Nauka - Najnowsze wiadomości

7 tys. hektarów gruntów i 6,5 tys. budynków różnych typów - takim majątkiem dysponuje Polska Akademia Nauk, którego wartość kanclerz PAN Monika Kallista ocenia „na pewno na kilka miliardów złotych”. Pochodzi on z kilku źródeł, m.in. jeszcze z przedwojennych zapisów testamentowych na polską naukę.

Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie zdobyły ex aequo pierwsze miejsce w rankingu uczelni akademickich Perspektywy 2026. Z kolei wśród uczelni zawodowych zwyciężyła Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie.

W sieci dostępnych jest blisko 25 tys. danych uwierzytelniających użytkowników, które wyciekły z polskich uczelni, a w ich systemach wykryto 60 tys. luk - wynika z analizy przeprowadzonej przez specjalistów Grant Thornton, do której dotarła „Rzeczpospolita”.

Skład Polskiej Komisji Akredytacyjnej został odnowiony wraz z rozpoczęciem kadencji 2024-2027, a wszystkie osoby objęte zarzutami usunięto - odpowiada PKA Naczelnej Radzie Lekarskiej. Prezydium NRL domagało się wymiany składu PKA i dokonania ponownej akredytacji wszystkich uczelni medycznych.

Stu wybitnych młodych naukowców odebrało w sobotę podczas gali na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie swoje dyplomy. Jak poinformowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP), laureaci i laureatki programu START w edycji 2026 otrzymają roczne stypendium w wysokości 30 tys. zł.

Programowanie komputerów kwantowych przypomina programowanie pierwszych komputerów z lat 40. XX wieku. To obszar, który dopiero raczkuje i w porównaniu z programowaniem współczesnych klasycznych komputerów wygląda siermiężnie - opowiada prof. Wojciech Bożejko, specjalista od informatyki kwantowej.

Kontrola NIK w dwóch publicznych uczelniach lubelskich wykazała nieprawidłowości m.in. we wdrożeniu systemów informatycznych, finansowanych z środków publicznych - przekazała w piątek Najwyższa Izba Kontroli. Do prokuratury złożone zostały dwa zawiadomienia w tej sprawie.

Naukowcy z USA opracowali eksperymentalną szczepionkę, która w badaniach na myszach chroniła przed działaniem fentanylu oraz jego syntetycznych pochodnych, w tym przed nowymi narkotykami z tej grupy pojawiającymi się na czarnym rynku - informuje czasopismo „Journal of Medicinal Chemistry”.

Czerwiec to czas rekrutacji na studia. Według oficjalnych statystyk polskie uczelnie oferują w sumie około 11 tys. kierunków. Pozytywną ocenę Polskiej Komisji Akredytacyjnej, która m.in. gwarantuje, że nauczanie odbywa się według standardów europejskich, posiada niecała połowa z nich.

W poniedziałek we Wrocławiu podpisano porozumienie o utworzeniu Akademickiej Sieci Laboratoriów Wytwarzania ATMP w standardzie GMP. Sieć ma połączyć ośrodki, które już wytwarzają produkty lecznicze terapii zaawansowanej oraz jednostki przygotowujące się do uruchomienia takiej działalności.

Znane od dawna związki chemiczne, które potrafią wykrywać jony sodu, po niewielkiej modyfikacji mogą też selektywnie wychwytywać lit ze stałych mieszanin soli. Polscy chemicy pokazują, jak odzyskać niemal cały dostępny chlorek litu z próbki naśladującej odpadowe osady solne po przetwarzaniu solanek.

Nadmierne zagęszczenie populacji może negatywnie wpływać na płodność i zwiększać liczbę mutacji genetycznych - sugerują wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie „Nature Communications”.

Spożywanie żywności zawierającej powszechnie stosowane konserwanty może zwiększać ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia – wynika z badania, które publikuje czasopismo „European Heart Journal”.

Wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Andrzej Szeptycki przyznał w piątek w Brukseli, że polscy naukowcy składają relatywnie niewiele wniosków w ramach unijnego programu badawczego Horyzont Europa i otrzymują mniej niż 2 proc. unijnych środków. – Te liczby trzeba zwiększyć – powiedział.

Doktoranci nie będą musieli przenosić się do innych placówek, jeśli ich macierzysta uczelnia lub instytut wypadną słabiej (otrzymają kategorię B) w trwającej ewaluacji naukowej - przewiduje ustawa, którą bez poprawek uchwalił w piątek Sejm.

Ministrowie: obrony narodowej, finansów, nauki i cyfryzacji oraz przedstawiciele środowiska naukowego znajdą się w zespole ds. rozwoju nauki pod przewodnictwem premiera – zapowiedział w piątek szef resortu nauki Marcin Kulasek.

Klub PiS złożył w środę projekt nowelizacji zwiększający nakłady na naukę do 3 proc. PKB w ciągu ośmiu lat - poinformował poseł PiS Łukasz Schreiber. Projekt zakłada też m.in. wzrost finansowania akademików czy zwiększenie subwencji dla jednostek naukowych.

Polska ma prężnie rozwijającą się gospodarkę, jednak finansowanie nauki osiągnęło bezprecedensowo niski poziom, na naukę i szkolnictwo wyższe przeznacza się jedynie 1,1 proc. PKB. Polska powinna opracować długofalowy plan i politykę rozwoju nauki - piszą polscy naukowcy na łamach pisma Nature.

Kryzysy się zdarzają, ale nie można pozwolić, żeby rozwój uniwersytetu na tym ucierpiał – tak rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach prof. Ryszard Koziołek skomentował dla PAP wynik finansowy uczelni za poprzedni rok ze stratą netto, która wyniosła 33 mln zł, wobec prognozowanych 10 mln zł.