Choć wydaje się, że prowadzenie firmy do męska domena, to dane z raportu „Polki i przedsiębiorczość 2025” pokazują, że wcale nie musi tak być. Kobiety, które decydują się na własny biznes, są zaradne, zdyscyplinowane oraz oszczędne, a choć nie oszczędza ich inflacja, to większość odkłada na emeryturę, niż z tego rezygnuje. Przyjrzeliśmy się, jak wyglądają finanse firm prowadzonych przez Polki oraz jakie strategie przyjmują one w obliczu niepewności rynkowej.
Badanie "Polki i przedsiębiorczość" tradycyjnie już towarzyszy konkursowi Sukces Pisany Szminką. W edycji na rok 2025, przeprowadzonej w listopadzie, skupiono się zarówno na finansach kobiecych biznesów, oszczędnościom, jak i wyzwaniom w działalności prowadzonej przez płeć piękną.
Kobiecy biznes: samodzielny, ale z przeszkodami
Polskie przedsiębiorczynie w przeważającej większości stawiają na samodzielne prowadzenie działalności. Aż 78% ankietowanych zarządza swoją firmą bez udziału wspólnika lub wspólniczki. Najczęściej wybierane przez nie branże to edukacja i szkolenia (15%), beauty i wellness (14%) oraz medycyna i zdrowie (13%). Właścicielki firm często łączą wiele ról, ponieważ blisko 40% z nich godzi biznes z wychowywaniem dzieci i opieką nad domem, a 22% pracuje zawodowo na pełny etat.
Działalność gospodarcza kobiet mierzyła się także z wyzwaniami w pozyskiwaniu finansowania. Ankietowane panie przyznały, że spotkały się z tym zarówno na etapie oceny ryzyka, kontaktu z inwestorami, jak i podczas prezentacji projektu, co zawsze miało związek z płcią. Najczęściej wskazywanymi problemami były:
- otrzymywanie mniej korzystnych warunków finansowych niż inne podmioty w podobnej sytuacji,
- wymóg przedstawienia dodatkowych zabezpieczeń transakcji,
- odrzucanie wniosków o finansowanie bez podania jasnego uzasadnienia.
Działalność kobiet pod presją kosztów
Obecna kondycja finansowa kobiecych firm jest oceniana jako dobra przez co trzecią respondentkę, a 14% określa ją nawet jako bardzo dobrą. Optymizm widać również w prognozach, gdyż 37% przedsiębiorczyń spodziewa się wzrostu zysków w ciągu najbliższego roku. Mimo to inflacja pozostawiła wyraźny ślad w strukturze kosztów prowadzonej działalności - ponad połowa właścicielek firm odczuła jej wpływ poprzez wzrost kosztów, z kolei spora część ankietowanych wskazała na konieczność podniesienia cen.
Jeśli chodzi o uzyskiwane marże netto, sytuacja jest mocno zróżnicowana. Około 1/4 badanych operuje na marży nieprzekraczającej 20%, podczas gdy 17% biznesów osiąga ją na poziomie powyżej 40%. Co ciekawe, aż 31 procent ankietowanych ma trudności z precyzyjnym określeniem wysokości swojej marży netto.
Jak oszczędzają przedsiębiorczynie?
Świadomość niezależności finansowej przekłada się na konkretne oszczędności Polek w biznesie. Niemal połowa przedsiębiorczyń zgromadziła kapitał odpowiadający co najmniej 4-krotności ich miesięcznych dochodów. Z drugiej strony, niepokojący jest fakt, że aż 28% respondentek nie posiada obecnie żadnych odłożonych pieniędzy. Dla tych, które posiadają oszczędności, dają one poczucie bezpieczeństwa, ale raczej w mniejszym stopniu, niż dla ogółu badanych.
Zabezpieczenie emerytury staje się dla kobiet naturalnym elementem prowadzenia biznesu, jednak strategie są tu bardzo rozproszone. Blisko połowa pań opiera się na państwowym systemie emerytalnym, widać jednak, że łączą one także różne formy oszczędzania na emeryturę, takie jak konta oszczędnościowe i lokaty, nieruchomości, akcje czy IKE/IKZE. Pomimo tych pozytywnych tendencji 15% kobiet prowadzących własną firmę przyznaje, że w ogóle nie odkłada środków na przyszłą emeryturę.
Kobiety w biznesie zdyscyplinowane finansowo
Interesująco wygląda kwestia zobowiązań finansowych polskich przedsiębiorczyń. Aż 42 proc. ankietowanych kobiet deklaruje, że obecnie nie spłaca żadnych kredytów ani pożyczek. Wśród pań korzystających z finansowania zewnętrznego najczęściej pojawiają się kredyty hipoteczne (30%) oraz kredyty gotówkowe i leasingi (27%). Kobiety rzadko sięgają po pożyczki pozabankowe, które stanowią zaledwie 1 proc. ich zobowiązań.
Obraz zobowiązań finansowych przedsiębiorczyń pokazuje, że kredyt i finansowanie zewnętrzne są dziś standardowym narzędziem prowadzenia biznesu, a nie sygnałem ryzyka. Kluczowe znaczenie ma nie sama skala zobowiązań, lecz sposób ich obsługi i włączania w codzienne zarządzanie finansami firmy – komentuje Monika Król, wiceprezeska BLIKA, partnera kategorii Polka za Granicą w konkursie Sukces Pisany Szminką.
Warto także zauważyć postawy kobiet-przedsiębiorczyń wobec regulowania należności. Ponad dwie trzecie badanych zawsze spłaca swoje zobowiązania zgodnie z ustalonym harmonogramem. Jedynie marginalna grupa 4% przyznaje się do regularnych problemów z terminowością płatności.
