Arktyka - Najnowsze wiadomości

Połączenia transportowe na północy Europy zapewniające mobilność wojskową oraz dostawy w czasie kryzysu mają kluczowe znaczenie nie tylko dla krajów skandynawskich, ale także dla UE i NATO - wynika ze wspólnej strategii przyjętej w środę w Rovaniemi przez ministrów Finlandii, Szwecji i Norwegii odpowiedzialnych za infrastrukturę.

Manewry wojskowe NATO pod kryptonimem „Cold Response 2026” rozpoczęły się w poniedziałek w północnej Norwegii. Bierze w nich udział prawie 30 tys. żołnierzy z 14 państw Sojuszu. W związku z wojną z Iranem Stany Zjednoczone zmniejszyły swój kontyngent. Ćwiczenia potrwają do 19 marca.

Kanada osiągnie poziom wydatków na obronność w wysokości 2 proc. PKB w tym roku, a 5 proc. do 2035 r. – poinformowała w środę minister spraw zagranicznych Anita Anand. Wezwała kraje NATO do zmiany polityki wobec Arktyki.

Tzw. turystyka ostatniej szansy zagraża topniejącym lodowcom - przekazał we wtorek portal Swiss Info, powołując się na raport opublikowany przez naukowców z Uniwersytetu w Lozannie. Krajobrazy lodowcowe mogą zostać „zakochane na śmierć” - ostrzegli specjaliści.

Szwecja, poprzez stacjonujące obecnie na Islandii samoloty bojowe JAS 39 Gripen, będzie uczestniczyć w misji NATO Arctic Sentry (Arktyczna Straż), obejmującej terytorium Grenlandii – powiadomił w czwartek rząd w Sztokholmie.

Dwa lodołamacze dla Straży Przybrzeżnej USA zostaną zbudowane w Helsinkach, a pierwszy z nich zostanie zwodowany w 2028 r. - poinformowały władze Helsinki Shipyard.

Sojusznicze Dowództwo Operacji (ACO), odpowiedzialne za planowanie i realizację wszystkich ćwiczeń, działań i operacji NATO, rozpoczęło w środę misję Arctic Sentry (Arktyczna Straż). Ma ona wzmocnić pozycję NATO w Arktyce i na Dalekiej Północy.

Nie możemy zagwarantować bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim, jeśli stracimy z oczu to, co dzieje się za kołem podbiegunowym – powiedziała senator Republikanów Lisa Murkowski. – Wasze bezpieczeństwo jest naszym bezpieczeństwem – zwróciła się do Polaków polityczka z Alaski.

Premierka Danii Mette Frederiksen powiedziała w środę w Paryżu, że Europa i USA powinny się wspierać. Zapewniła, że podziela zaniepokojenie Stanów Zjednoczonych dotyczące bezpieczeństwa Arktyki. Ostrzegła, że Rosja nie chce pozostawać w pokojowych relacjach z Europą.

Sekretarz generalny NATO Mark Rutte powiedział w czwartek, że pierwsze efekty wzmocnienia bezpieczeństwa w Arktyce będą widoczne w tym roku i nie odciągnie to uwagi od Ukrainy. Dodał, że jego rozmowa z prezydentem USA Donaldem Trumpem nie dotyczyła eksploatacji minerałów o krytycznym znaczeniu na Grenlandii.

Propozycja szefa NATO Marka Ruttego w sprawie Grenlandii obejmuje poszanowanie duńskiej suwerenności nad tą wyspą - podał w środę portal Axios, powołując się na źródła. Plan Ruttego wtóruje propozycji, wysuwanej od dawna przez Duńczyków - zauważył serwis.

Szefowa Komisja Europejskiej Ursula von der Leyen podczas debaty w środę w Parlamencie Europejskim zapowiedziała „potężny europejski impuls inwestycyjny” na Grenlandii, który ma wesprzeć jej gospodarkę i infrastrukturę. Drugim filarem strategii ma być pogłębienie współpracy obronnej dotyczącej wyspy.

Osiem krajów europejskich, których dotyczą zapowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa o wprowadzeniu nowych ceł, powtórzyło zapewnienia o solidarności z Danią i Grenlandii. Wspólne oświadczenie w tej sprawie wydały w niedzielę Dania, Finlandia, Francja, Holandia, Niemcy, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania.

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w sobotę nałożenie ceł w wysokości 10 proc. na osiem państw europejskich za ich postawę wobec jego roszczeń do Grenlandii. Taryfy mają w czerwcu wzrosnąć do 25 proc. i obowiązywać, dopóki USA nie zawrą umowy w sprawie zakupu wyspy.

Polska Stacja Polarna Hornsund, jedna z najdalej wysuniętych na północ placówek badawczych, prowadzi nabór uczestników kolejnej wyprawy na Spitsbergen. Nie trzeba być naukowcem ani mieć doświadczenia w pracy w ekstremalnych warunkach. Poszukiwani są m.in. kucharze, informatycy i mechanicy.

Grenlandia może być obroniona tylko jeśli będzie częścią Stanów Zjednoczonych - powiedział w niedzielę w telewizji NBC News amerykański minister skarbu (finansów) Scott Bessent. Jego zdaniem „Europejczycy zrozumieją, że to jest najlepsze dla Grenlandii, dla Europy i dla USA”.

Kanadyjskie ministerstwo obrony zapytało pisarzy, jakie widzą zagrożenia wojenne. W konkursie na opowiadanie science fiction na temat zagrożeń w kanadyjskiej Arktyce i obronie suwerenności Kanady główna nagroda to 10 tys. dolarów kanadyjskich; nagrodzonych zostanie 10 prac.

Norweski Urząd Lotnictwa wydał we wtorek ostrzeżenia dla pilotów latających w przestrzeni powietrznej należącego do Norwegii archipelagu. Systemy naprowadzania i lokalizacji oparte o GPS mają być zakłócane od początku lipca. Służbom nie udało się dotychczas ustalić źródła zakłóceń.

Sea Legend, singapurski przewoźnik całkowicie kontrolowany przez Chiny, ogłosił, że od września uruchomi nowe połączenie z Europą Północną przez kontrolowaną przez Rosję trasę arktyczną, o połowę skracając czas dostawy towarów w porównaniu do szlaku przez Przylądek Dobrej Nadziei.