Nauka - Najnowsze wiadomości

Przychody instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz osiągnęły w 2025 r. „najwyższy w historii poziom” i wyniosły blisko 1,9 mld zł – powiedział w środę na sejmowej komisji prezes SBŁ Hubert Cichocki. Grupa posłów, których przedstawicielem był Zbigniew Dolata (PiS), zarzuciła prezesowi osłabianie tej instytucji.

Położone w Chile Obserwatorium im. Very C. Rubin rozpoczyna najbardziej szczegółowy filmowy zapis Wszechświata. W inicjatywie bierze udział konsorcjum ośmiu polskich instytucji, pod przewodnictwem NCBJ. Obserwatorium jest najpotężniejszym narzędziem do badania Układu Słonecznego, jakie dotąd zbudowano.

Do 31 grudnia 2036 r. ma obowiązywać rozwiązanie przejściowe dla pracowników uczelni, zgodnie z którym odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych będzie dokonywany w wysokości kwoty odpisu w 2018 r. - zakłada projekt zmian w przepisach, który trafił we wtorek do wykazu prac rządu.

Prezydent Karol Nawrocki wręczył w piątek ponad 100 nominacji profesorskich. Nauka jest dyscypliną niewyczerpalną i wciąż otwartą; bądźcie zdolni do zaskakiwania samych siebie - zaapelował do profesorów.

Kreatywność i ambicja powinny być najważniejszymi cechami naukowca – uważa prof. Agnieszka Chacińska, pierwsza laureatka Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jej badania dotyczą poznania molekularnych procesów w komórkach, wokół mitochondriów, co może pozwolić zrozumieć przyczyny chorób neurodegeneracyjnych.

Analiza blisko tysiąca filmów na TikToku dotyczących kremów z filtrem UV wykazała, że choć zdecydowana większość z nich promuje ochronę przeciwsłoneczną, to większym zainteresowaniem cieszą się materiały dyskredytujące tego typu kosmetyki.

Około 1,4 mld zł w ciągu pięciu lat miałoby kosztować stworzenie w Polsce nowej instytucji naukowej działającej według zasad najlepszych ośrodków świata. O kulisach projektu i jego celach opowiedział PAP prof. Leszek Pacholski.

7 tys. hektarów gruntów i 6,5 tys. budynków różnych typów - takim majątkiem dysponuje Polska Akademia Nauk, którego wartość kanclerz PAN Monika Kallista ocenia „na pewno na kilka miliardów złotych”. Pochodzi on z kilku źródeł, m.in. jeszcze z przedwojennych zapisów testamentowych na polską naukę.

Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie zdobyły ex aequo pierwsze miejsce w rankingu uczelni akademickich Perspektywy 2026. Z kolei wśród uczelni zawodowych zwyciężyła Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie.

W sieci dostępnych jest blisko 25 tys. danych uwierzytelniających użytkowników, które wyciekły z polskich uczelni, a w ich systemach wykryto 60 tys. luk - wynika z analizy przeprowadzonej przez specjalistów Grant Thornton, do której dotarła „Rzeczpospolita”.

Skład Polskiej Komisji Akredytacyjnej został odnowiony wraz z rozpoczęciem kadencji 2024-2027, a wszystkie osoby objęte zarzutami usunięto - odpowiada PKA Naczelnej Radzie Lekarskiej. Prezydium NRL domagało się wymiany składu PKA i dokonania ponownej akredytacji wszystkich uczelni medycznych.

Stu wybitnych młodych naukowców odebrało w sobotę podczas gali na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie swoje dyplomy. Jak poinformowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP), laureaci i laureatki programu START w edycji 2026 otrzymają roczne stypendium w wysokości 30 tys. zł.

Programowanie komputerów kwantowych przypomina programowanie pierwszych komputerów z lat 40. XX wieku. To obszar, który dopiero raczkuje i w porównaniu z programowaniem współczesnych klasycznych komputerów wygląda siermiężnie - opowiada prof. Wojciech Bożejko, specjalista od informatyki kwantowej.

Kontrola NIK w dwóch publicznych uczelniach lubelskich wykazała nieprawidłowości m.in. we wdrożeniu systemów informatycznych, finansowanych z środków publicznych - przekazała w piątek Najwyższa Izba Kontroli. Do prokuratury złożone zostały dwa zawiadomienia w tej sprawie.

Naukowcy z USA opracowali eksperymentalną szczepionkę, która w badaniach na myszach chroniła przed działaniem fentanylu oraz jego syntetycznych pochodnych, w tym przed nowymi narkotykami z tej grupy pojawiającymi się na czarnym rynku - informuje czasopismo „Journal of Medicinal Chemistry”.

Czerwiec to czas rekrutacji na studia. Według oficjalnych statystyk polskie uczelnie oferują w sumie około 11 tys. kierunków. Pozytywną ocenę Polskiej Komisji Akredytacyjnej, która m.in. gwarantuje, że nauczanie odbywa się według standardów europejskich, posiada niecała połowa z nich.

W poniedziałek we Wrocławiu podpisano porozumienie o utworzeniu Akademickiej Sieci Laboratoriów Wytwarzania ATMP w standardzie GMP. Sieć ma połączyć ośrodki, które już wytwarzają produkty lecznicze terapii zaawansowanej oraz jednostki przygotowujące się do uruchomienia takiej działalności.

Znane od dawna związki chemiczne, które potrafią wykrywać jony sodu, po niewielkiej modyfikacji mogą też selektywnie wychwytywać lit ze stałych mieszanin soli. Polscy chemicy pokazują, jak odzyskać niemal cały dostępny chlorek litu z próbki naśladującej odpadowe osady solne po przetwarzaniu solanek.

Nadmierne zagęszczenie populacji może negatywnie wpływać na płodność i zwiększać liczbę mutacji genetycznych - sugerują wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie „Nature Communications”.