Nauka - Najnowsze wiadomości

Zajmująca się odpowiedzialnym korzystaniem ze sztucznej inteligencji (AI), prof. Virginia Dignum z Uniwersytetu w Umea na północy Szwecji została oskarżona o oszustwo naukowe. Badaczka miała napisać część publikacji przy pomocy AI.

Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA) ogłosiła w czwartek, że 20 października wystrzeli sondę w kierunku księżyców Marsa. Misja MMX ma na celu „pierwsze w historii ludzkości” pobranie próbek z Fobosa i dostarczenie ich na Ziemię, aby pomóc w zrozumieniu początków Układu Słonecznego.

Była pracownica ministerstwa sprawiedliwości USA Haley Van Erem podważyła twierdzenia o systemowym antysemityzmie na amerykańskich uniwersytetach Brown, Harvard i Columbia, oceniając, że prowadzone wobec uczelni dochodzenia były motywowane politycznie – poinformował „Washington Post”.

Co czwarty przyznany patent jest komercjalizowany, co oznacza, że chronione rozwiązanie jest wykorzystane gospodarczo - wynika z pilotażowego badania SGH, GUS i UPRP. Chociaż pod względem liczby patentów przodują uczelnie...

Siedem polskich uczelni znalazło się w najnowszej edycji rankingu szanghajskiego - Academic Ranking of World Universities 2026. Najwyżej sklasyfikowany został Uniwersytet Warszawski, który uplasował się w przedziale 401–500. Pierwsze miejsce rankingu, podobnie jak ub.r., zajął Harvard University.

Przedstawiciele rządu, samorządów, pomorskich uczelni wyższych oraz kluczowych spółek skarbu państwa i sektora energetycznego rozmawiali o możliwości utworzenia w szkołach nowych kierunków kształcenia oraz specjalności związanych z energetyką jądrową oraz sektorem offshore.

Oceany kryją gigantyczne zapasy litu - kluczowego surowca do produkcji baterii, akumulatorów i technologii stosowanych w lotnictwie. Jego stężenie w wodzie jest jednak tak małe, że tradycyjne filtrowanie jest całkowicie nieopłacalne. Jak donosi portal Spider’s Web, naukowcy z USA pracują nad rewolucyjnym rozwiązaniem: chcą wpuścić do oceanów roje mikroskopijnych, samobieżnych cząsteczek, które same wyłowią ten cenny pierwiastek.

Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie uruchomiła Centrum Dronów AGH (CEDR AGH), które integruje kompetencje specjalistów zajmujących się technologiami bezzałogowymi oraz wykorzystuje jedną z największych uczelnianych flot bezzałogowych statków powietrznych w Polsce.

Europejski Bank Centralny rozpoczął konsultacje społeczne dotyczące wyglądu nowej serii banknotów euro, a w jednej z propozycji - na banknocie 20 euro - widnieje wizerunek polskiej...

Chcemy wprowadzić nowy system grantów. Spółki skarbu wpłacałyby pieniądze na interesujące je badania, a ośrodki naukowe przedstawiałyby swoje oferty. Granty otrzymałyby najlepsze propozycje. To jedna z dróg na wzmocnienie relacji przedsiębiorstw i nauki – powiedział „Rzeczpospolitej” szef MNiSW Marcin Kulasek.

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego uczestniczą w międzynarodowym konsorcjum realizującym projekt finansowany przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Dotyczy on opracowania magnetometru kosmicznego przeznaczonego do precyzyjnych pomiarów ziemskiego pola magnetycznego z orbity.

Tymczasowe rozwiązanie, które zakłada, że doktoranci nie będą musieli przenosić się do innych placówek, jeśli ich macierzysta uczelnia lub instytut wypadną słabo (otrzymają kategorię B) w trwającej ewaluacji naukowej - wprowadza ustawa, którą podpisał w piątek prezydent Karol Nawrocki.

Przychody instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz osiągnęły w 2025 r. „najwyższy w historii poziom” i wyniosły blisko 1,9 mld zł – powiedział w środę na sejmowej komisji prezes SBŁ Hubert Cichocki. Grupa posłów, których przedstawicielem był Zbigniew Dolata (PiS), zarzuciła prezesowi osłabianie tej instytucji.

Położone w Chile Obserwatorium im. Very C. Rubin rozpoczyna najbardziej szczegółowy filmowy zapis Wszechświata. W inicjatywie bierze udział konsorcjum ośmiu polskich instytucji, pod przewodnictwem NCBJ. Obserwatorium jest najpotężniejszym narzędziem do badania Układu Słonecznego, jakie dotąd zbudowano.

Do 31 grudnia 2036 r. ma obowiązywać rozwiązanie przejściowe dla pracowników uczelni, zgodnie z którym odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych będzie dokonywany w wysokości kwoty odpisu w 2018 r. - zakłada projekt zmian w przepisach, który trafił we wtorek do wykazu prac rządu.

Prezydent Karol Nawrocki wręczył w piątek ponad 100 nominacji profesorskich. Nauka jest dyscypliną niewyczerpalną i wciąż otwartą; bądźcie zdolni do zaskakiwania samych siebie - zaapelował do profesorów.

Kreatywność i ambicja powinny być najważniejszymi cechami naukowca – uważa prof. Agnieszka Chacińska, pierwsza laureatka Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jej badania dotyczą poznania molekularnych procesów w komórkach, wokół mitochondriów, co może pozwolić zrozumieć przyczyny chorób neurodegeneracyjnych.

Analiza blisko tysiąca filmów na TikToku dotyczących kremów z filtrem UV wykazała, że choć zdecydowana większość z nich promuje ochronę przeciwsłoneczną, to większym zainteresowaniem cieszą się materiały dyskredytujące tego typu kosmetyki.

Około 1,4 mld zł w ciągu pięciu lat miałoby kosztować stworzenie w Polsce nowej instytucji naukowej działającej według zasad najlepszych ośrodków świata. O kulisach projektu i jego celach opowiedział PAP prof. Leszek Pacholski.