Nauka - Najnowsze wiadomości

Przedstawiciele rządu, samorządów, pomorskich uczelni wyższych oraz kluczowych spółek skarbu państwa i sektora energetycznego rozmawiali o możliwości utworzenia w szkołach nowych kierunków kształcenia oraz specjalności związanych z energetyką jądrową oraz sektorem offshore.

Oceany kryją gigantyczne zapasy litu - kluczowego surowca do produkcji baterii, akumulatorów i technologii stosowanych w lotnictwie. Jego stężenie w wodzie jest jednak tak małe, że tradycyjne filtrowanie jest całkowicie nieopłacalne. Jak donosi portal Spider’s Web, naukowcy z USA pracują nad rewolucyjnym rozwiązaniem: chcą wpuścić do oceanów roje mikroskopijnych, samobieżnych cząsteczek, które same wyłowią ten cenny pierwiastek.

Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie uruchomiła Centrum Dronów AGH (CEDR AGH), które integruje kompetencje specjalistów zajmujących się technologiami bezzałogowymi oraz wykorzystuje jedną z największych uczelnianych flot bezzałogowych statków powietrznych w Polsce.

Europejski Bank Centralny rozpoczął konsultacje społeczne dotyczące wyglądu nowej serii banknotów euro, a w jednej z propozycji - na banknocie 20 euro - widnieje wizerunek polskiej...

Chcemy wprowadzić nowy system grantów. Spółki skarbu wpłacałyby pieniądze na interesujące je badania, a ośrodki naukowe przedstawiałyby swoje oferty. Granty otrzymałyby najlepsze propozycje. To jedna z dróg na wzmocnienie relacji przedsiębiorstw i nauki – powiedział „Rzeczpospolitej” szef MNiSW Marcin Kulasek.

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego uczestniczą w międzynarodowym konsorcjum realizującym projekt finansowany przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Dotyczy on opracowania magnetometru kosmicznego przeznaczonego do precyzyjnych pomiarów ziemskiego pola magnetycznego z orbity.

Tymczasowe rozwiązanie, które zakłada, że doktoranci nie będą musieli przenosić się do innych placówek, jeśli ich macierzysta uczelnia lub instytut wypadną słabo (otrzymają kategorię B) w trwającej ewaluacji naukowej - wprowadza ustawa, którą podpisał w piątek prezydent Karol Nawrocki.

Przychody instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz osiągnęły w 2025 r. „najwyższy w historii poziom” i wyniosły blisko 1,9 mld zł – powiedział w środę na sejmowej komisji prezes SBŁ Hubert Cichocki. Grupa posłów, których przedstawicielem był Zbigniew Dolata (PiS), zarzuciła prezesowi osłabianie tej instytucji.

Położone w Chile Obserwatorium im. Very C. Rubin rozpoczyna najbardziej szczegółowy filmowy zapis Wszechświata. W inicjatywie bierze udział konsorcjum ośmiu polskich instytucji, pod przewodnictwem NCBJ. Obserwatorium jest najpotężniejszym narzędziem do badania Układu Słonecznego, jakie dotąd zbudowano.

Do 31 grudnia 2036 r. ma obowiązywać rozwiązanie przejściowe dla pracowników uczelni, zgodnie z którym odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych będzie dokonywany w wysokości kwoty odpisu w 2018 r. - zakłada projekt zmian w przepisach, który trafił we wtorek do wykazu prac rządu.

Prezydent Karol Nawrocki wręczył w piątek ponad 100 nominacji profesorskich. Nauka jest dyscypliną niewyczerpalną i wciąż otwartą; bądźcie zdolni do zaskakiwania samych siebie - zaapelował do profesorów.

Kreatywność i ambicja powinny być najważniejszymi cechami naukowca – uważa prof. Agnieszka Chacińska, pierwsza laureatka Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jej badania dotyczą poznania molekularnych procesów w komórkach, wokół mitochondriów, co może pozwolić zrozumieć przyczyny chorób neurodegeneracyjnych.

Analiza blisko tysiąca filmów na TikToku dotyczących kremów z filtrem UV wykazała, że choć zdecydowana większość z nich promuje ochronę przeciwsłoneczną, to większym zainteresowaniem cieszą się materiały dyskredytujące tego typu kosmetyki.

Około 1,4 mld zł w ciągu pięciu lat miałoby kosztować stworzenie w Polsce nowej instytucji naukowej działającej według zasad najlepszych ośrodków świata. O kulisach projektu i jego celach opowiedział PAP prof. Leszek Pacholski.

7 tys. hektarów gruntów i 6,5 tys. budynków różnych typów - takim majątkiem dysponuje Polska Akademia Nauk, którego wartość kanclerz PAN Monika Kallista ocenia „na pewno na kilka miliardów złotych”. Pochodzi on z kilku źródeł, m.in. jeszcze z przedwojennych zapisów testamentowych na polską naukę.

Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie zdobyły ex aequo pierwsze miejsce w rankingu uczelni akademickich Perspektywy 2026. Z kolei wśród uczelni zawodowych zwyciężyła Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie.

W sieci dostępnych jest blisko 25 tys. danych uwierzytelniających użytkowników, które wyciekły z polskich uczelni, a w ich systemach wykryto 60 tys. luk - wynika z analizy przeprowadzonej przez specjalistów Grant Thornton, do której dotarła „Rzeczpospolita”.

Skład Polskiej Komisji Akredytacyjnej został odnowiony wraz z rozpoczęciem kadencji 2024-2027, a wszystkie osoby objęte zarzutami usunięto - odpowiada PKA Naczelnej Radzie Lekarskiej. Prezydium NRL domagało się wymiany składu PKA i dokonania ponownej akredytacji wszystkich uczelni medycznych.

Stu wybitnych młodych naukowców odebrało w sobotę podczas gali na Zamku Królewskim na Wawelu w Krakowie swoje dyplomy. Jak poinformowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP), laureaci i laureatki programu START w edycji 2026 otrzymają roczne stypendium w wysokości 30 tys. zł.