57 miliona złotych. Tylko dwa fundusze (Pekao-Alliance oraz Pioneer) zanotowały nieznaczny spadek wartości aktywów. Jak widać w kolumnie szóstej, wszystkie OFE razem wzięte dokupiły w listopadzie akcji za kwotę około 316 milionów złotych, co przy wcześniejszej średniej miesięcznej na poziomie 220 milionów wskazuje na dynamiczny (ponad 50%) wzrost wielkości nowo kupionych akcji na giełdzie. Najwięcej akcji dokupił NN (ponad 91 milionów złotych) oraz CU (ponad 85 milionów złotych). Cztery fundusze sprzedały trochę akcji, ale za bardzo małe kwoty nie przekraczające łącznie 5 milionów złotych. Z ostatniej kolumny możemy natomiast odczytać, że w listopadzie ponad połowa wszystkich pieniędzy otrzymywanych w tym miesiącu od ZUS fundusze przeznaczały na kupno akcji na giełdzie. Rekordzistą pod tym względem był OFE DOM, który prawie wszystkie pieniądze przeznaczył na kupno akcji (96,96%!)
Więcej informacji można oczywiście odczytać z zaprezentowanej tabeli, ale jedno nie ulega wątpliwości. Nastał sezon zakupów akcji przez OFE.
Warto jeszcze zobaczyć jakimi kapitałami obecnie dysponują OFE (patrz Aktywa OFE) . Z danych tych wynika, że aktywa OFE wynosiły na koniec listopada już ponad 8,7 miliarda złotych, z czego w akcjach ulokowano prawie 2,5 miliarda złotych. Tyle akcji zostało ściągniętych z rynku. To olbrzymia kwota. Z danych bardziej szczegółowych (nie zawartych już w tej tabelce) wynika, że OFE posiadają lokaty bankowe (głównie krótkoterminowe) na kwotę łączna prawie 600 milionów złotych. Czy te pieniądze mogą szybko trafić na rynek akcji? Pewnie tylko część, gdyż połowa zapewne trafi na rynek papierów dłużnych.
Proponuję jeszcze spojrzeć na wykres porównujący zmianę indeksu OFE21 (którego wartość w dniu 6 grudnia 2000 wynosiła 1017,00 pkt) oraz indeksu WIG Ciekawe spostrzeżenie się nasuwa. Do chwili osiągnięcia minimum na indeksie WIG, wartość indeksu OFE 21 spadała dużo wolniej niż indeks giełdowy. Po osiągnięciu tego minimum, indeks OFE21 zaczął dynamicznie rosnąć w górę. Obecnie wartość OFE21 zyskała dużo więcej na wartości w porównaniu z zyskami WIG. To kolejny dowód, że podczas spadków cen akcji na giełdzie fundusze miały dużo mniej akcji w swych portfelach niż obecnie.
Zgodnie obietnicą zamieszczam dane historyczne wartości indeksu OFE21
Podsumowanie
Patrząc na przestrzeni lat na to co się dziej na rynku akcji w świetle tego co robią największe fundusze mogę powiedzieć jedno – grudzień będzie miesiącem silnych wzrostów na naszej giełdzie. I w tym momencie mógłbym już zakończyć, ale postaram się jednak uzasadnić tę moją tezę. Do tej pory nie było sytuacji, w której przy tak znacznym zaangażowaniu w akcje fundusze dopuściłyby do spadków cen akcji. Po prostu mają za dużo do stracenia. W chwili obecnej, gdy nie ma (jeszcze?) na parkiecie kapitału zagranicznego, siła funduszy jest kilkukrotnie większa niż siła drobnych traderów. O tym jak łatwo potrafią fundusz podtrzymać rynek nawet przy złych informacjach z zachodu już się przekonaliśmy. Teraz przyjdzie się przekonać, co potrafią one zrobić w sytuacji spokoju na giełdach zagranicznych....
Do końa grudnia, a nawet do połowy stycznia mamy więc szansę na naprawdę mocną fale wzrostu.
Jacek Maliszewski
