Koszty naprawienia uszkodzonego nagrobka mogą zostać pokryte dzięki dodatkowej polisie, a w określonych przypadkach z ubezpieczenia OC odpowiedzialnego podmiotu - wskazali eksperci z Biura Rzecznika Finansowego.
W ich ocenie najprościej ubezpieczyć nagrobek, wykupując jego ochronę przy okazji zawierania polisy na ubezpieczenie domu, mieszkania czy gospodarstwa rolnego. Niektórzy ubezpieczyciele oferują też osobne ubezpieczenie nagrobków.
Przedstawiciele Rzecznika Finansowego zaznaczyli, że ubezpieczenia nagrobków są dobrowolne i do ich zakupu nikt nie może obligować opiekunów grobów – ani jednostka samorządu terytorialnego, czyli najczęściej gmina zarządzająca cmentarzem, ani inny zarządca nekropolii - np. parafia czy gmina wyznaniowa.
Zawierając umowę, należy podać sumę ubezpieczenia nagrobka, która powinna odzwierciedlać realną wartość pozwalającą na jego odtworzenie - wskazali. Dodali jednak, że w przypadku cennych, zabytkowych pomników warto najpierw zlecić rzeczoznawcy specjalistyczną wycenę.
W praktyce ubezpieczyciele najczęściej stosują limity wypłaty odszkodowania np. do 20 tys. złotych. Eksperci zalecają, by wcześniej sprawdzić nie tylko wysokość limitu, ale również to, jakie szkody zobowiązuje się pokryć ubezpieczyciel, a których ubezpieczenie nie obejmuje.
„Zazwyczaj ubezpieczenie nagrobka zadziała przy szkodach spowodowanych przez zdarzenia losowe takie jak: huragan, deszcz nawalny, uderzenie pioruna, upadek drzew i masztów, pożar, powódź, trzęsienie ziemi, uderzenie pojazdu mechanicznego czy statków powietrznych. Ochrona będzie również w przypadku kradzieży czy dewastacji nagrobka” – wskazał Aleksander Daszewski, zastępca dyrektora Departamentu Klienta Rynku Ubezpieczeniowo-Emerytalnego w Biurze Rzecznika Finansowego.
Daszewski radzi również sprawdzić, czy proponowana polisa obejmuje zniszczenia nagrobka spowodowane przez zwierzęta, np. coraz częściej spotykane na cmentarzach dziki.
Zwrócił również uwagę na przewidziane przez ubezpieczycieli wyłączenia ochrony. Jak zauważył, są to najczęściej szkody spowodowane osuwaniem i zapadaniem się ziemi, zabrudzeniem nagrobka woskiem, sadzą lub dymem, zniszczenia powstałe w wyniku naturalnego starzenia się lub degradacji materiału czy kradzieży elementów dekoracyjnych nieprzymocowanych trwale do nagrobka, np. wieńców czy zniczy. Ubezpieczyciele wyłączają również z ochrony szkody wyrządzone przez podmioty prowadzące działalność na terenie cmentarza - np. firmy pogrzebowe czy kamieniarzy.
„Jeżeli dojdzie do szkody, należy zgłosić ją jak najszybciej ubezpieczycielowi, zgodnie z procedurą określoną w umowie, i przekazać wymagane dokumenty, filmiki i zdjęcia oraz w przypadku dewastacji nagrobka – potwierdzenie zgłoszenia zdarzenia policji, jeśli je sporządzono” - wskazali eksperci.
Nagrobki, szczególnie na cmentarzach ze starym drzewostanem, najczęściej niszczone są przez upadające podczas wichur czy burz drzewa i konary. Jak wskazali specjaliści z biura rzecznika, jeśli dojdzie do takiego zdarzenia, trzeba ustalić jego przyczynę.
„Sam fakt, że konary spadły podczas wichury, nie przesądza o odpowiedzialności konkretnego podmiotu, np. zarządcy cmentarza. Znaczenie ma m.in. to, czy drzewo było chore lub spróchniałe, czy jego stan wskazywał na zagrożenie i czy ten, kto odpowiada za utrzymanie terenu cmentarza, właściwie o nie dbał. W zależności od tych okoliczności odpowiedzialność może ponosić zarządca cmentarza albo inny podmiot zobowiązany do pielęgnacji drzew. Wtedy możemy liczyć na odszkodowanie z jego ubezpieczenia OC” - zaznaczyli eksperci.
Podobnie jest w przypadku uszkodzenia nagrobka przez przewrócony pomnik lub element ogrodzenia. Odpowiedzialność może spoczywać na zarządcy cmentarza, właścicielu sąsiedniego nagrobka albo innym podmiocie, jeśli można wykazać, że jego zaniedbanie doprowadziło do szkody. Kluczowe jest więc ustalenie przyczyny zdarzenia i ustalenie, kto odpowiadał za stan elementu, za pośrednictwem którego doszło do uszkodzenia naszego grobu.
„Chcąc dochodzić odszkodowania za zniszczony nagrobek, warto zrobić dokładne zdjęcia uszkodzeń, filmiki obrazujące zniszczenia wraz z miejscem zdarzenia i jego prawdopodobnej przyczyny, a także, jeżeli to możliwe, zebrać oświadczenia świadków. Następnie można skierować roszczenie do odpowiedzialnego podmiotu lub jego ubezpieczyciela OC, jeśli posiada on odpowiednią polisę” – zauważył Daszewski.
W przypadku celowej dewastacji nagrobka powinno się zgłosić zdarzenie policji, wykonać dokumentację fotograficzną i zapytać zarządcę cmentarza, czy dysponuje nagraniami monitoringu lub informacjami, które mogą pomóc ustalić sprawcę.
„Nieustalenie sprawcy nie oznacza jednak, że poszkodowany nie ma żadnych możliwości uzyskania pieniędzy na naprawę nagrobka. Wtedy przydatna będzie własna polisa. Zakres ochrony zależy od warunków konkretnej umowy, przy czym standardowo większość towarzystw w standardowej polisie rozszerza ochronę od ryzyka wandalizmu. Znaczenie tu może mieć też definicja dewastacji czy wandalizmu przyjęta przez ubezpieczyciela” – podsumował Daszewski. (PAP)
gkc/ pad/
